Sağlık yapılarında mekânsal konfigürasyon ve dolaşım örüntülerinin optimizasyonu: Edirne örneği
Optimization of spatial configuration and circulation patterns in healthcare facilities: The case of Edirne
- Tez No: 1021518
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GENCAY ÇUBUK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Trakya Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sağlık yapıları, farklı kullanıcı gruplarını aynı mekânda buluşturan ve kesintisiz hizmet sunulması gereken karmaşık yapılardır. Bu nedenle hastane planlamasında erişilebilirlik, yönlenme kolaylığı, dolaşım sürekliliği ve mekânsal okunabilirlik önemli tasarım ölçütleri arasında yer almaktadır. Bu çalışma, Edirne ilinde bulunan devlet ve özel hastanelerin mekânsal organizasyonlarını inceleyerek hastane plan şemalarının kullanıcı dolaşımı üzerindeki etkilerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında Enez İlçe Devlet Hastanesi, İpsala Devlet Hastanesi, Keşan Devlet Hastanesi, Lalapaşa İlçe Devlet Hastanesi, Meriç İlçe Devlet Hastanesi, Süloğlu İlçe Devlet Hastanesi, Uzunköprü Devlet Hastanesi, Edirne Sultan I. Murat Devlet Hastanesi, Edirne Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi, Trakya Üniversitesi Hastanesi ile Edirne'de faaliyet gösteren Özel Ekol Hastanesi, Özel Keşan Hastanesi, Özel Trakya Hastanesi gibi özel hastaneler incelenmiştir. Hastane planları dijital ortama aktarılarak mekânsal konfigürasyon analizleri gerçekleştirilmiştir. Analizlerde Space Syntax yaklaşımı temel alınmış; entegrasyon (integration), bağlantısallık (connectivity) ve seçilebilirlik (choice) parametrelerinden yararlanılmıştır. Ayrıca hastanelerin konumsal özellikleri, erişilebilirlik durumları ve plan organizasyonları karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Çalışma sonucunda, mekânsal bütünleşme düzeyi yüksek olan alanların kullanıcı hareketlerinin yoğunlaştığı bölgelerle ilişkili olduğu belirlenmiştir. Plan şemasının okunabilirliği arttıkça kullanıcıların yön bulma süreçlerinin kolaylaştığı, dolaşımın daha düzenli gerçekleştiği ve erişilebilirliğin iyileştiği görülmüştür. Özellikle kritik sağlık birimlerinin ana dolaşım akslarıyla güçlü ilişkiler kurduğu plan düzenlerinde kullanıcı hareketlerinin daha etkin yönetilebildiği tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda, sağlık yapılarında kullanıcı odaklı planlama anlayışını destekleyen ve mekânsal performansın değerlendirilmesine katkı sağlayan bir değerlendirme çerçevesi ortaya konulmuştur.
Özet (Çeviri)
Healthcare facilities are complex structures that bring together different user groups within the same environment and require the continuous provision of services. Therefore, accessibility, ease of wayfinding, continuity of circulation, and spatial readability are among the important design criteria in hospital planning. This study aims to evaluate the effects of hospital plan schemes on user circulation by examining the spatial organizations of public and private hospitals located in Edirne. The study examined Enez District State Hospital, İpsala State Hospital, Keşan State Hospital, Lalapaşa District State Hospital, Meriç District State Hospital, Süloğlu District State Hospital, Uzunköprü State Hospital, Edirne Sultan I Murat State Hospital, Edirne Oral and Dental Health Center, and Trakya University Hospital. Furthermore, private healthcare institutions operating in Edirne, namely Private Ekol Hospital, Private Keşan Hospital, and Private Trakya Hospital, were included in the scope of the research. Hospital plans were transferred into a digital environment and spatial configuration analyses were conducted. The analyses were based on the Space Syntax approach, and the parameters of integration, connectivity, and choice were utilized. In addition, the locational characteristics, accessibility conditions, and plan organizations of the hospitals were comparatively evaluated. As a result of the study, it was determined that areas with a high level of spatial integration were associated with regions where user movements were concentrated. It was observed that as the readability of the plan scheme increased, users' wayfinding processes became easier, circulation occurred in a more organized manner, and accessibility improved. In particular, it was identified that user movements could be managed more effectively in plan layouts where critical healthcare units established strong relationships with the main circulation axes. In line with the findings obtained, an evaluation framework was proposed that supports a user-oriented planning approach in healthcare facilities and contributes to the assessment of spatial performance.
Benzer Tezler
- Sağlık yapılarının mekânsal özelliklerinin mekân dizim (Space Syntax) yöntemi ile irdelenmesi
The analysis of spatial features of health buildings by the Space Syntax method
SALİHA SIRMA
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Peyzaj Mimarlığıİnönü ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET SALİH GÜNAYDIN
- Aile sağlığı merkezlerinin mekân dizimi yöntemiyle incelenmesi: Katar örneği
Examination of family health centers using space syntax method: A case study in Qatar
WALLAA NAES
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
MimarlıkKarabük ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MERVE TUNA KAYILI
- Onkoloji birimlerinin mekansal açıdan kullanıcıları üzerindeki etkilerinin irdelenmesi ve bir model önerisi
Scrutinizing the effects of oncology units on users in terms of interior design and a model proposal
ESRA BAYIR
Doktora
Türkçe
2017
İç Mimari ve DekorasyonMimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesiİç Mimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İPEK FİTOZ
- Sağlık yapılarında bilgisayar destekli mekansal optimizasyon yöntemleri
Computer-aided spatial optimization methods in healthcare buildings
RANA İMAM
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiBilişim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OZAN ÖNDER ÖZENER
- The role of hospital morphology in managing wind loads and wind-induced building motion in healthcare buildings
Sağlık yapılarında hastane morfolojisinin rüzgar yükleri ve rüzgar kaynaklı bina hareketlerinin yönetimindeki rolü
HAZAL KOÇ
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Mimarlıkİzmir Yüksek Teknoloji EnstitüsüMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALTUĞ KASALI
DR. ÖĞR. ÜYESİ UĞUR DEMİR