From perceived maternal narcissism to psychological symptoms: The role of selfobject needs and rejection sensitivity
Algılanan anne narsisizminden psikolojik semptomlara: Kendiliknesnesi ihtiyaçları ve reddedilme duyarlılığının rolü
- Tez No: 1021465
- Danışmanlar: PROF. DR. MUSTAFA FALİH KÖKSAL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: İzmir Ekonomi Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Algılanan anne narsisizmi, bireylerin çocukluk döneminde annelerinde algıladıkları narsisistik özellikleri ifade eder ve psikolojik işlevsellik üzerinde kalıcı etkiler yaratabilir. Kendilik psikolojisi perspektifinden bakıldığında, annede algılanan narsisistik özellikler aynalanma, idealizasyon ve ikizlik gibi temel kendiliknesnesi ihtiyaçlarının karşılanmasını bozabilir. Bu ihtiyaçlar, kendilik düzenleme ve kişilerarası işlevsellik açısından önemlidir. Ayrıca, koşullu kabul, eleştiri ya da duygusal tepkisizlikle büyümek, bireyleri ileriki ilişkilerinde olası reddedilmeye karşı daha duyarlı hale getirebilir. Algılanan anne narsisizmi, kendiliknesnesi ihtiyaçları, reddedilme duyarlılığı ve psikolojik semptomlar önceki çalışmalarda ayrı ayrı ele alınmış olsa da bu değişkenler nadiren tek bir model içinde birlikte incelenmiştir. Bu nedenle mevcut çalışma, kendiliknesnesi ihtiyaçları ve reddedilme duyarlılığının algılanan anne narsisizmi ile psikolojik semptomlar arasındaki ilişkide aracı rol oynayıp oynamadığını incelemiştir. Örneklem 294 katılımcıdan oluşmuş ve veriler çevrim içi olarak öz-bildirim ölçekleri aracılığıyla toplanmıştır. Bulgular, algılanan anne narsisizminin daha yüksek psikolojik semptomlarla ilişkili olduğunu göstermiştir. İdealizasyon/ikizlikten kaçınma, yaklaşım odaklı kendiliknesnesi ihtiyaçları ve reddedilme duyarlılığı bu ilişkide anlamlı aracı roller üstlenirken, aynalanmadan kaçınma anlamlı bir aracı rol göstermemiştir. Keşfedici analizler ayrıca bu dolaylı etkilerin farklı psikolojik semptom boyutlarına göre değiştiğini göstermiştir. Genel olarak bulgular, annede algılanan narsisistik özelliklerin hem kendilikle ilişkili güçlükler hem de kişilerarası duyarlılık yoluyla psikolojik semptomlarla ilişkili olabileceğini düşündürmektedir.
Özet (Çeviri)
Perceived maternal narcissism refers to individuals' perception of narcissistic characteristics in their mothers during childhood and may have lasting effects on psychological functioning. From a self psychology perspective, narcissistic maternal characteristics may disrupt the fulfillment of basic selfobject needs, such as mirroring, idealization, and twinship, which are important for self-regulation and interpersonal functioning. In addition, growing up with conditional acceptance, criticism, or emotional unresponsiveness may make individuals more sensitive to possible rejection in later relationships. Although perceived maternal narcissism, selfobject needs, rejection sensitivity, and psychological symptoms have been examined in previous studies, these variables have rarely been studied together in a single model. Therefore, the present study examined whether selfobject needs and rejection sensitivity mediate the relationship between perceived maternal narcissism and psychological symptoms. The sample consisted of 294 participants, and data were collected online through self-report measures. The findings showed that perceived maternal narcissism was associated with higher psychological symptoms. Avoidance of idealization/twinship, approach-oriented selfobject needs, and rejection sensitivity significantly mediated this relationship, whereas avoidance of mirroring did not. Exploratory analyses also showed that these indirect effects varied across different psychological symptom dimensions. Overall, the findings suggest that perceived maternal narcissistic characteristics may be related to psychological symptoms through both self-related difficulties and interpersonal sensitivity.
Benzer Tezler
- Romantik ilişkilerde psikolojik ihtiyaçların doyumu ve otantiklik arasındaki ilişkide anneden algılanan narsisistik özelliklerin moderatör etkisi
Moderate role of perceived maternal narcissism in relationship between satisfaction of basic psychological needs in romantic relationships and authenticity
İREM ÖZDEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul Gedik ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ LALE TUNCEL
- Narsisistik kişilik özelliklerinin anne babadan çocuğa aktarımı: Ebeveynlik tarzlarının rolü
Transmission of narcissistic personality traits from parents to children: The role of parenting styles
SEREL AKDUR ÇİÇEK
- Evli kadınlarda anneden algılanan narsisizm ile erken dönem uyum bozucu şemaları ve bilişsel esneklik arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between perceived maternal narcissism, early maladaptive schemas, and cognitive flexibility in married women
ŞEYMA EĞRİBOYUN EKŞİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
PsikolojiDoğuş ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KAHRAMAN GÜLER
- Kırılgan narsistik anne davranışları ile kız çocuklarının psikolojik iyi oluş, utanç, benlik saygısı, depresyon ve anksiyete ilişkisinin incelenmesi
Vulnerable narcissistic maternal behaviors and their associations with daughters' psychological well-being, shame, self-esteem, depression, and anxiety
AYŞE EKİN SOYASLAN
- Anneden algılanan narsisistik özellikler, çocukluk çağı travmatik yaşantıları, benlik parçalanması ve kişilik bozuklukları arasındaki ilişkinin incelenmesi
An examination of the relationship between perceived maternal narcissism, childhood traumatic experiences, self fragmented and personality disorders
BURÇİN ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YILDIZ BİLGE