Geri Dön

Erken dönem mutasavvıflarından el-Kelâbâzî'nin hadis anlayışı

The hadith understanding of al-Kalābādhī, one of the early sufi scholars

PDF İndir

  1. Tez No: 1021109
  2. Yazar: SALİH ÖZCAN
  3. Danışmanlar: PROF. DR. KAMİL ÇAKIN
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Din, Religion
  6. Anahtar Kelimeler: Din, Hadis, Tasavvuf, Religion, Hadith, Mystic
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ankara Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Hadis Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışmanın amacı, hicri 4/10. asırda Buhara bölgesinde temayüz etmiş sûfî ve muhaddis âlimlerden el-Kelâbâzî'nin hadis anlayışını ortaya koymaktır. O, farklı ilim merkezlerinde çeşitli ilim dallarında tahsil görmüş, özellikle hadis ve tasavvufî düşünce alanlarında yoğunlaşmıştır. Bu bağlamda, kendisinin günümüze ulaşmış olan hadis alanındaki Bahrü'l-Fevâid (Me'âni'l-Ahbâr) ile tasavvuf'a dair kaleme aldığı et Ta'arruf adlı iki eserleri incelenmiş, ayrıca konuya ilişkin veriler sunan diğer ilmî çalışmalardan da istifade edilmiştir. Çalışmamız, giriş ve üç ana bölümden oluşmaktadır. Girişte, konu, amaç, önemi, yöntem ve kaynaklar açıklanmıştır. Birinci bölümde müellifin yaşadığı dönem, hayatı, ilmî şahsiyeti, eserleri hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde, iki eserinde şerhe esas tuttuğu hadislerin tahric ve değerlendirmeleri yapılmıştır. Üçüncü bölümde ise el Kelâbâzî'nin hadis anlayışı ve şerh metodu ele alınmıştır. Tasavvuf ve hadis başta olmak üzere pek çok ilimde ihtisas sahibi olan el-Kelâbâzî'nin görüşleri kendi döneminde hadis ve tasavvuf ilişkisi bağlamında önemli açılımlar yapmış, sonraki dönemlerde sûfî ve muhaddisler üzerinde kalıcı bir etki meydana getirmiştir.

Özet (Çeviri)

This study aims to analyze the understanding and interpretation of hadith developed by al-Kālābādhī, one of the prominent muhaddith and Sûfî scholars who flourished in the Bukhara region during the 4th/10th century (Hijri/Gregorian). Having received systematic training in multiple fields of Islamic scholarship across various intellectual centers, al-Kālābādhī devoted particular attention to hadith studies and Sûfî thought. Within this framework, the study undertakes a close examination of two of his extant works: Bahrü'l-Fawāid (Meāni'l-Ahbâr), which reflects his engagement with hadith, and al- Ta'arruf, his foundational treatise on Sûfîsm. In addition to these primary sources, relevant secondary literature has been consulted in order to contextualize and support the analysis. The study is structured around an introduction and three main chapters. The introduction delineates the scope, objectives, significance, methodology, and sources of the research. The first chapter situates al-Kālābādhī within his historical and intellectual context by examining his life, scholarly formation, academic profile, and works. The second chapter focuses on the takhrīj and critical assessment of the hadiths that constitute the basis of his commentarial discussions in both works. The third chapter explores al-Kālābādhī's conception of hadith and his method of interpretation, with particular attention to the interaction between hadith scholarship and Sûfî hermeneutics. As a scholar who achieved specialization in multiple disciplines—most notably hadith, Sûfîsm, and theology—al-Kālābādhī made significant contributions to the discourse on the relationship between hadith and Sûfîsm in his time and exerted a lasting influence on later generations of muhaddiths and Sûfî thinkers.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    1007185

    Abdullah Ensârî'ye nispet edilen Risâle-i Mufassala ber Fusûl-i Çihil u Du der Tasavvuf adlı eserde sünnete ittibâ ve muhabbet ile mânevî inşa

    Adherence to the sunnah and love in the process of spiritual formation in Risala-i Mufassala bar Fusul-i Chihil u Du dar Tasawwuf attributed to Abdullah Ansari

    BANU BÜYÜKÇINGIL

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    DinÜsküdar Üniversitesi

    Tasavvuf Kültürü ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)

    PROF. DR. REŞAT ÖNGÖREN

  2. Tez No

    817250

    Harîrîzâde Mehmed Kemâleddin ve tasavvuf anlayışı

    Harîrîzâde Mehmed Kemâleddin and his sufi thoughts

    SELCAN NEBİOĞLU

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Dinİstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HASAN KAMİL YILMAZ

  3. Tez No

    917170

    Seyr ü sülûkte rüyâ tâbiri: Halvetiyye literatürü örneği

    Dream interpretation in sufi path: Example of the Halwatiyya literature

    NURHAN ÇELİK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Dinİstanbul Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. DERYA BAŞ

  4. Tez No

    552099

    Son dönem Kâdiri tarîkatı şeyhlerinden Hacı Hâfız Mustafa Uzgur (Özgür) hocaefendinin hayatı, eserleri ve tasavvufî görüşleri

    Haci Hâfiz Mustafa Uzgur (Özgür) is one of the last Kâdiri cult sheikhs that is work, life and sûfism views

    MUSTAFA UZGUR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    DinMarmara Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. DİLAVER SELVİ

  5. Tez No

    249453

    Menâkıb-ı Emir Sultan (Hüsameddin Bursevî) inceleme ve metin

    Menâkıb-ı Emir Sultan (Hüsâmeddin Bursevî) investigation and text

    NURETTİN KAHRAMAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2009

    DinDokuz Eylül Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HİMMET KONUR

Geri Dön