Geri Dön

Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu ve otizm spektrum bozukluğu olan çocuk ve ergenlerde uyku sorunları, uyku alışkanlıkları ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi

Evaluation of sleep problems, sleep habits, and quality of life in children and adolescents with attention-deficit/hyperactivity disorder and autism spectrum disorder

PDF İndir

  1. Tez No: 1021498
  2. Yazar: MUHAMMED HÜDAİ PARMAKSIZ
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ BERNA POLAT TÜYSÜZ
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Psikiyatri, Psychiatry
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Harran Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Bu çalışmada, Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) ve Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) tanısı olan çocuk ve ergenlerde uyku sorunları, uyku alışkanlıkları ve yaşam kalitesinin çok boyutlu olarak değerlendirilmesi ve sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırılması amaçlanmıştır. Ayrıca uyku bozukluğu düzeyi ile yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin ve bu değişkenlerin klinik ve sosyodemografik belirleyicilerinin incelenmesi hedeflenmiştir. Yöntem: Kesitsel ve karşılaştırmalı tasarıma sahip bu çalışmaya 6–18 yaş aralığında toplam 300 olgu dahil edilmiştir (OSB: n=100, DEHB: n=100, sağlıklı kontrol: n=100). Tanılar DSM-5 ölçütlerine göre yapılandırılmış klinik görüşme ile doğrulanmıştır. Uyku sorunlarıÇocuklar İçin Uyku Bozukluğu Ölçeği (ÇUBÖ) ve DSM-5 Düzey 2 Uyku Bozukluğu Ölçeği ile, yaşam kalitesi Çocuklar İçin Yaşam Kalitesi Ölçeği (ÇİYKÖ) ile değerlendirilmiştir. Uyku alışkanlıkları sosyodemografik ve klinik veri formundaki ilgili maddelerle toplanmıştır. Belirti şiddeti DEHB için Conners Ebeveyn Derecelendirme Ölçeği, OSB için Çocukluk Çağı Otizm Derecelendirme Ölçeği (CARS) ve Otizm Davranış Kontrol Listesi (ABC) ile değerlendirilmiştir. Gruplar arası karşılaştırmalarda uygun parametrik ve parametrik olmayan testler kullanılmış, değişkenler arası ilişkiler korelasyon analizi ile incelenmiş ve yordayıcı faktörleri belirlemek amacıyla çoklu doğrusal regresyon analizleri uygulanmıştır. Bulgular: OSB ve DEHB gruplarında uyku sorunlarının sağlıklı kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,001). Özellikle OSB grubunda toplam uyku süresinin daha kısa, uykuya dalma süresinin daha uzun ve gece uyanmalarının daha sık olduğu belirlenmiştir. DEHB grubunda ise geçuyanma ve gündüz uyuma örüntüsü ön plana çıkmıştır. Yaşam kalitesi puanlarının her iki klinik grupta da anlamlı düzeyde daha düşük olduğu, bu düşüşün OSB grubunda daha belirgin olduğu görülmüştür (p<0,001). Korelasyon analizlerinde uyku bozukluğu düzeyi ile yaşam kalitesi arasında anlamlı negatif ilişki saptanmıştır. Çoklu regresyon analizlerinde tanı grubu, uyku bozukluğu düzeyi, çocuğun psikiyatrik ilaç kullanımı ve annede psikiyatrik hastalık varlığı yaşam kalitesinin anlamlı yordayıcıları olarak bulunmuştur. Sonuç:DEHB ve özellikle OSB tanılı çocuk ve ergenlerde uyku sorunları yaygın ve çok boyutlu olup yaşam kalitesi ile yakından ilişkili önemli bir klinik faktördür. Uyku bozukluklarının değerlendirilmesi ve yönetimi, bu hasta grubunda klinik yaklaşımın temel bileşenlerinden biri olmalıdır.

Özet (Çeviri)

Objective: This study aimed to comprehensively evaluate sleep problems, sleep habits, and quality of life in children and adolescents diagnosed with Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) and Autism Spectrum Disorder (ASD), and to compare these findings with a healthy control group. Additionally, the relationship between sleep disturbances and quality of life, as well as their clinical and sociodemographic predictors, were investigated. Methods: This cross-sectional and comparative study included a total of 300 participants aged 6–18 years (ASD: n=100, ADHD: n=100, healthy controls: n=100). Diagnoses were confirmed according to DSM-5 criteria using structured clinical interviews. Sleep disturbances were assessed using the Sleep Disturbance Scale for Children(SDSC) and the DSM-5 Level 2 Sleep Disturbance Scale, and quality of life was evaluated with the Pediatric Quality of Life Inventory (PedsQL). Sleep habits were collected through the relevant items of the sociodemographic and clinical data form. Symptom severity was assessed with the Conners Parent Rating Scale for ADHD, and with the Childhood Autism Rating Scale (CARS) and the Autism Behavior Checklist (ABC) for ASD. Group comparisons were performed using appropriate statistical tests, correlations were analyzed, and multiple linear regression analyses were conducted to determine predictors. Results: Sleep problems were significantly higher in both ASD and ADHD groups compared to the control group(p<0.001). The ASD group exhibited shorter total sleep duration, longer sleep onset latency, and more frequent night awakenings. In the ADHD group, later wake times and daytime sleeping were more prominent. Quality of life scores were significantly lower in both clinical groups, particularly in the ASD group (p<0.001). A significant negative correlation was found between sleep disturbance levels and quality of life. Multiple regression analyses revealed that diagnostic group, sleep disturbance level, the child's use of psychiatric medication, and maternal psychiatric illness were significant predictors of quality of life. Conclusion: Sleep disturbances are common and multifactorial in children and adolescents with ADHD and especially ASD, and they are closely associated with quality of life. Assessment and management of sleep problems should be considered an essential component of clinical practice in this population.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    988465

    Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu ve otizm spektrum bozukluğu olan hastalarda glial ve miyelin belirteçlerinin araştırılması

    Investigation of glial and myelin markers in patients with attention deficit hyperactivity disorder and autism spectrum disorder

    ÖZGE NUR YILMAZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Tıbbi BiyolojiErciyes Üniversitesi

    Tıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ELİF FUNDA ŞENER

  2. Tez No

    699678

    3-10 yaş grubunda atipik otizm ve dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanısı almış çocuklarda duyu bütünleme eğitiminin duyu modülasyonuna olan etkisinin incelenmesi

    Investigation of the effect of sensory integration education on sensory modulation in children diagnosed with atypic autism and attention deficit hyperactivity disorder in 3-10 years of group

    BEGÜM BAŞCAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Eğitim ve ÖğretimÜsküdar Üniversitesi

    Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HAMİYET SAYAN

  3. Tez No

    637297

    Hafif düzeyde otizm spektrum bozukluğu tanılı çocuk ve ergenlerde sluggish cognitive tempo (yavaş bilişsel tempo) belirtileri: İlişkili bireysel ve ailesel özelliklerin belirlenmesi ve dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanılı çocuk ve ergenlerle karşılaştırılması

    Sluggish cognitive tempo symptoms in children and adolescents with mild autism: investigating associated individual and familial factors and comparing to children and adolescents with attention deficit hyperactivity disorder

    NAZAN EKİNCİ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    PsikiyatriSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ÖZALP EKİNCİ

  4. Tez No

    655233

    Otizm spektrum bozukluğu, dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu ve özgül öğrenme bozukluğu tanılı çocuğa sahip ebeveynlerin geniş otizm fenotipi düzeylerinin karşılaştırılması

    Comparison of broad autism phenotype levels in parents of children with autism spectrum disorder, with attention deficit hyperactivity disorder and with specific learning disorder

    SALİH ÜNLÜTÜRK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    PsikolojiNecmettin Erbakan Üniversitesi

    Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AYHAN BİLGİÇ

  5. Tez No

    668776

    Otizm spektrum bozukluğu ve dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu gibi nörogelişimsel bozukluklarda CRP ve prokalsitonin düzeylerinin değerlendirilmesi

    Investigation of CRP and procalcitonin levels as inflammation markers in neurodevelopmental disorders such as autism spectrum disorders and attention deficit-hyperactivity disorders

    ÖZNUR ADIGÜZEL AKMAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıOrdu Üniversitesi

    Çocuk Psikiyatrisi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ERMAN ESNAFOĞLU

Geri Dön