Yetişkinlerde egzersiz bağımlılığı, dürtüsel davranış ve depresif belirtiler arasındaki ilişki
The relationship between exercise addiction, impulsive behavior, and depressive symptoms in adults
- Tez No: 1021233
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HASAN DURMUŞ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Halk Sağlığı, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Egzersiz Bağımlılığı, Dürtüsel, Depresif Belirtiler, Davranış
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
YETİŞKİNLERDE EGZERSİZ BAĞIMLILIĞI, DÜRTÜSEL DAVRANIŞ VE DEPRESİF BELİRTİLER ARASINDAKİ İLİŞKİ ÖZET Amaç: Bu çalışmada Kayseri Büyükşehir Belediyesi sosyal yaşam merkezlerinde düzenli egzersiz yapan bireylerde egzersiz bağımlılığı riskinin yaygınlığını belirlemek, dürtüsel davranışlar ve depresif belirtiler ile ilişkisini incelemek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Veriler 2025 yılı Haziran ve Ekim ayları arasında toplanmıştır. Katılımcıların sosyodemografik özelliklerinin sorgulandığı sorular ile Türkçe geçerlilik ve güvenirlikleri Gürbüz ve arkadaşları tarafından analiz edilen Egzersiz Bağımlılığı Ölçeği-21(EDS-21), Özdemir ve arkadaşları tarafından analiz edilen BECK Depresyon Ölçeği kısa formu; ölçüm değişmezliği Fournier ve arkadaşları tarafından tespit edilen Dürtüsel Davranış Ölçeği kısa formu(UPPS-P) kullanılmıştır. Sürekli değişkenlerin incelenmesine Mann Whitney U, Kruskal Wallis ve Spearman Korelasyon testi; kategorik verilerin incelenmesinde Pearson Ki-kare testi kullanılmıştır. p < 0.05 değeri anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya %51,1'i erkek %48,9'u kadın 850 kişi katılmıştır. Katılımcıların %3,8'i egzersiz bağımlılığı riski altında, %52,1'i semptomatik ve %44,1'i asemptomatik gruptadır. UPPS-P puan ortalaması 41,76±8,26, EDS-21 puan ortalaması 47,41±17,66, Beck depresyon ölçeği puan ortalaması 3,16±3,03'tür. %35,3'ünün BECK depresyon ölçeği puanı eşik değerin üzerindedir. UPPS-P ölçeği ile EDS-21 ölçeği arasında, EDS-21 ölçeği ile BECK depresyon ölçeği arasında, UPPS-P ölçeği ile BECK depresyon ölçeği arasında pozitif zayıf düzeyde ilişki tespit edilmiştir. Bağımlı grupta dürtüsel davranış düzeyi daha yüksektir. Erkeklerin, 18-44 yaş aralığında olanların, kırsal bölgede yaşayanların, lise öğrenim düzeyinde olanların, bekarların, alkol kullananların egzersiz bağımlılığı düzeyi daha yüksektir. 18-44 yaş aralığında olanların, bekarların, alkol kullananların, sigara içenlerin, kumar bağımlısı olanların dürtüsellik düzeyi daha yüksektir. Kadınların, eğitim düzeyi düşük olanların, bekarların, ekonomik durumu kötü olanların, sosyal medya kullanan ve internette oyun oynayanların depresyon düzeyi daha yüksektir. ix Sonuç: Örneklemde egzersiz bağımlılığı yaygınlığı %3,8'dir. Katılımcıların %35,3'ü eşik değerin üzerinde depresif semptomlar bildirmektedir. EDS-21, UPPS-P ve BECK depresyon ölçekleri arasındaki ikili korelasyonda pozitif zayıf düzeyde ilişki saptanmıştır.
Özet (Çeviri)
THE RELATIONSHIP BETWEEN EXERCISE ADDICTION, IMPULSIVE BEHAVIOR, AND DEPRESSIVE SYMPTOMS IN ADULTS ABSTRACT Aim: The aim of this study was to determine the prevalence of exercise addiction risk among individuals who exercise regularly at the social life centres of Kayseri Metropolitan Municipality, and to examine its relationship with impulsive behaviours and depressive symptoms. Materials and Methods: Data were collected between June and October 2025. Participants completed questionnaires assessing their sociodemographic characteristics, the Exercise Dependence Scale-21 (EDS-21), the short form of the BECK Depression Scale analysed by Özdemir and colleagues; and the short form of the Impulsive Behaviour Scale (UPPS-P), whose measurement invariance was established by Fournier and colleagues, were used. The Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis and Spearman correlation tests were used to analyse continuous variables; the Pearson chi-square test was used to analyse categorical data. A p-value of <0.05 was considered statistically significant. Results: The study involved 850 participants, 51.1% of whom were men and 48.9% women. 3.8% of participants were at risk of exercise addiction, 52.1% were symptomatic, and 44.1% were asymptomatic. The mean UPPS-P score was 41.76 ± 8.26, the mean EDS-21 score was 47.41 ± 17.66, and the mean Beck Depression Scale score was 3.16 ± 3.03. 35.3% reported scores above the cut-off value on the Beck Depression Scale. A weak positive correlation was found between the UPPS-P scale and the EDS-21 scale, between the EDS-21 scale and the Beck Depression Scale, and between the UPPS-P scale and the Beck Depression Scale. The level of impulsive behaviour was higher in the dependent group. Men, those aged 18–44, those living in rural areas, those with a secondary school education, single individuals, and those who consume alcohol have a higher level of exercise addiction. Those aged 18–44, single individuals, alcohol users, smokers and gambling addicts have higher levels of impulsivity. Women, those with a low level of education, single individuals, those in a poor financial situation, and those who use social media and play online games have higher levels of depression. xi Conclusion: The prevalence of exercise addiction in the sample is 3.8%. 35.3% reported depressive symptoms. A weak positive correlation was found between the EDS-21, UPPS-P and BECK Depression scales.
Benzer Tezler
- Yetişkinlerde egzersiz bağımlılığı ile narsisizm arasındaki ilişkinin incelenmesi
The investigation of the relationship between exercise dependence and narcissism in adults
SİMARA AYBİKE UÇAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
SporBursa Uludağ ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİMET KORKMAZ
- Sağlıklı yetişkinlerde sigara kullanımı ve egzersiz şiddetinin inflamatuar belirteçler üzerine etkileri
The effects of smoking and exercise intensity on inflammatory markers in healthy adults
BERK CAN KIZILYAKA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSüleyman Demirel ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÖKÇE İŞCAN
- 18-40 yaş arası yetişkinlerde egzersiz ile bağımlılık yapıcı madde kullanımı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between exercise and addictive substance use in adults aged 18-40
SERKAN BERK KARADENİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiBeykoz ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MANSUR BEYAZYÜREK
- Alkol ve madde bağımlılığı tedavisi gören yetişkinlerde düzenli egzersizin depresyon ve yaşam kalitesine etkisi
The effects of regular exercise on depression and quality of life in adult dependents in dependence treatment
HÜLYA YELTEPE
Doktora
Türkçe
2010
SporMarmara ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. CENGİZ KARAGÖZOĞLU
PROF. DR. L. İLHAN YARGIÇ
- Yaşlı ve orta yetişkin Tip 2 diyabetli bireylerde kırılganlığın ayak bakım davranışları ve öz etkililiğe etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of frailty on foot care behaviors and self-efficacy in elderly and middle-aged individuals with Type 2 diabetes
DÖNDÜ BİLİCİ