Geri Dön

Lise öğrencilerinde akran zorbalığı okul iklimi ve benlik saygısı arasındaki ilişkinin incelenmesi

Examining the relationship between peer bullying, school climate, and self-esteem among high school students

PDF İndir

  1. Tez No: 1021317
  2. Yazar: ESER AÇIKBAŞ
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. DEVLET ALAKOÇ
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
  6. Anahtar Kelimeler: Akran Zorbalığı, Benlik Algısı, Benlik Saygısı, Zorbalık, Okul İklimi, Peer Bullying, Self-İmage, Self-Esteem, Bullying, School Climate
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Selçuk Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Çocuk Gelişimi ve Ev Yönetimi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu araştırmada lise öğrencilerinin okul iklimi ile benlik saygısı algılarının öğrencilerin akran zorbalığı ve mağduriyet davranışları üzerindeki yordayıcı etkisini ortaya koymak amaçlanmaktadır. Ayrıca araştırma kapsamında öğrencilerin zorbalık ve mağduriyet davranışlarının bunun yanı sıra okul iklimi ve benlik saygısı algılarının, yaş, cinsiyet, sınıf, lise türü ve anne babanın öğrenim durumu değişkenleri açısından farklılaşıp farklılaşmadığının incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Isparta İl merkezinde Millî Eğitim Bakanlığına bağlı liselerin 9., 10, 11. ve 12. sınıflarında öğrenim gören 666 öğrenci oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak 'Kişisel Bilgi Formu', 'Ergen Akran İlişkileri Belirleme Ölçeği Zorba ve Mağdur Formu' 'Okul İklimi Ölçeği' 'Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma kapsamında lise öğrencilerinin zorbalık ve mağduriyet davranışlarının, benlik saygısı ve okul iklimi algılarının yaş, sınıf, lise türü ve anne baba öğrenim durumu değişkenleri açısından incelenmesinde varyans analizi tekniği kullanılırken, öğrencilerin zorbalık ve mağduriyet davranışlarının, benlik saygısı ve okul iklimi algılarının cinsiyet değişkeni açısından incelenmesinde ise bağımsız gruplar için t testi kullanılmıştır. Araştırma kapsamında lise öğrencilerinin zorbalık ve mağduriyet davranışları ile benlik saygısı ve okul iklimi algıları arasındaki ilişkinin belirlenmesinde ise Pearson korelasyon analizinden yararlanılmıştır. Araştırmada bağımsız değişkenlerin bağımlı değişkenler üzerindeki yordayıcı etkisinin incelenmesinde ise regresyon analizinden yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda; öğrencilerin okul iklimi ve benlik saygısı algılarının zorba ve mağdur davranışları yordadığı saptanmıştır. Yaş değişkeni açısından; 17-18 yaş grubu öğrencilerin 14-15 yaş ve 16 yaş grubu öğrencilerine kıyasla daha az zorbalık davranışlarında bulundukları ve bu yaş grubundaki öğrencilerin daha az sıklıkla mağdur davranışlara maruz kaldıkları sonucu elde edilmiştir. Cinsiyet değişkeni açısından zorba davranışlar bakımından erkek öğrencilerin kız öğrencilerden, benlik saygısı puan ortalamaları açısından ise kız öğrencilerin erkek öğrencilerden daha yüksek puan ortalaması elde ettikleri saptanmıştır. Sınıf değişkeni açısından zorba davranışlar ve benlik saygısı bakımından 9. sınıf ve 10. sınıf öğrencilerinin 12. sınıf öğrencilerinden daha yüksek puan ortalaması elde ettikleri belirlenmiştir. Araştırma sonucunda lise türü değişkeni açısından öğrencilerin okul iklimi algıları bakımından; Fen Lisesine ve diğer liselere devam eden öğrencilerin, Anadolu Lisesine ve Meslek Lisesine devam eden öğrencilerden daha yüksek puan ortalaması elde ettiği belirlenmiştir.

Özet (Çeviri)

This study aims to reveal the predictive effects of school climate and self-esteem perceptions on peer bullying and victimization behaviors of high school students. Furthermore, the research aims to examine whether students' bullying and victimization behaviors, as well as their school climate and self-esteem perceptions, differ according to age, gender, grade level, type of high school, and parents' educational level. The study group consisted of 666 students studying in the 9th, 10th, 11th, and 12th grades of high schools affiliated with the Ministry of National Education in the city center of Isparta. The data collection tools used in the research were the 'Personal Information Form', the 'Adolescent Peer Relationships Determination Scale Bully and Victim Form', the 'School Climate Scale', and the 'Rosenberg Self-Esteem Scale'. In this study, analysis of variance was used to examine high school students' bullying and victimization behaviors, self-esteem, and perceptions of school climate in relation to age, grade level, type of high school, and parental education level. Independent samples t-tests were used to examine these behaviors in relation to gender. Pearson correlation analysis was used to determine the relationship between high school students' bullying and victimization behaviors and their self-esteem and school climate perceptions. Linear regression analysis was used to examine the predictive effect of independent variables on dependent variables. The results showed that students' perceptions of school climate and self-esteem predicted bullying and victimization behaviors. Regarding age, it was found that 17-18 year old students engaged in less bullying behavior and were less frequently victimized compared to 14-15 and 16 year old students. Regarding the gender variable, it was found that male students scored higher than female students in terms of bullying behaviors, while female students scored higher than male students in terms of self-esteem. Regarding the grade level variable, it was determined that 9th and 10th grade students scored higher than 12th grade students in terms of both bullying behaviors and self-esteem. The research also revealed that, regarding the type of high school, students attending science high schools and other high schools scored higher in terms of their perception of school climate than students attending Anatolian high schools and vocational high schools.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    697307

    Algılanan okul iklimi ve öğretmenden algılanan duygusal istismarın akran zorbalığına etkisinin incelenmesi

    Investigation of the effect of perceived school climate and perceived emotional abuse from the teacher on peer bullying

    MERVE KAYACIK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    PsikolojiHasan Kalyoncu Üniversitesi

    Psikoloji Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA KURTOĞLU

  2. Tez No

    948142

    Lise öğrencilerinin zorbalığa seyirci müdahalelerini yordamada duygu düzenleme, algılanan sosyal destek ve okul ikliminin rolü

    The role of emotion regulation, perceived social support and school climate in predicting high school students' bystander interventions to bullying

    PINAR KÖMÜRCÜ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Eğitim ve ÖğretimAnkara Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. İLHAN YALÇIN

  3. Tez No

    388447

    Rize İli lise öğrencilerinde akran zorbalığı ve zorbalığı önleme eğitimi etkisinin değerlendirilmesi

    Rize province bullying among high school students and evaluations of the impact of bullying prevention education

    AYŞE GÜMÜŞLER BAŞARAN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2014

    Halk SağlığıCumhuriyet Üniversitesi

    Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HASAN HÜSEYİN POLAT

  4. Tez No

    247268

    Lise öğrencilerinde akran istismarı

    Peer abuse in high school students

    ÖZGE SUKUT

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2009

    HemşirelikHaliç Üniversitesi

    Hemşirelik Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. MAKBULE BATMAZ

  5. Tez No

    258374

    Dokuzuncu sınıf öğrencilerinde akran zorbalığı ve psikolojik belirtiler

    Peer bullying and psychological symptoms among nineth grade students

    TÜLİN ACAR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2009

    Eğitim ve ÖğretimHacettepe Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Bölümü

    PROF. DR. OYA G.ERSEVER

Geri Dön