Haşimato hastalığında endoplazmik retikulum stresi ve obezite belirteçlerinin düzeyleri
Endoplasmic reticulum stress and levels of obesity markers in Hashimoto's disease
- Tez No: 1021372
- Danışmanlar: PROF. DR. HÜSAMETTİN VATANSEV
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Biyokimya, Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları, Biochemistry, Endocrinology and Metabolic Diseases
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Otoimmün tiroid hastalıkları, bağışıklık sisteminin tiroid bezini yabancı bir doku olarak algılaması ve ona karşı immün yanıt geliştirerek hasar vermesiyle karakterize kronik hastalıklardır. En sık görülen iki formundan biri olan hipotiroidizmin en yaygın şekli Haşimoto tiroiditi (HT)'dir. Endoplazmik retikulum (ER), hücre içi proteinlerin katlanması, kalsiyum depolanması gibi birçok temel görevleri yürüten ve ayrıca proteinlerin sentezinden sonra post-translasyonel modifikasyonlarının gerçekleştiği bir organeldir. Hücre çeşitli stres faktörlerine maruz kaldığında protein katlanma kapasitesi aşılabilir ve yanlış katlanmış proteinler birikmeye başlar. Bu birikme kronikleştiğinde inflamasyon ve hücre ölümünü indükleyerek çeşitli hastalıklara neden olur. Özellikle tiroid foliküler hücrelerinde ER stresi, sitokin sentezini artırarak bölgesel enflamasyonu şiddetlendirebilir ve otoantijen oluşumunu kolaylaştırabilir. Obezite, vücut yağ kütlesinin aşırı artışıyla karakterize, kronik inflamasyonun eşlik ettiği metabolic bir bozukluktur. Adipoz dokunun genişlemesi, hücresel hipoksiye ve oksidatif strese yol açar, bu da ER stresini tetikler. Obeziteye bağlı ER stresi, inflamatuvar yanıtları artırarak HT'nin hem başlamasında hem de ilerlemesinde etkili olabilir. Bu bağlamda, obezite yalnızca HT için risk faktörü olmakla kalmayıp, aynı zamanda ER stresini artırarak hastalık sürecini kronikleştiren bir faktör olarak öne çıkmaktadır. Yaptığımız bu çalışmada Haşimoto tiroiditinde ER stres ve obezite belirteçlerinin düzeylerini araştırmayı amaçladık. Bu çalışma Mayıs 2024-Mart 2026 tarihleri arasında Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Endokrinoloji Polikliniğine gelen yeni Haşimato tiroiditi tanısı almış, gönüllülüğü kabul eden 43 hastanın ve yine bu kliniğe başvuran herhangi bir hastalık tanısı almayan 43 sağlıklı bireyden sözlü ve yazılı bilgilendirilmiş onam formu alındıktan sonra yapılmıştır. Sağlıklı gönüllülerden, yeni HT tanısı almış hastalardan başlagıçta ve 12. haftada kan testi istemi yapılmış, antropometrik ölçümleri ve vücut kompozisyonları analiz edilmiştir. Çalışma sonucunda başlangıç Haşimato grubunda kontrol grubuna göre PERK ve CHOP değerleri anlamlı derecede yüksek bulunurken (p=0,002, p=0,003), 12. haftaya göre PERK ve ATF6 değerleri anlamlı olarak yüksek tespit edildi (p=0,034, p=0,030). İştah hormonları olarak da bilinen leptin ve ghrelin düzeyleri kontrol grubunda başlangıç Haşimato grubuna göre anlamlı derecede yüksek bulunurken (p=0,023, p<0,001), başlangıç ve 12. hafta Haşimato grupları arasında anlamlı bir fark görülmedi (p=0,795, p=0,088).
Özet (Çeviri)
Autoimmune thyroid diseases are chronic conditions characterized by the immune system perceiving the thyroid gland as foreign tissue and causing damage by mounting an immune response against it. One of the two most common forms is Hashimoto's thyroiditis (HT), which is the most prevalent type of hypothyroidism. The endoplasmic reticulum (ER) is an organelle that performs essential functions such as intracellular protein folding, calcium storage and serves as the site where post-translational modifications of proteins occur following their synthesis. When a cell is exposed to various stressors, its protein-folding capacity can be overwhelmed, leading to the accumulation of misfolded proteins. When this accumulation becomes chronic, it induces inflammation and cell death, thereby causing various diseases. Particularly in thyroid follicular cells, ER stress can exacerbate local inflammation by increasing cytokine synthesis and facilitate the formation of autoantigens. Obesity is a complex metabolic disorder characterized by an excessive increase in body fat mass and accompanied by chronic inflammation. The expansion of adipose tissue leads to cellular hypoxia and oxidative stress, which in turn trigger ER stress. Obesity-associated ER stress can play a role in both the onset and progression of HT by enhancing inflammatory responses. In this context, obesity stands out not only as a risk factor for Hashimoto's thyroiditis (HT) but also as a factor that exacerbates the disease process by increasing endoplasmic reticulum (ER) stress. In this study, we aimed to investigate the levels of ER stress and obesity markers in patients with Hashimoto's 's thyroiditis. The study was conducted between May 2024 and March 2026, involving 43 newly diagnosed Hashimoto's patients who presented to the Endocrinology Outpatient Clinic of Selçuk University Faculty of Medicine Hospital and consented to participate, as well as 43 healthy individuals who presented to the same clinic but had no diagnosed medical conditions; verbal and written informed consent was obtained from all participants. Blood tests were requested from healthy volunteers and newly diagnosed HT patients at baseline and at week 12, and their anthropometric measurements and body compositions were analyzed. The study found that PERK and CHOP levels were significantly higher in the baseline Hashimoto's group compared to the control group (p=0.002, p=0.003), while PERK and ATF6 levels were significantly higher in the baseline Hashimoto's group compared to the 12th-week group (p=0.034, p=0.030). Although levels of leptin and ghrelin—also known as appetite hormones—were significantly higher in the control group than in the baseline Hashimoto's group (p=0.023, p<0.001), no significant difference was observed between the baseline and 12th-week Hashimoto's groups (p=0.795, p=0.088).
Benzer Tezler
- Haşimato tiroidi tanısı almış kadınlarda diyet inflamatuar indeks, akdeniz diyetine uyum ve yaşam kalitesi ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between dietary inflammatory index, compliance with mediterranean diet and quality of life in women diagnosed with hashimoto's thyroiditis
GÜLPINAR ERGEÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Beslenme ve DiyetetikNuh Naci Yazgan ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NEŞE KAYA
- Otoimmün tiroid hastalıklarında tiroglobulin gen polimorfizmi ve HLA-DR3 ile yaygın tiroglobulin varyantları arasındaki ilişkinin saptanması
Thyroglobuline gene polymorphisms in autoimmune thyroid diseases and detection of the association between HLA-DR3 and common thyroglobuline variants.
E. SACİDE KOZAN
Doktora
Türkçe
2011
GenetikAfyon Kocatepe ÜniversitesiTıbbi Genetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NECAT İMİRZALİOĞLU
- Hashimato hastalığında karaciğer fibrozisinin FIB-4 skoru ile incelenmesi
Evaluation of liver fibrosis by FIB-4 score in patients with hashimoto's thyroiditis
BUSE NUR ERGÜN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZDEN YILDIRIM AKAN
DOÇ. DR. İSMAİL DEMİR
- Hashimato hastalığı ile humanin peptit düzeyleri arasındaki ilişkinin araştırılması
Investigation of the relationship between Hashimoto disease and humanin peptide levels
UĞUR BİÇER
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Moleküler TıpAmasya ÜniversitesiMoleküler Tıp Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BURAK YAZGAN
- Prevalence of celıac dısease ın autoımmune lıver dıseases
Otoimmün karaciğer hastaliklarinda çölyak hastaliği sikliği
SENA FİDAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Gastroenterolojiİstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşaİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ İBRAHİM HATEMİ