Sosyal medya kullanımında toksik erkeklik ve toplumsal cinsiyet rollerinin gençlerin kimlik inşasıyla ilişkisi
The relationship between toxic masculinity and gender roles in social media use and identity formation among young people
- Tez No: 1021830
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE ŞENAY KOÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çağ Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, sosyal medya kullanımında karşılaşılan toksik erkeklik temsilleri ile toplumsal cinsiyet rollerinin gençlerin kimlik inşa süreçleri üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Toplumsal cinsiyetin yalnızca biyolojik temellerle açıklanamayacağı, sosyal etkileşimler aracılığıyla sürekli yeniden üretildiği kabulünden hareketle, dijital ortamların bu süreci nasıl dönüştürdüğü araştırmanın temel çıkış noktasını oluşturmaktadır. Sosyal medyanın bireylerin kendilik algısını şekillendiren güçlü bir alan haline gelmesi, gençlerin kimlik gelişiminde bu platformların rolünü daha görünür kılmaktadır. Çalışma kapsamında sosyal medya kullanım düzeyi, toksik erkeklik algısı, toplumsal cinsiyet rolleri ve kimlik inşası değişkenleri arasındaki ilişkiler ele alınmaktadır. Literatür çerçevesinde toplumsal cinsiyet kuramları, erkeklik çalışmaları ve kimlik gelişimi yaklaşımları incelenmiş; bu teorik arka plan doğrultusunda sosyal medyada üretilen erkeklik temsillerinin gençler üzerindeki olası etkileri değerlendirilmiştir. Araştırma, nicel araştırma yaklaşımı doğrultusunda ilişkisel tarama modeli temelinde kurgulanmıştır. Araştırmanın örneklemini 18-30 yaş aralığında (Ort.= 23) toplam 297 katılımcı oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Toksik Erkeklik Ölçeği, Toplumsal Cinsiyet Rolleri Tutum Ölçeği, Sosyal Medya Kullanım Ölçeği ve Sanal Kimlik Ölçeği kullanılmıştır. Bu modelde sosyal medya kullanımı bağımsız değişken olarak ele alınırken, toksik erkeklik algısı ve toplumsal cinsiyet rolleri aracı değişkenler, kimlik inşası ise bağımlı değişken olarak konumlandırılmıştır. Araştırma bulguları, dijital ortamların gençlerin kimlik gelişimini önemli ölçüde etkilediğini göstermektedir. Elde edilen sonuçlara göre; katılımcıların eğitim seviyesi arttıkça toksik erkeklik algı puanlarının düştüğü, sosyal medya kullanımı arttıkça ise toksik erkeklik puanlarının yükseldiği tespit edilmiştir. Yaş değişkeninin ise toksik erkeklik puanları üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olmadığı görülmüştür. Sosyal medyada yeniden üretilen erkeklik temsilleri, bireylerin toplumsal cinsiyet algılarının oluşumunda etkili olmakta; bu durum sosyal medyanın yalnızca bir iletişim aracı değil, aynı zamanda toplumsal normların yeniden üretildiği bir alan olduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the impact of toxic masculinity representations encountered on social media and gender roles on the identity construction processes of young adults. Based on the premise that gender cannot be explained solely by biological foundations but is continuously reproduced through social interactions, the primary focus of this research is how digital environments transform this process. As social media becomes a powerful domain shaping self-perception, its role in youth identity development has become increasingly visible. The study investigates the relationships between social media usage levels, toxic masculinity perception, gender roles, and identity construction. Within the literature framework, gender theories, masculinity studies, and identity development approaches were reviewed; accordingly, the potential effects of social media-produced masculinity representations on youth were evaluated. The research was designed using a correlational survey model, adhering to a quantitative research approach. The sample consists of 297 participants aged 18 to 30 (Mean = 23). Data were collected using a Personal Information Form, the Toxic Masculinity Scale, the Gender Roles Attitude Scale, the Social Media Usage Scale, and the Virtual Identity Scale. In this model, social media usage is the independent variable; toxic masculinity perception and gender roles are mediating variables; and identity construction is the dependent variable. Findings indicate that digital environments significantly influence the identity development of young adults. Results reveal that as participants' education levels increase, their toxic masculinity scores decrease, whereas increased social media usage is associated with higher toxic masculinity scores. Age was found to have no significant effect on toxic masculinity scores. The reproduction of masculinity representations on social media significantly shapes individuals' gender perceptions, demonstrating that social media is not merely a communication tool but a sphere where social norms are continuously reproduced.
Benzer Tezler
- Toksik liderlik algısının sosyal sanal kaytarma üzerindeki etkisi: Lojistik sektörü üzerine bir araştırma
The effect of toxic leadership perception on social cyberloafing: A study on the logistics industry
OZAN ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
İşletmeBandırma Onyedi Eylül ÜniversitesiUluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HARUN YILDIZ
- Decoding toxic attachments between products and users by using metaphors
Metaforlar aracılığıyla ürünler ve kullanıcılar arasındaki toksik bağlanmaların çözümlenmesi
BİLGE CEREN AY
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Endüstri Ürünleri Tasarımıİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstriyel Tasarım Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZGE ÇELİKOĞLU
- Ankara ilindeki üç ilköğretim okulu öğrencilerinin epilepsiye yaklaşımı ve hastalık hakkındaki bilgi düzeyleri
Knowledge of epilepsy and attitudes towards the condition among three elementary schools students in Ankara
İKBAL OK BOZKAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2006
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıGazi ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE SERDAROĞLU
- Understanding the motivators of twitch usage and the role of dark personality traits
Twitch kullanımının motivasyonlarını anlamak ve karanlık kişilik özelliklerinin rolü
MERT YALÇIN
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Yönetim Bilişim SistemleriBoğaziçi ÜniversitesiYönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. VESİLE ASLIHAN NASIR İŞLER
- Sosyal medya kullanımında gösteriş tüketimi eğiliminin X, Y ve Z kuşakları açısından değerlendirilmesi
The evaluation of conspicuous consumption tendency of X, Y, and Z generations in social media usage
TUĞÇE TUĞYAM İLHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
İşletmeAnadolu ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Reklamcılık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET SİNAN ERGÜVEN