Belirsizliğe tahammülsüzlük ve sosyal medya bağımlılığı arasındaki ilişkide felaket kaydırmasının aracılık rolü
The mediating role of doomscrolling in the relationship between intolerance of uncertainty and social media addiction
- Tez No: 1021222
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NİLGÜN ÖZTÜRK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Beliren yetişkinlik, Belirsizliğe tahammülsüzlük, Felaket kaydırması, Sosyal medya bağımlılığı, Doomscrolling, Emerging adults, Intolerance of uncertainty, Social media addiction
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İnönü Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Belirsiz yaşam olayları karşısında bireyler sosyal medya yoluyla bilgi aramaya çalışırken zamanın nasıl geçtiğini fark etmeyip, bağımlılık geliştirebilir. Bu nedenle, felaket kaydırmasının bu ilişkideki rolünü incelemenin önemli olacağı düşünülmüştür. Dolayısıyla bu araştırmada, belirsizliğe tahammülsüzlük ve sosyal medya bağımlılığı arasındaki ilişkide felaket kaydırmasının aracılık rolünü incelemek amaçlanmıştır. Materyal ve Metot: Korelasyonel desenin kullanıldığı bu araştırmanın örneklemini 614 beliren yetişkin oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplamak amacıyla; Kişisel Bilgi Formu, Belirsizliğe Tahammülsüzlük Ölçeği (BTÖ-12), Felaket Kaydırması Ölçeği ve Bergen Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği kullanılmıştır. Belirsizliğe tahammülsüzlük, felaket kaydırması ve sosyal medya bağımlılığı değişkenleriyle oluşturulan hipotetik modeli test etmek için ise Yapısal Eşitlik Modeli (YEM) kullanılmıştır. Aracılık etkisinin anlamlılığını test etmek içinse bootstrapping analizi yapılmıştır. Bulgular: Araştırmadan elde edilen bulgular, belirsizliğe tahammülsüzlüğün sosyal medya bağımlılığı ve felaket kaydırmasını pozitif yönde ve anlamlı düzeyde yordadığını, felaket kaydırmasının da sosyal medya bağımlılığını pozitif yönde ve anlamlı düzeyde yordadığını ortaya koymuştur. Felaket kaydırmasının aracı rolü incelendiğinde ise dolaylı etkinin anlamlı olduğu, felaket kaydırmasının belirsizliğe tahammülsüzlük ve sosyal medya bağımlılığı arasındaki ilişkiye aracılık ettiği görülmüştür. Sonuç: Araştırmanın sonuçları, sosyal medya bağımlılığının gelişmesine neden olan mekanizmaların anlaşılmasına katkı sağlamakta ve bu kapsamda yapılacak önleme ve müdahale çalışmaları için önemli çıkarımlar sunmaktadır. Bulgular alanyazındaki çalışmalar ışığında tartışılarak, uygulamacılar ve araştırmacılara yönelik öneriler sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
Objective: When faced with uncertain life events, individuals may develop an addiction to social media as they seek information through it without realizing how time passes. For this reason, it is considered important to examine the role of doomscrolling in this relationship. Therefore, the aim of this study is to examine the mediating role of doomscrolling in the relationship between intolerance of uncertainty and social media addiction. Materials and Methods: The sample of this correlational study consists of 614 emerging adults. Data were collected using a Personal Information Form, the Intolerance of Uncertainty Scale, Doomscrolling Scale, and the Bergen Social Media Addiction Scale. Structural Equation Modeling (SEM) was used to test the hypothetical model constructed using the variables intolerance of uncertainty, doomscrolling, and social media addiction. Bootstrapping analysis was conducted to test the significance of the mediating effect. Results: The findings obtained from the research have revealed that intolerance to uncertainty positively and significantly predicts social media addiction and doomscrolling, and doomscrolling positively and significantly predicts social media addiction. When the mediating role of doomscrolling was examined, it was found that the indirect effect was significant, and doomscrolling mediated the relationship between intolerance to uncertainty and social media addiction. Conclusion: The findings from the research enhance comprehension of the factors that lead to social media addiction and provide significant insights for future prevention and intervention studies in this area. The findings were discussed in light of studies in the literature, and recommendations were presented for practitioners and researchers.
Benzer Tezler
- An examination of the relationship between intolerance of uncertainty, social media addiction and meaning of life
Belirsizliğe tahammülsüzlük, sosyal medya bağımlılığı ve yaşamın anlamı arasındaki ilişkilerin incelenmesi
BÜŞRA ERTAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
PsikolojiAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BİLAL SAMBUR
- Türkiye, İtalya ve İspanya'da okul devam sorunları ve profillerine ilişkin kültürlerarası bir karşılaştırma ve okul reddini açıklamaya yönelik bir model önerisi
Comparison of school attendance problems and profiles in Turkey, Italy, and Spain, and a model proposal to explain school refusal
EDA TATLI
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimAtatürk ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMAİL SEÇER
- Ortaokul ve lise öğrencilerinde internet ve sosyal medya bağımlılığının belirsizliğe tahammülsüzlük ve akademik erteleme davranışı üzerine etkisi
In secondary and high school students internet and social media addiction intolerance of uncertainty and effect on academic progress behavior
FATMA NİHAL ADA
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
PsikolojiNişantaşı ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SELÇUK ASLAN
- Genç yetişkin kripto para yatırımcılarının sosyal medya kullanımı ile FoMO ve risk algıları arasındakı ilişkiye yönelik bir araştırma
A research on the relationship between social media use and FoMO and risk perceptions of young adult crypto investors
ÖYKÜ ÇALYAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
ReklamcılıkAtılım ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Reklamcılık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ELİF EŞİYOK
- Sosyal medyada narsisizmin yordayıcıları olarak dijital iyi oluş ve belirsizliğe tahammülsüzlüğün incelenmesi
Investigation of digital well-being and intolerance to uncertainty as a predictors of narcissism in social media
MERVE YAVUZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Psikolojiİstanbul Beykent ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SÜLEYMAN KAHRAMAN