Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının dijital demokrasi düzeylerinin incelenmesi
An examination of the digital democracy levels of social studies teacher candidates
- Tez No: 1021742
- Danışmanlar: PROF. DR. MESUT AYDIN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Elektronik demokrasi, Sosyal bilgiler, Electronic democracy, Social studies
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İnönü Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Araştırmada, sosyal bilgiler öğretmen adaylarının dijital demokrasiye ilişkin tutum düzeylerini incelemek amaçlanmıştır. Yöntem: Araştırmada, nicel bir yöntem izlenmiş olup tarama, nedensel karşılaştırma ve korelasyonel (ilişkisel) model olmak üzere üç farklı araştırma modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini, 2024-2025 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde Türkiye'deki üniversitelerin lisans programlarında öğrenim gören sosyal bilgiler öğretmen adayları oluşturmaktadır. Araştırma evreni içerisinden 21 farklı devlet üniversitesinin lisans programlarında öğrenim gören 887 kadın ve 287 erkek olmak üzere toplamda 1174 sosyal bilgiler öğretmen adayı ise araştırmanın örneklemi olarak belirlenmiştir. Araştırmanın örneklemi belirlenirken Türkiye'de bulunan yedi coğrafi bölge içerisinden her bir bölgeden üç farklı üniversitede öğrenim gören öğretmen adayları araştırmaya dâhil edilerek maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın verileri, 2024-2025 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde araştırmanın örneklemini oluşturan 21 üniversitenin lisans programlarında öğrenim gören SBÖA'dan“Google Form”aracılığıyla gönüllülük ilkesi çerçevesinde çevrimiçi olarak toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen 20 maddelik“Kişisel Bilgi Formu”ile Doğan ve Kırbaç (2025) tarafından geliştirilen 37 maddelik“Dijital Demokrasi Ölçeği”kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde,“Bağımsız Gruplar T (Independent-Samples T)”,“Tek Yönlü ANOVA (One-Way ANOVA)”,“Pearson Korelasyon (Pearson's Correlation)”ve betimsel istatistiki testler uygulanmıştır. Analizlerin yapılmasında ise Jamovi 2.7.12 yazılım paket programı kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmada elde edilen bulgular, araştırmanın alt amaçlarında yer alan değişkenlere göre analizleri yapılarak 21 kategori altında ele alınmıştır. Sonuç: Araştırmanın sonuçları değerlendirildiğinde, sosyal bilgiler öğretmen adaylarının dijital demokrasiye ilişkin genel tutumlarının“orta düzeyde”olduğu ortaya çıkmıştır. Ayrıca değişkenlerin yer aldığı her bir kategoriye yönelik elde edilen bulgular, tartışma ve sonuç bölümünde değerlendirilmiş olup sonuçlara ilişkin araştırmacı ve uygulayıcılara öneriler sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
Purpose: The purpose of this study is to examine the attitudes of social studies teacher candidates toward digital democracy. Method: The study employed a quantitative approach and utilized three different research models: survey, causal comparison, and correlational (relationship-based). The study population consisted of social studies teacher candidates enrolled in undergraduate programs at universities in Turkey during the spring semester of the 2024-2025 academic year. A total of 1,174 social studies teacher candidates—including 887 women and 287 men—enrolled in undergraduate programs at 21 different state universities within the study population were selected as the study sample. When determining the sample for the study, the maximum diversity sampling method was used by including teacher candidates studying at three different universities in each of the seven geographical regions of Turkey. The data for this study were collected online via“Google Forms”from SBÖA students enrolled in undergraduate programs at the 21 universities comprising the study sample during the spring semester of the 2024-2025 academic year, in accordance with the principle of voluntariness. The 20-item 'Personal Information Form', developed by the researcher as a data collection tool, and the 37-item 'Digital Democracy Scale', developed by Doğan and Kırbaç (2025), were used. In the analysis of the data obtained, the“Independent-Samples T-test”,“One-Way ANOVA”,“Pearson's Correlation”and descriptive statistical tests were applied. The Jamovi 2.7.12 software package was used to carry out the analyses. Findings: The findings obtained in the study were analyzed according to the variables included in the study's sub-objectives and categorized into 21 groups. Conclusion: An evaluation of the study's findings revealed that social studies teacher canditates' overall attitudes toward digital democracy were at moderate levels. Furthermore, the findings relating to each category of variables were analysed in the discussion and conclusions sections, and recommendations regarding the findings were presented to researchers and practitioners.
Benzer Tezler
- Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının teknoloji okuryazarlıkları ve dijital vatandaşlıkları arasındaki ilişkinin farklı değişkenler açısından incelenmesi
Investigation of the relationship between technological literacies and digital citizenship of social studies teacher candidates from different variables perspectives
AYSİMA DURMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimNevşehir Hacı Bektaş Veli ÜniversitesiSosyal Bilgiler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ MEYDAN
- Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının 21. yüzyıl becerilerine ilişkin özyeterlik algılarının bütüncül incelenmesi
A holistic examination of social studies preservice teachers self-efficacy perceptions regarding 21st century skills
ESRA GÜLFIRAT KIBRIZ
Doktora
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimKırşehir Ahi Evran ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TEKİN ÇELİKKAYA
- Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının 21.yüzyıl becerilerinin demokratik eğilimlerine etkisi (Nevşehir ili örneği)
Tendencies (Example of Nevşehir province)
MUHAMMED HASAN DEDE BAKAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Eğitim ve ÖğretimNevşehir Hacı Bektaş Veli ÜniversitesiSosyal Bilgiler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BARIŞ ÇİFTÇİ
- 2050 yılında sosyal bilgiler öğretmeni olmak: Bir Delphi çalışması
Becoming a social studies teacher in 2050: A Delphi study
TUĞÇE ZEHRA KIZILGÖL
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimAfyon Kocatepe ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KORAY KASAPOĞLU
- Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının dijital okuryazarlık düzeylerinin incelenmesi (Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi örneği)
Examination of digital literacy levels of social studies teacher candidates (The example of Niğde Ömer Halisdemir University)
CUMAALİ YAMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimNiğde Ömer Halisdemir ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BAYRAM POLAT