Meleis'in Geçiş Teorisi'ne göre uygulanan emeklilik eğitiminin bireylerin emeklilik planlaması, sağlıklı yaşam davranışları ve yaşam kalitesi üzerine etkisi
The effect of retirement education developed based on Meleis's transition theory on retirement planning, healthy lifestyle behaviors, and quality of life
- Tez No: 1021734
- Danışmanlar: PROF. DR. YETER KİTİŞ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Halk Sağlığı, Sağlık Eğitimi, Nursing, Public Health, Health Education
- Anahtar Kelimeler: Halk sağlığı hemşireliği, Community healt nursing
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Meleis'in Geçiş Teorisi temel alınarak geliştirilen emeklilik eğitiminin; bireylerin emeklilik planlama süreçleri, sağlıklı yaşam davranışları ve yaşam kalitesi üzerindeki etkisini incelemek amacıyla paralel grup randomize kontrollü olarak tasarlanmıştır. İki kablo fabrikasında çalışan 50 yaş üzeri bireyler (N=247) araştırmanın evrenini oluşturmuş; 106 katılımcı müdahale (n=53) ve kontrol (n=53) gruplarına atanmıştır. Araştırmaya okuma yazma bilen, 50 yaşını dolduran ve sözlü iletişim kurmada engeli olmayan bireyler dahil edilmiştir. Müdahale grubuna emeklilik eğitimi; haftada iki oturum, toplam 12 oturum (6 hafta), en fazla 15 kişilik gruplarla ve oturum başına ortalama 50 dakika olacak şekilde yüz yüze uygulanmıştır. Kontrol grubuna herhangi bir girişimde bulunulmamıştır. Veriler; Tanıtıcı Bilgi Formu, Emekliliği Planlama Süreci Ölçeği (EPSÖ), Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II (SYBDÖ II) ve Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Kısa Formu (WHOQOL-BREF) ile ön test, son test ve izlem testi olmak üzere üç zaman noktasında toplanmıştır. Veriler, tekrarlı ölçümlerde varyans analizi, bağımsız ve bağımlı gruplarda t testi ve Bonferroni düzeltmesi kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma ClinicalTrials'a kaydedilmiştir (20.02.2025). Emeklilik eğitimi sonrası, müdahale grubunun EPSÖ, SYBDÖ II, WHOQOL-BREF son test ve izlem testi ortalama puanlarının kontrol grubuna göre anlamlı şekilde arttığı gözlenmiştir. Etki büyüklerinin EPSÖ (F=71,360, ηp²=0,539) ve SYDÖ II (F=129,092, p<0,001, ηp²=0,706) için yüksek, WHOQOL-BREF (F=7,294, ηp2=0,116) için orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Meleis'in Geçiş Teorisi'ne göre uygulanan emeklilik eğitimi, bireylerin emeklilik sürecine uyumunu destekleyerek planlama becerilerini, sağlıklı yaşam davranışlarını ve yaşam kalitesini geliştirmekte; bu doğrultuda hemşireler tarafından uygulanması ve uzun dönemli çalışmalarla desteklenmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study was designed as a parallel-group randomized controlled trial to examine the effects of a retirement education program developed based on Meleis' Transition Theory on individuals' retirement planning processes, healthy lifestyle behaviors, and quality of life. The study population consisted of individuals aged 50 years and older employed at two cable manufacturing facilities (N=247), of whom 106 participants were randomly assigned to intervention (n=53) and control (n=53) groups. Inclusion criteria were literacy, being at least 50 years of age, and having no barriers to verbal communication. The intervention group received retirement education delivered face-to-face in groups of no more than 15 participants, comprising 12 sessions held twice weekly over six weeks, with each session lasting approximately 50 minutes. No intervention was applied to the control group. Data were collected at three time points (pretest, posttest, and follow-up) using a Descriptive Information Form, the Retirement Planning Process Scale (RPPS), the Health-Promoting Lifestyle Profile II (HPLP-II), and the World Health Organization Quality of Life-BREF (WHOQOL-BREF). Data were analyzed using repeated measures analysis of variance, independent and paired samples t-tests, and Bonferroni correction. The study was registered with ClinicalTrials.gov (February 20, 2025). Following the retirement education program, the intervention group demonstrated significantly higher mean scores on the RPPS, HPLP-II, and WHOQOL-BREF at posttest and follow-up compared to the control group. Effect sizes were large for the RPPS (F=71.360, ηp²=0.539) and for the HPLP-II (F=129.092, p<0.001, ηp²=0.706) and moderate for the WHOQOL-BREF (F=7.294, ηp²=0.116). Retirement education delivered in accordance with Meleis' Transition Theory supported individuals' adaptation to the retirement process by enhancing planning skills, healthy lifestyle behaviors, and quality of life; accordingly, its implementation by nurses and reinforcement through longitudinal studies are recommended.
Benzer Tezler
- Meleis'in geçiş teorisine göre uygulanan hemşirelik yaklaşımının yeni tanılı diyabet hastalarının öz yönetimine ve hastalığa uyumuna etkisi
The effect of nursing approach applied according to meleis' transition theory on the self management and adaptation to the disease in patients with newly diagnosed diabetes
EBRU GÜL
- Meleis'in geçiş teorisine göre uygulanan hemşirelik yaklaşımlarının menopoza özgü yaşam kalitesine etkisi
Effect of nursing approaches according to meleis' transition theory on menopausal specific quality of life
ASLIHAN ÖZTÜRK EYİMAYA
- Preterm erken membran rüptürü olan gebelerde meleis'in geçiş teorisine göre yapılandırılmış farkındalık programının anneliğe geçiş sürecine etkisi
Effect of mindfulness program structured according to meleis's transitions theory on transition to motherhood in pregnant women with preterm premature rupture of membranes
ÖZNUR KÖRÜKCÜ
Doktora
Türkçe
2015
HemşirelikAkdeniz ÜniversitesiDoğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KAMİLE KABUKCUOĞLU
- Göçmen erkeklerin sağlık algıları ve sağlık sorumlulukları üzerine Meleis'in geçiş teorisine göre hazırlanan“GESFA”programının etkisi
The effect of“Increasing health awareness programme forimmigrant men”(IHAPIM) based on Meleis' transition theory on the health perceptions and health responsibilities of immigrant men
MEHMET KORKMAZ
Doktora
Türkçe
2022
HemşirelikOndokuz Mayıs ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İLKNUR AYDIN AVCİ
- Deprem sonrası menopozal dönemdeki kadınların geçiş teorisine göre yaşadıkları deneyimlerin ve destek gereksinimlerinin belirlenmesi
Determining the experiences and support needs of post-earthquake menopausal women according to transition theory
AYSUN ÖZLEM ŞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
HemşirelikEge ÜniversitesiKadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DUYGU GÜLEÇ ŞATIR
