Öğrenci yurtlarında mekan kalitesi memnuniyetinin yere bağlılığa etkisini belirlemeye yönelik kavramsal çerçeve önerisi: Kırklareli gsb yurtları
A theoretical framework proposal for determining the impact of spatial quality satisfaction on place attachment in dormitories: Kirklareli case
- Tez No: 1021684
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SERHAT BAŞDOĞAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Algılanan kalite, Mekan aidiyeti, Mekansal algı, Memnuniyet, Mimari mekan, Mimarlık, Yapısal eşitlik modelleme, Yere bağlılık, Öğrenci yurtları, Perceived quality, Place attachment, Spatial perception, Satisfaction, Architectural space, Architecture, Structural equation modeling, Student dormitories
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yapı Bilgisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Öğrenci yurtlarının mekansal özellikleri ve kalitesi, öğrencilerin yere bağlılıklarını ve yurt memnuniyetlerini etkileyen önemli unsurlardır. Ancak, literatürde bu konuları derinlemesine inceleyen çalışmalar oldukça sınırlıdır. Bu doğrultuda çalışma temel olarak, öğrenci yurtlarındaki;“mekan kalitesi memnuniyeti (MKM)”,“genel yurt memnuniyeti (GM)”ve“yere bağlılık (YB)”arasındaki karmaşık ilişkileri açıklamak için faktör tabanlı ve bütüncül kavramsal çerçeveler geliştirip test etmektedir. Bunun yanı sıra araştırma, öğrencilerin MKM, GM ve YB düzeylerinin çeşitli sosyodemografik ve mekansal değişkenlere göre nasıl farklılaştığını incelemektedir. Veriler, Türkiye'nin Kırklareli ili merkez ilçesinde yükseköğretim düzeyinde hizmet veren beş adet Gençlik ve Spor Bakanlığına (GSB) bağlı, kampüs dışı devlet yurdunda ikamet eden 450 öğrenciden, üç adet 5 puanlık Likert tipi ölçekten ve bir adet katılımcı bilgileri bölümünden oluşan anket formu aracılığıyla toplanmıştır. Ölçeklerin içerik geçerlilikleri uzman görüşü ve pilot çalışma ile sağlanırken; yapısal geçerlilikleri ve güvenilirlikleri açımlayıcı faktör analizi (AFA), doğrulayıcı faktör analizi (DFA) ve Cronbach alfa kullanılarak doğrulanmıştır. Verilerin analizinde bağımsız örneklem t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) tekniklerinden, önerilen kavramsal çerçevelerin test edilmesinde ise yapısal eşitlik modellemesinden (YEM) yararlanılmıştır. Faktör tabanlı ölçüm modeli 1'den elde edilen bulgular, on MKM boyutundan sekizinin GM ve YB üzerinde tek başlarına anlamlı bir etki oluşturmadıklarını; asıl belirleyici olan boyutların,“Duygusal ve Psikolojik Atmosfer”ile“Kullanım Esnekliği”olduğunu göstermektedir. Ayrıca bu ölçüm modeli, GM'nin YB üzerinde pozitif ve güçlü düzeyde bir etkiye sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Bütüncül ölçüm modeli 2'den elde edilen bulgular ise, MKM'nin bir bütün olarak, GM ve YB üzerinde anlamlı bir etkisinin olduğunu ve MKM'nin bir bütün olarak, YB üzerindeki etkisinde, GM'nin aracılık rolünün, oldukça önemli olduğunu göstermektedir. Sonuç olarak bulgular, öğrencilerin MKM'yi bir bütün olarak algıladıklarını ortaya koymaktadır. Bu nedenle, öğrenci yurtlarında GM ve YB'yi etkili bir şekilde artırmak için tekil boyutlara odaklanan noktasal müdahaleler yerine, bütüncül bir mekan kalitesi yaklaşımını benimseyen mimari tasarımların ve iyileştirmelerin hayata geçirilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The spatial characteristics and quality of student dormitories are important determinants of students' place attachment and dormitory satisfaction. However, in-depth studies on these issues are limited in the literature. This study aims to develop and test both factor-based and holistic theoretical frameworks. The goal is to explain the complex relationships among“spatial quality satisfaction (SQS)”,“overall dormitory satisfaction (ODS)”, and“place attachment (PA)”in student dormitories. The research also examines how students' levels of SQS, ODS, and PA vary across socio-demographic and spatial variables. Data were collected via a questionnaire. It consisted of three 5-point Likert-type scales and a participant information section. The survey was administered to 450 students residing in five off-campus public dormitories affiliated with the Ministry of Youth and Sports (GSB) in the central district of Kırklareli, Turkey. Content validity of the scales was established through expert opinion and a pilot study. Construct validity and reliability were verified using exploratory and confirmatory factor analyses and Cronbach's alpha. Independent-samples t-tests and one-way ANOVA were used to analyze the data. Structural equation modeling was used to test the frameworks. Factor-based Model 1 findings indicate that eight of the ten SQS factors do not significantly influence ODS and PA independently. The key determining factors are“Emotional and Psychological Atmosphere”and“Flexibility of Use.”This model also demonstrates that ODS has a significant impact on PA. Holistic Model 2 findings indicate that SQS, as a holistic construct, has a clear influence on both ODS and PA. ODS also plays a significant mediating role in the effect of SQS on PA. The findings suggest that students perceive SQS as a whole. Therefore, rather than isolated interventions on individual dimensions, it is recommended that architectural designs and improvements adopt a holistic approach to spatial quality to enhance ODS and PA in student dormitories.
Benzer Tezler
- Özel öğrenci yurtlarında sosyo-ekonomik-düzey (SED) ve kültür-farklılıkların iç mekân ve mobilya tasarımında etkisi üzerine bir araştırma
A research on the effect of socio-economic-level (SEL) and culture-differences on interior space and furniture design in private student dormitories
FATEMEH JABBARZADEH MAMAGHANI
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Ağaç İşleriGazi ÜniversitesiAğaç İşleri Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İHSAN KÜRELİ
- Hizmet kalitesi müşteri memnuniyeti ilişkisi: Bir yükseköğretim yurdunda uygulama
The relationship between service quality and customer satisfaction: An application in a university dormitory
YILDIRIM ÇİÇEK
- Öğrenci yurtları ortak kullanım alanlarının mekân kalitesi bağlamında incelenmesi
A study of the common spaces in student dormitories in terms of space quality
AHMED TALAT MUBAREK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
İç Mimari ve DekorasyonFatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesiİç Mimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEÇİL ŞATIR
- Üniversite öğrencilerinin uyku düzeninin beslenme alışkanlıkları ve diyet kalitesi üzerine etkisi
The effect of university student's sleep pattern on eating habits and diet quality
GİZEM SULTAN AĞAÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Okan ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HANDE ÖNGÜN YILMAZ
- Üniversite öğrencisi genç kızlarda premenstrüel sendrom ile mental iyi oluşluk düzeyi arasındaki ilişki
Relationship between premenstrual syndrome and mental well-being in female university students
ZÜLAL AYDINAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
HemşirelikSivas Cumhuriyet ÜniversitesiDoğum, Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEHRA GÖLBAŞI