BIST'e kayıtlı bankaların çok kriterli karar verme yöntemlerine göre finansal performanslarının değerlendirilmesi
Evaluation of the financial performances of banksregistered on BIST according to the multi-criteriadecision- making method
- Tez No: 1021241
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HASAN ŞENOL, DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM KAYA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Finansal yönetim, Ticari bankalar, Financial management, Commercial banks
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ekonomi ve Yönetim Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, Borsa İstanbul Banka (XBANK) Endeksi'nde yer alan bankaların finansal performansları, çok kriterli karar verme yöntemlerinden ENTROPİ tabanlı MABAC teknikleriyle analiz edilmiştir. Çalışma kapsamında 2020–2024 verileri ele alınmış, 2024 yılına ilişkin analizler ayrıntılı İncelenmiştir. Finansal performansın ölçülmesinde bankaların büyüme, kârlılık, piyasa temelli göstergeler ve risk yapısını yansıtan toplam on üç kriter kullanılmıştır. ENTROPİ yöntemi ile hesaplanan kriter ağırlıklarında, bankaların finansal performanslarının belirlenmesinde kârlılık ve sermaye yapısını yansıtan göstergelerin diğer kriterlere kıyasla daha yüksek ağırlıklara sahip olduğu görülmüştür. Özellikle aktif kârlılığı ve özsermaye kârlılığı gibi oranların yüksek ağırlık değerlerine sahip olması, bankaların performans değerlendirmesinde kârlılık unsurlarının belirleyici rol oynadığını göstermektedir. Bu durum, bankaların yalnızca büyüklükleriyle değil, mevcut kaynaklarını ne ölçüde etkin kullandıklarıyla değerlendirildiğini göstermektedir. Buna karşılık, takipteki krediler oranı gibi risk odaklı kriterlerin maliyet yönlü kriterler arasında yer alması ve performans üzerinde olumsuz etki yaratması, kredi riskinin bankaların finansal performansını sınırlayan önemli bir unsur olduğunu göstermektedir. Bulgular, kredi portföyü kalitesi bozulan bankaların genel performans sıralamalarında geriye düştüğünü ortaya koymaktadır. MABAC yöntemi ile elde edilen performans sıralamaları incelendiğinde, bankalar arasında yıllar itibarıyla belirgin performans farklılıkları olduğu görülmektedir. Bazı bankaların analiz dönemi boyunca üst sıralarda yer alarak daha istikrarlı bir performans sergilediği, bazı bankaların ise özellikle belirli yıllarda performans kayıpları yaşadığı tespit edilmiştir. Bu durum, bankaların finansal performanslarının yalnızca sektörel değil, aynı zamanda banka bazlı yönetim stratejilerinden de etkilendiğini göstermektedir. 2020–2024 dönemi genel olarak değerlendirildiğinde, özellikle 2022 ve sonrasında bankaların kârlılık göstergelerinde belirgin artışlar yaşandığı, buna paralel olarak performans sıralamalarında da değişimler meydana geldiği görülmektedir.
Özet (Çeviri)
This study analyzes the financial performance of banks listed on the Borsa Istanbul Bank (XBANK) Index using ENTROPY based MABAC multi-criteria decisionmaking techniques. The study examines data from 2020–2024, with detailed analyses focusing on the year 2024. Thirteen criteria were used to measure financial performance, reflecting the banks' growth, profitability, market-based indicators, and risk structure. Examining the criterion weights calculated using the ENTROPY method, it was observed that indicators reflecting profitability and capital structure had higher weights compared to other criteria in determining the banks' financial performance. The high weighting of ratios such as returns on assets and return on equity reveals that profitability factors play a decisive role in evaluating bank performance. This indicates that banks are evaluated not only by their size but also by the extent to which they effectively utilize their available resources. In contrast, the inclusion of risk-focused criteria such as the non-performing loan ratio among cost-oriented criteria and their negative impact on performance demonstrates that credit risk is a significant factor limiting banks' financial performance. The findings reveal that banks with deteriorating credit portfolio quality fall behind in overall performance rankings. When examining the performance rankings obtained using the MABAC method, significant performance differences are observed among banks over the years. Some banks exhibited more stable performance, ranking highly throughout the analysis period, while others experienced losses, particularly in certain years. This indicates that banks' financial performance is affected not only by sectoral factors but also by bank-specific management strategies. When the 2020– 2024 period is evaluated overall, it is observed that banks experienced significant increases in their profitability indicators, especially from 2022 onwards, and that their performance rankings also changed accordingly.
Benzer Tezler
- Enflasyonla mücadelede istikrar politikaları
Başlık çevirisi yok
BİLGİN ORHAN ÖRGÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
EkonomiMarmara Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OSMAN ZEKAYİ ORHAN
- Türk bankacılık sektörünün 2009-2016 dönemi CAMELS derecelendirme sistemi ile performans analizi
Turkish banking sector 2009-2016 period performance analysis with CAMELS rating system
SEDA ERDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
İşletmeTokat Gaziosmanpaşa Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SÜLEYMAN SERDAR KARACA
- Muhafazakar finansman politikasının benimsenmesinde etkili olan faktörler: BİST'e kayıtlı şirketler üzerine bir inceleme
Factors affecting the adoption of conservative financing policy: The case of Turkish listed firms
GÜLŞEN ÖZKAN
- Türkiye'de girişim sermayesi yatırım ortaklıkları ve BIST'e kayıtlı girişim sermayesi yatırım ortaklıklarının finansal performanslarının analizi
The analysis of financial performances of venture capital investment trusts and venture capital investment trusts listed in BIST in Turkey
AYKUT CANSEVEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
İşletmeManisa Celal Bayar Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SİBEL KARĞIN