Geri Dön

Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniklerine başvuran 18-65 yaş arası bireylerde kilonun uyku kalitesi ve gündüz uykululuk hali üzerine etkisinin değerlendirilmesi

An assessment of the effect of body weight on sleep quality and daytime sleepiness among individuals aged 18–65 who visited the Family Medicine Clinics at Ankara Education and Research Hospital

PDF İndir

  1. Tez No: 1021515
  2. Yazar: ESRA UĞUR
  3. Danışmanlar: PROF. DR. MUSTAFA ÇELİK
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
  6. Anahtar Kelimeler: Gündüz uykululuk hali, uyku kalitesi, vücut kitle indeksi, Daytime sleepiness, sleep quality, body mass index
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
  10. Enstitü: Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi
  11. Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Açık Deniz Mühendisliği Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Giriş ve Amaç: Obezite ve uyku ile ilişkili sorunlar, günümüzde yüksek prevalansları ve hem bireysel hem toplumsal sonuçları nedeniyle önemli halk sağlığı problemleri arasında yer almaktadır. Uyku kalitesi ve gündüz uykululuğu, bireylerin fiziksel ve psikososyal sağlığını etkileyen önemli parametrelerdir. Obezite ile uyku bozuklukları arasında karşılıklı ve iki yönlü bir etkileşim olabileceği; vücut kitle indeksi (VKİ), yaşam tarzı alışkanlıkları ve çeşitli sosyodemografik faktörlerin uyku kalitesini etkileyeceği bilinmektedir. Bununla birlikte son yıllarda yapılan geniş ölçekli çalışmalarda, uyku kalitesi düşük olan bireylerde gündüz aşırı uykululuk halinin de sık görüldüğü bildirilmiştir. Bu çalışmada, 18-65 yaş arası bireylerde kilo durumunun uyku kalitesi ve gündüz uykululuk düzeyi üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, prospektif gözlemsel tasarımda planlanmış kesitsel nitelikte bir anket araştırmasıdır. Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniğine 05/11/2025-05/01/2026 tarihleri arasında başvuran 18-65 yaş arası, çalışmaya katılmayı kabul eden; gebelik durumu, ciddi kronik hastalık durumu, psikiyatrik bozukluk öyküsü, uyku bozukluğu öyküsü, iletişim ve zihinsel engeli olmayan 369 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Anket formu yüzyüze uygulanmıştır. Araştırma kapsamında katılımcılara sosyodemografik özellikleri içeren formun yanı sıra Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) ve Epworth Uykululuk Ölçeği (EUÖ) uygulanmıştır. Toplanan veriler IBM SPSS Statistics 25.0 ve R 4.5.3 yazılımları aracılığıyla analiz edilmiş, p<0,05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmamıza toplam 369 kişi dahil edildi. Katılımcıların yaş ortalaması 40,07±12,52 yıl, VKİ ortalaması 26,17±5,23 kg/m² olarak saptandı. Katılımcıların %55,6'sında kötü uyku kalitesi, %14,4'ünde ise aşırı gündüz uykululuğu bulundu. VKİ ile PUKİ toplam puanı arasında anlamlı ilişki bulunmazken, öğrenim düzeyi düşük bireylerde PUKİ toplam puanı daha yüksek bulundu (p=0,013). Yaş, medeni durum ve çalışma durumuna göre yalnızca bazı PUKİ alt boyutlarında sınırlı farklılıklar gözlendi, anlamlı farklılıkların etki büyüklüklerinin düşük düzeyde olduğu görüldü. PUKİ toplam puan ortalaması 6,50±3,20, EUÖ toplam puan ortalaması 5,28±3,80 olup, iki ölçek arasında pozitif yönlü ve orta düzeyde anlamlı ilişki saptandı (r=0,491; p<0,01). Sonuç: Bu çalışmada katılımcıların %55,6'sında kötü uyku kalitesi, %14,4'ünde aşırı gündüz uykululuğu saptanmıştır. VKİ ile uyku kalitesi ve gündüz uykululuğu arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmamıştır. Uyku kalitesi ile gündüz uykululuk hali arasında ise istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır. Sonuç olarak, uyku değerlendirmesinin tek bir parametre üzerinden değil, çok yönlü bir yaklaşımla ele alınması; birinci basamak sağlık hizmetlerinde uykuya yönelik farkındalığın artırılması ve yaşam tarzı düzenlemelerinin desteklenmesi önerilir.

Özet (Çeviri)

Aim: Obesity and sleep-related problems are among the major public health issues today due to their high prevalence and their individual and societal consequences. Sleep quality and daytime sleepiness are important parameters that affect individuals physical and psychosocial health. It is known that there may be a reciprocal and bidirectional interaction between obesity and sleep disorders; body mass index (BMI), lifestyle habits, and various sociodemographic factors are known to influence sleep quality. However, large-scale studies conducted in recent years have reported that excessive daytime sleepiness is also commonly observed in people with poor sleep quality The aim of this study is to assess the effects of body weight on sleep quality and daytime sleepiness in individuals aged 18–65. Materials and Methods: This study is a cross-sectional survey designed as part of a prospective observational study. It included individuals aged 18–65 who visited the Family Medicine polyclinics at Ankara Education and Research Hospital between 05/11/2025-05/01/2026, who agreed to participate in the study; 369 participants aged 18–65 years who did not have a history of pregnancy, serious chronic illness, psychiatric disorders, sleep disorders, or communication and mental disability. The questionnaire was administered face-to-face. Within the scope of the study, participants were administered a form containing sociodemographic characteristics, as well as the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI) and the Epworth Sleepiness Scale (ESS). The collected data were analyzed using IBM SPSS Statistics 25.0 and R 4.5.3 software, and a p-value of <0.05 was considered statistically significant. Results: A total of 369 individuals were included in our study. The mean age of the participants was 40.07 ± 12.52 years, and the mean BMI was 26.17 ± 5.23 kg/m². Poor sleep quality was observed in 55.6% of the participants, and excessive daytime sleepiness was observed in 14.4%. While no significant association was found between BMI and the total PSQI score, the total PSQI score was higher among individuals with a lower level of education (p=0.013). Only limited differences were observed in some PSQI subscales according to age, marital status, and employment status; the effect sizes of these significant differences were found to be low. The mean PSQI total score was 6.50 ± 3.20, and the mean ESS total score was 5.28 ± 3.80; a positive and moderately significant correlation was found between the two scales (r = 0.491; p < 0.01). Conclusion: This study found that poor sleep quality was prevalent, while excessive daytime sleepiness was observed at a lower rate. The finding of a significant association between sleep quality and daytime sleepiness indicates that these two conditions should be evaluated together. However, no significant association was found between BMI and sleep quality or daytime sleepiness; this finding suggests that sleep quality cannot be explained solely by obesity but is a multidimensional construct influenced by biological, behavioral, and sociodemographic factors. In conclusion, it is recommended that sleep assessment be approached through a multifaceted approach rather than relying on a single parameter; increasing awareness of sleep in primary care settings and supporting lifestyle modifications are advised.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    796658

    Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği polikliniklerine başvuran 18-65 yaş arası hastalarda internet bağımlılık sıklığı ve ilişkili faktörlerin incelenmesi

    Investigation of internet addiction frequency and related factors in patients aged 18-65 years who applied to Ankara Training and Research Hospital Family Medicine Polyclinics

    MUSTAFA YILMAZ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Aile HekimliğiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. İSMAİL ARSLAN

  2. Tez No

    838992

    Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği polikliniklerine başvuran 18-65 yaş arası hastalarda siberkondri ile algılanan stres düzeyi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi

    Evaluation of the relationship between cyberchondria and perceived stress level in patients between 18-65 years of age appliing to Ankara training and research Hospital Family Medicine polyclinics

    OĞUZHAN KAYA

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Aile HekimliğiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. DUYGU YENGİL TACİ

  3. Tez No

    909508

    Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği polikliniklerine başvuran 18-65 yaş arası kişilerde beyin sisi sıklığı ve ilişkili faktörlerin incelenmesi

    Investigation of the frequency of brain fog and associated factors in individuals aged 18-65 who apply to family medicine outpatient clinics at Ankara training and research Hospital

    MUHAMMET HAZAR

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Aile HekimliğiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. DUYGU YENGİL TACİ

  4. Tez No

    916199

    Ankara eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği polikliniklerine başvuran 18-45 yaş arasındaki kadın hastalarda COVİD-19 pandemi sürecindeki menstruasyon değişikliklerinin incelenmesi

    Evaluation of menstruation changes during the COVİD-19 pandemic in female patients between 18-45 years who applied to Ankara education and Research Hospital Family medicine polyclinic

    ESMA ÖZTÜRK TAPSIZ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Aile HekimliğiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    PROF. MUSTAFA ÇELİK

  5. Tez No

    947889

    Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniklerine başvuran 18-65 yaş arası kişilerde boğaz ağrısında öz yönetim ve sağlık hizmeti arama davranışı

    Self-management and health care seeking behavior in sore throat among people between the ages of 18-65 applying to family medicine polyclinics of Ankara Training and Research Hospital

    EMRE KARAKAVAK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Aile HekimliğiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MUSTAFA ÇELİK

  6. Tez No

    952131

    Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği polikliniklerine başvuran 18 yaş ve üzeri hastalarda fiziksel aktivite düzeyi ile uyku kalitesi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi

    Evaluation of the relationship between physical activity level and sleep quality in patients aged 18 and over admitted to the Ankara Education and Research Hospital Family Medicine Clinics

    HİKMETULLAH YEŞİLYURT

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Aile HekimliğiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. İSMAİL ARSLAN

Geri Dön