Yumurta iç kalite özelliklerinin tahmininde çoklu bağlantı problemi ve istatistiksel çözüm önerileri
Multicollinearity problem and statistical solution approaches in predicting egg internal quality traits
- Tez No: 1021121
- Danışmanlar: PROF. MUSTAFA ŞAHİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Biyoistatistik, Biostatistics
- Anahtar Kelimeler: Test istatistikleri, Test statistics
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Biyomühendislik ve Bilimleri Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Biyomühendislik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışmasında, Japon bıldırcın (Coturnix coturnix japonica) yumurtalarında iç kalite özelliklerinin tahmininde karşılaşılan çoklu doğrusal bağlantı problemini ele almak amacıyla, literatürde yaygın olarak kullanılan istatistiksel yöntemler incelenmiş ve uygulamalı olarak karşılaştırılmıştır. Çalışmada ak indeksi bağımlı değişken olarak ele alınmış; yumurta ağırlığı, yumurta eni, yumurta boyu, şekil indeksi ve Haugh birimi ise bağımsız değişkenler olarak modele dahil edilmiştir. Bu değişkenler arasındaki biyolojik ve yapısal ilişkiler, çoklu doğrusal regresyon analizlerinde çoklu doğrusal bağlantı probleminin ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Çoklu doğrusal bağlantının değerlendirilmesi amacıyla korelasyon matrisi ve varyans şişirme faktörü (VIF) kullanılmış, bu ölçütler doğrultusunda yüksek korelasyon ve VIF değerine sahip değişkenler için korelasyon ve VIF tabanlı değişken eleme yaklaşımları uygulanmıştır. Çoklu doğrusal bağlantının olumsuz etkilerini daha etkin biçimde azaltmak ve modelin tahmin gücünü artırmak amacıyla temel bileşenler regresyonu (PCR) uygulanmış, ayrıca katsayı varyanslarını küçülterek daha kararlı tahminler elde etmek için ise ceza terimli (Ridge, LASSO, Liu ve Elastic Net) regresyon yöntemlerinden yararlanılmıştır. Elde edilen bulgular, PCR ve ceza terimli regresyon yöntemlerinin çoklu doğrusal regresyon modeline kıyasla daha güvenilir ve istikrarlı sonuçlar sunduğunu göstermektedir. Özellikle LASSO regresyonu, hem değişken seçimi hem de katsayı küçültme özelliği sayesinde Japon bıldırcın yumurtalarında ak indeksinin tahmininde daha sade ve dengeli modeller oluşturmuştur. Bu çalışma, yumurta iç kalite özellikleriyle çalışan araştırmacılara, çoklu doğrusal bağlantı problemi karşısında yöntem seçimine yönelik uygulamalı ve sistematik bir yaklaşım sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
In this thesis, commonly used statistical methods in the literature were examined and compared in practice to address the multicollinearity problem encountered in predicting the internal quality traits of Japanese quail (Coturnix coturnix japonica) eggs. In the study, the albumen index was considered as the dependent variable, while egg weight, egg width, egg length, shape index, and Haugh unit were included as independent variables in the model. The biological and structural relationships among these variables cause the emergence of multicollinearity issues in multiple linear regression analyses. To assess multicollinearity, the correlation matrix and variance inflation factor (VIF) were used, and for variables with high correlation and VIF values, correlation- and VIF-based variable elimination approaches were applied. To more effectively reduce the adverse effects of multicollinearity and enhance the predictive power of the model, principal component regression (PCR) was employed. Additionally, penalized regression methods (Ridge, LASSO, Liu, and Elastic Net) were utilized to obtain more stable estimates by shrinking coefficient variances. The findings indicate that PCR and penalized regression methods provide more reliable and stable results compared to the multiple linear regression model. In particular, LASSO regression produced simpler and more balanced models for predicting the albumen index in Japanese quail eggs due to its combined ability for variable selection and coefficient shrinkage. This study offers researchers working on egg internal quality traits a practical and systematic approach for method selection when facing the multicollinearity problem.
Benzer Tezler
- Geliştirilmekte olan bazı yerli siyah ve kahverengi hibrit ebeveynleri ve melezlerinde yumurta iç ve dış kalite özelliklerinin sayısal görüntü analizi ve geleneksel yöntemlerle belirlenmesi
Determining interior and exterior egg quality characteristics of some developed indigenous brown layer parents and their black and brown feathered hybrids via digital image analysis and traditional methods
ALİ KEMAL ÖZTÜRK
- İç Ege Bölgesinde üretilen yerli kaz genotiplerinin genetik çeşitliliğinin PFGE yöntemiyle analizi ve yetiştirici koşullarındaki kazların (Anser anser) yumurta, kesim ve karkas kalite özelliklerinin belirlenmesi
Analysis of genetic diversity by PFGE method of domestic goose genotypes produced in inner aegean region and determination of egg, slaughter, and carcass quality characteristics of geese (Anser anser) extensive production systems
YÜKSEL AKIN
- Farklı kanatlı türlerinde yumurta kalite özelliklerinin sayısal görüntü analizi ile belirlenmesi
Determination of egg quality characteristics of different poultry species with digital image analysis
SEMA ALAŞAHAN
Doktora
Türkçe
2010
Veteriner HekimliğiSelçuk ÜniversitesiVeterinerlik Zootekni Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYTEKİN GÜNLÜ
- Yumurta iç ve dış kalite özellikleri arasındaki ilişkiyi belirlemede Ridge ve Lasso regülarizasyon yöntemlerinin karşılaştırılması
Comparison of Ridge and Lasso regularization methods to determine the relationship between egg internal and egg external quality characteristics
MEHMET NUR ÇİFTSÜREN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
ZiraatYüzüncü Yıl ÜniversitesiZootekni Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SUNA AKKOL
- Kınalı keklik yumurtalarında dış kalite özellikleri kullanılarak iç kalite özelliklerinin tahmin edilmesi
Prediction of internal quality traits of Alectroris chukar partridge eggs using external quali̇ty parameters
ŞEYMA ALKAP
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
ZiraatKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiBiyomühendislik ve Bilimleri Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. ÇAĞRI ÖZGÜR ÖZKAN