Gaziantep türkülerinde geçen sembollerin müzikal işlenişe etkileri
The effects of symbols in Gaziantep folklor songs on musical processing
- Tez No: 1021329
- Danışmanlar: DOÇ. DR. İSMAİL HAKKI GERÇEK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Güzel Sanatlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Müziği Çalışmaları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu Araştırmanın amacı Gaziantep İli Türkülerinde geçen sembollerin müzikal işlenişe etkilerini ortaya koymak; bu sözlü kültürün nesilden nesile aktarılmasını sağlamak ve bu alanda yapılacak çalışmalara zemin hazırlamaktır. Sözlü kültür ile müzik ilişkisini ortaya koymakta, Gaziantep Türkülerinde geçen sembolik kavramların TSM makamları incelendiğinde hangisine denk geldiğini, makam-geçkilerini, temalarını, usullerini tespit etmektedir. Bu inceleme sürecinde TRT nota arşivi ve bilimsel araştırmalar doğrultusunda nitel veriler elde edilmesi amaçlanmaktadır. Yöntem: Bu araştırma, betimsel araştırma yaklaşımlarından kaynak tarama modeli esas alınarak gerçekleştirilmiştir. Çalışma sürecinde, araştırma modellerinin farklı türlerinden faydalanılmıştır. Nitel araştırma yöntemleri kapsamında betimsel analiz yapılmıştır. Analitik çözümlemeler ve tespitler yapılmıştır. Türküler incelenerek İçerik analizi ve Müzikal analizler de yapılmıştır. Sembolleri anlamlandırma, kültürel bağlar kurma, makamlarla ilişkisini inceleme çalışmaları yapılmıştır. Bu bağlamda Gaziantep Türkülerinin anlatıldığı kitaplar, çeşitli dergi ve gazetelerde yazılmış olunan makaleler, TRT repertuvarında bulunan Gaziantep yöresine ait türküler değerlendirilmiştir. Yapılan çalışmalarda sembollerin müzikal işlenişe etkileri araştırılmıştır. Çalışma, TRT Repertuvarında kırık hava türünde bulunan 36 eser ile sınırlandırılmıştır. Bulgular: Çalışma kapsamında incelenen eserlerin yörenin kültürel devam zincirini sağladığı tespit edilmiştir. Sembollerin müzikal işlenişe renk kattığı, daha fazla anlam bağı kurduğu görülmüştür. Elde edilen veriler, Gaziantep türkülerinin yerel halkın dili ile kimlik inşasında ve kültürel aktarımında önemli bir rol üstlendiğini göstermektedir. Sonuç: Bu araştırmada incelenen 36 türkünün sembolik kavramlar, güfte, makam ve usûl ilişkileri bütüncül olarak değerlendirilmiş; tüm eserlerde sembolik kavramların müzikal yapıyı belirleyici temel unsur olduğu sonucuna ulaşılmıştır. İlk olarak, her güftede yer alan kavramların aşk, sevda, hasret gibi dünyevi temaları yansıttığı belirlenmiştir. İkinci olarak, bu temaların bestekârlar tarafından makam seyri, geçkiler, güçlü-perde merkezli ezgisel örgüler ve usûl tercihleri aracılığıyla somutlaştırıldığı tespit edilmiştir. Makam–usûl–güfte bütünlüğünün tüm eserlerde bilinçli ve tutarlı bir biçimde kurulduğu; seçilen her makam ve usûlün güftenin anlam derinliğini ezgisel ve ritmik düzlemde desteklediği görülmüştür.
Özet (Çeviri)
Objective: The aim of this study is to examine the influence of symbolic elements found in the folk songs of Gaziantep Province on their musical structure and expression, while contributing to the preservation and intergenerational transmission of this oral cultural heritage and providing a foundation for future research in this field. The study explores the relationship between oral tradition and music by identifying the correspondence between the symbolic concepts embedded in Gaziantep folk songs and the maqams (modal structures) of Turkish Classical Music (TCM). Furthermore, it analyzes the maqam characteristics, modal modulations (maqam transitions), thematic content, and rhythmic patterns (usuls) associated with these symbolic expressions. To achieve these objectives, qualitative data are obtained through the examination of the Turkish Radio and Television Corporation (TRT) musical notation archive and relevant scholarly literature. Method: This research was conducted using a descriptive research approach, specifically the literature review model. Various types of research models were utilized. In this context, books describing Gaziantep folk songs, articles published in various magazines and newspapers, and folk songs from the Gaziantep region in the TRT (Turkish Radio and Television) repertoire were evaluated. The effects of symbols on musical performance were investigated. The study was limited to 36 works in the kırık hava folk song form genre found in the TRT repertoire. Findings: The works examined in this study were found to contribute to the cultural continuity of the region. It was observed that symbols added color to the musical performance and created stronger semantic connections. The qualitative data obtained show that Gaziantep folk songs play an important role in the construction of identity and cultural transmission through the language of the local people. Conclusion: This research comprehensively evaluated the symbolic concepts, lyrics, modes, and rhythmic patterns of the 36 folk songs examined; it concluded that symbolic concepts are the fundamental elements determining the musical structure in all works. Firstly, it was determined that the concepts in each lyric reflect worldly themes such as love, passion, and longing. Secondly, it was found that these themes are concretized by the composers through the progression of modes, transitions, strong-pitch-centered melodic structures, and rhythmic pattern choices. It was observed that the unity of mode, rhythm, and lyrics is consciously and consistently established in all works; each chosen mode and rhythm supports the depth of meaning in the lyrics on a melodic and rhythmic level.
Benzer Tezler
- Gaziantep türküleri üzerine halk bilimsel bir inceleme
An ethnographic study on Gaziantep folk songs
ÖZGE MAZIRIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Türk Dili ve EdebiyatıGaziantep ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BEHİYE KÖKSEL
- Zeugma Antik Kenti'nde ele geçen askeri madeni teçhizatlar
Military metallic equipment recovered from the Ancient City of Zeugma
MESUT DİLAVER
- Ortaöğretim öğrencilerinde tektonik depremlere yönelik farkındalığın ölçülmesi: Gaziantep/Şahinbey örneği
Measuring awareness of tectonic earthquakes among secondary school students: Gaziantep/Şahinbey example
DAMLA GENÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimAkdeniz ÜniversitesiCoğrafya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TUNCER DEMİR
- Doğu Roma İmparatoru I. Aleksios Komnenos dönemi (1081-1118)
Emperor of the Eastern Roman Empire alexios I Komnenos period (1081-1118)
ALİCAN YENER
- Pistacia türlerinde in vitro sürgün ucu aşılama
In vitro shoot tip grafting in Pistacia species
HAKAN TÖREMEN