2002-2023 yılları arasında yayımlanan Birleşik Krallık İstihbarat ve Güvenlik Komitesi (ISC) raporlarının doğal dil işleme teknikleriyle analizi
Analysis of UK Intelligence and Security Committee (ISC) reports published between 2002 and 2023 using natural language processing techniques
- Tez No: 1021606
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMED HAYATİ TABAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Uluslararası İlişkiler, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Milli Savunma Üniversitesi
- Enstitü: Alparslan Savunma Bilimleri ve Milli Güvenlik Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İstihbarat Çalışmaları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İstihbarat Çalışmaları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
2002-2023 yılları arasında Birleşik Krallık Parlamentosu İstihbarat ve Güvenlik Komitesi tarafından yayımlanan yıllık raporlar, duygu analizi, içerik analizi ve tematik değerlendirme gibi doğal dil işleme (NLP) yöntemleriyle incelenmektedir. Bu sayede ilgili raporların sahip olduğu duygusal ton, en sık adı geçen bireysel veya kurumsal aktörler, raporlarda bahsedilen önemli olaylar, en çok önem verilen tema ve kavramlar tespit edilmektedir. Tez kapsamında geliştirilen Python tabanlı program, PDF metin çıkarımı, veri temizleme, tematik sınıflandırma, olay tespiti, kişi ve kurum analizi, ülke bazlı duygu analizi ve kavramsal ağ modelleme adımlarından oluşmaktadır. Araştırma sonucunda ISC raporlarında sırasıyla en çok geçen temalar İstihbarat Analizi, İstihbarat Toplama ve Bütçe&İdare olduğu tespit edilmiştir. Bütçe ve İdare temasının öne çıkması, ISC raporlarında kurumsal kapasite, personel, kaynak tahsisi ve bütçe yönetimi konularının da önemli bir yer tuttuğunu ortaya koymaktadır. Olay tespiti sonuçları, Birleşik Krallık'ın güvenlik gündeminin terörizm merkezli yapıdan siber güvenlik, devlet kaynaklı tehditler ve jeopolitik krizler konularına doğru yöneldiğini göstermektedir. Kurum analizi sonuçları, MI6 (SIS), MI5 ve GCHQ'nun merkezî konumda bulunduğunu ortaya koymuştur. Kişi analizi sonuçları raporlarda istihbarat bürokrasisi, kurum yöneticileri, soruşturma süreçlerinde adı geçen kişiler ve güvenlik tehdidi olarak görülen aktörler tespit edilmektedir. Ülke bazlı analizde, Amerika Birleşik Devletleri (ABD), Rusya, Afganistan, İran, Irak, Suriye, Çin, Fransa, Kuzey Kore ve Ukrayna en sık geçen 10 ülke arasında yer almaktadır. Kavramsal ağ analizi sonuçları, ISC raporlarının intelligence, security, SIS, GCHQ, MI5, terrorism, threat, cyber, resource, staff, budget, community, parliament ve oversight gibi kavramlar etrafında şekillendiğini ortaya koymuştur. Sonuç olarak bu tez, ISC raporlarının doğal dil işleme teknikleriyle analiz edilmesiyle Birleşik Krallık'ın güvenlik ve istihbarat söyleminde öne çıkan temaları, aktörleri, olayları ve kavramsal ilişkileri sistematik biçimde ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Annual reports published by the UK Parliament's Intelligence and Security Committee (ISC) between 2002 and 2023 are analyzed using natural language processing (NLP) methods such as sentiment analysis, content analysis, and thematic evaluation. This allows for the identification of the emotional tone of the reports, the most frequently mentioned individual or institutional actors, significant events mentioned, and the most important themes and concepts. The Python-based program developed for this thesis consists of PDF text extraction, data cleaning, thematic classification, event detection, individual and institutional analysis, country-based sentiment analysis, and conceptual network modeling. The research results indicate that the most frequently mentioned themes in ISC reports are, in order: Intelligence Analysis, Intelligence Gathering, and Budget & Administration. The prominence of the Budget & Administration theme reveals that institutional capacity, personnel, resource allocation, and budget management also hold significant importance in ISC reports. The event detection results show a shift in the UK's security agenda from a terrorism-centric structure to cybersecurity, state-sponsored threats, and geopolitical crises. Institutional analysis results revealed that MI6 (SIS), MI5, and GCHQ resides in a central position. Individual analysis results identified intelligence bureaucracy, institutional managers, individuals mentioned in investigation processes, and actors perceived as security threats in the reports. In country-based analysis, the United States (USA), Russia, Afghanistan, Iran, Iraq, Syria, China, France, North Korea, and Ukraine are among the top 10 most frequently mentioned countries. Conceptual network analysis results showed that ISC reports are structured around concepts such as intelligence, security, SIS, GCHQ, MI5, terrorism, threat, cyber, resource, staff, budget, community, parliament, and oversight. In conclusion, this thesis systematically reveals the prominent themes, actors, events, and conceptual relationships in the United Kingdom's security and intelligence discourse by analyzing ISC reports using natural language processing techniques.
Benzer Tezler
- Assessment of urbanization history of Addis Ababa city, Ethiopia
Addıs Ababa cıty, Ethıopıa'nın kentleşme tarihinin değerlendirilmesi
ABDURAHMAN HUSSEN YIMER
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Şehircilik ve Bölge PlanlamaMersin ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ CENAP YOLOĞLU
- Future of arctic maritime activities in the light of climate change
İklim değişikliği ışığında arktik denizcilik aktivitelerinin geleceği
MEHMET ERSAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2016
Denizcilikİstanbul Teknik ÜniversitesiDeniz Ulaştırma İşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BURCU ÖZSOY ÇİÇEK
- Ortaokul düzeyinde fizik eğitimi alanındaki bilimsel yayınların bibliyometrik ve metin madenciliği analizi
Bibliometric and text mining analysis of scientific publications in the field of middle school physics education
MEHMET GÜLER
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimHatay Mustafa Kemal ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ABDULKADİR ÖZKAYA
- Matematik eğitiminde fark etme becerisine ilişkin çalışmaların incelenmesi: Bir meta-sentez çalışması
Examination of studies on the noticing skill in mathematics education: A meta-synthesis study
AYTEN ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
MatematikMersin ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MERİÇ ÖZGELDİ
- Лингво-стилистические особенности ложныхдрузей переводчика
Tuzak kelimelerin çevirisinde dilbilimsel ve üslupbilimselözellikler
ŞUHEDA RENGİN ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Rusça
2024
Mütercim-TercümanlıkKırgızistan-Türkiye Manas ÜniversitesiMütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SALTANAT MAMBAYEVA