Kemalpaşazâde Said'in Hukuk-ı Siyasiye-i Osmaniye eseri (Osmanlı- Türk tarihinde ilk anayasa hukuku dersleri)
Kemalpaşazâde Said's Hukuk-ı Siyasiye-i Osmaniye (The first lectures on constitutional law in Ottoman-Turkish history)
- Tez No: 1021150
- Danışmanlar: PROF. DR. ABDULLAH SEZER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Anayasa 1876, Anayasa 1909, Anayasa hukuku, Kemal Paşazade Said, Osmanlı hukuku, Said Kemalpaşazade, Türk Anayasa hukuku, Türk hukuk tarihi, Constitution 1876, Constitution 1909, Constitutional law, Kemal Paşazade Said, Ottoman law, Said Kemalpaşazade, Turkish Constitutional law, Turkish law history
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Kamu Hukuku Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Osmanlı-Türk modernleşmesi sürecinde anayasa hukukunun bir bilim dalı olarak ortaya çıkışını, hukuk eğitimi ve öğreti tarihi bağlamında bütüncül biçimde incelemektedir. Çalışma, erken dönem Türk hukukçularının anayasa hukuku disiplinine katkılarına dair yerleşik kabullerin büyük ölçüde sorgulanmamış olmasından hareketle, Kemalpaşazâde Said'in anayasa hukukunu bağımsız bir bilim dalı olarak öğretimine katkı sunan ve sistematik bir anayasa hukuku öğretisi ortaya koyan ilk Türk anayasa hukukçusu olduğunu; ders takrirlerine dayanan eseri Hukuk-ı Siyasiye-i Osmaniye Dersleri'nin ise ilk Türk anayasa hukuku ders kitabı niteliği taşıdığını ileri sürmektedir. Bu yönüyle çalışma, Osmanlı Anayasa Hukuku'nun gelişimini, yalnızca anayasal metinler ve siyasi gelişmeler üzerinden değil; hukukçu yetiştiren kurumlar, müfredatlar ve ders içerikleri üzerinden ele alması bakımından farklılaşmaktadır. Çalışmanın temel amacı, Osmanlı Anayasa Hukuku öğretisinin tarihini araştırmak, Kemalpaşazâde Said'in ilk Türk anayasa hukukçusu olduğunu tarihsel veriler ışığında ortaya koymak ve görüşlerini döneminin düşün dünyası çerçevesinde analiz etmektir. Bu iddia, yalnızca kronolojik bir“ilk”tespitine dayanmamakta; dersin okutulduğu kurumun niteliği, dersin Türkçe olarak verilmiş olması, içeriğinin sistematik biçimde yapılandırılması, ders notlarının kitaplaştırılması ve Kemalpaşazâde Said'in anayasa hukukunu ele aldığı düşünsel çerçeve gibi unsurlar ışığında, kapsamlı bir biçimde değerlendirilerek temellendirilmektedir. Araştırma esnasında tarihsel-betimsel yöntem ile metin analizi birlikte kullanılmıştır. Öncelikle anayasa hukukunun, hukuk öğretisindeki yeri, akabinde Kemalpaşazâde Said'in zikrettiği Sokrates, Montesquieu, Rousseau gibi siyaset felsefesi düşünürleri üzerinden anayasa hukukuna ilişkin sahip olduğu“kavram seti”analiz edilmiştir. Çalışmada varılan sonuçlara göre; 1885 yılında okutulan Hukuk-ı Siyasiye-i Dahiliye-i Osmaniye dersinde, Kemalpaşazâde Said, Batı siyaset düşüncesi kaynaklı kavramları, İslam hukuku terminolojisiyle sentezleyerek meşrulaştırma yoluna gitmiştir. Sonuç olarak çalışma, Osmanlı-Türk anayasa hukuku tarihine ilişkin yerleşik kabullerin yeniden değerlendirilmesini gerekli kılmakta ve bu alandaki literatüre katkı sunmayı amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines in a holistic manner the emergence of constitutional law as an academic discipline during the Ottoman–Turkish modernization process, within the context of legal education and doctrinal history. Taking as its point of departure the fact that established assumptions regarding the contributions of early Turkish jurists to the discipline of constitutional law have largely remained unquestioned, the study argues that Kemalpaşazâde Said was the first Turkish constitutional lawyer to teach constitutional law as an independent scientific discipline and to develop a systematic doctrine of constitutional law. It further contends that the work based on lecture notes, Hukuk-ı Siyasiye-i Osmaniye Dersleri, constitutes the first Turkish textbook on constitutional law. In this respect, the study differs from existing approaches by addressing the development of Ottoman Constitutional Law not solely through constitutional texts and political developments, but also through institutions of legal education, curricula, and course content. The primary aim of the study is to investigate the history of Ottoman constitutional law doctrine, to demonstrate—based on historical evidence—that Kemalpaşazâde Said was the first Turkish constitutional lawyer, and to analyze his views within the intellectual context of his time. This claim does not rest merely on the identification of a chronological“first”; rather, it is substantiated through a comprehensive evaluation of factors such as the nature of the institution in which the course was taught, the fact that the course was delivered in Turkish, the systematic structuring of its content, the transformation of lecture notes into a published work, and the intellectual framework within which Kemalpaşazâde Said approached constitutional law. During the research, the historical-descriptive method was employed in conjunction with textual analysis. Initially, the place of constitutional law within legal education was examined; subsequently, the“conceptual set”underlying Kemalpaşazâde Said's understanding of constitutional law was analyzed through his references to political philosophy thinkers such as Socrates, Montesquieu, and Rousseau. According to the findings of the study, in the Hukuk-ı Siyasiye-i Dahiliye-i Osmaniye course taught in 1885, Kemalpaşazâde Said sought to legitimize concepts derived from Western political thought by synthesizing them with the terminology of Islamic law. In conclusion, the study calls for a reassessment of established assumptions regarding the history of Ottoman–Turkish constitutional law and aims to contribute to the existing literature in this field.
Benzer Tezler
- Galatat-ı Terceme 6. Defteri (inceleme-metin- dizin- tıpkıbasım)
The 6th volume of Galatat-i Terceme (analysis-text-index-facsimile)
ABDELKADER YAHI
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Türk Dili ve EdebiyatıMarmara ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZÜHAL HASENA KÜLTÜRAL
- Galatât-ı Terceme Defterleri'nde çeviri normları
Translational norms in Galatât-ı Terceme Defterleri
BAŞAK YÜCE
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
Türk Dili ve Edebiyatıİhsan Doğramacı Bilkent ÜniversitesiTürk Edebiyatı Bölümü
YRD. DOÇ. DR. LAURENT MİGNON
- Nev'î'nin Şerh-i Cevâb-ı İbn Sînâ be-Suʾâl-i Ebû Sa'îd isimli eseri: İnceleme - metin
Nev'î's Şerh-i Cevâb-ı İbn Sînâ be-Suʾâl-i Ebû Sa'îd: An analysis and transcription
MUHAMMED TARIK ABLAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Türk Dili ve EdebiyatıBoğaziçi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA BÜYÜKKARCI YILMAZ
PROF. DR. GÜNAY KUT
- Kemal Paşazâde Said Bey Terâcim-i Ahvâl-ı Muâsırîn
Kemal Paşazâde Said Bey Terâcim-i Ahvâl-ı Muâsırîn
FİLİZ ANADOL
- Kemâl Paşazâde'de (873/1469 - 940/1534) Tasavvuf ve Risâletü'l-Münîre isimli eseri bağlamında ilim ve irşâd
The Sufism of Ibn Kamal Pasha (873/1469 - 940/1534) and Knowledge and Guidance in Context of His Work Named Risala al-Munira
MUHAMMED UZUNYOL
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
DinSüleyman Demirel ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RİFAT OKUDAN