Görsel-işitsel çeviride distopya: Sıcak Kafa dizisinin Arapça altyazı çevirisi
Dystopia in audio-visual translation: Arabic subtitle translation of the Sicak Kafa series
- Tez No: 1021898
- Danışmanlar: DOÇ. GÜLFEM KURT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mütercim-Tercümanlık, Translation and Interpretation
- Anahtar Kelimeler: Distopya, Dystopia
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çeviri ve Kültürel Çalışmalar Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günümüzde görsel-işitsel ürünlerin hızlı bir şekilde yayılması, toplumlar arasındaki dil bariyerini aşmak adına bu ürünlerin farklı dillerde erişilebilir hâle getirilmesini gerekli kılmıştır. Bu ürünler, farklı kültürel arka planlara sahip bireylerin uzak coğrafyalardaki kültürel içeriklerle kendi dillerinde etkileşim kurmasına olanak tanımaktadır. Özellikle dijital yayın platformlarının yaygınlaşması ve dizi-film sektörünün küresel ölçekte büyümesi, görsel-işitsel çeviri alanını hem akademik hem de uygulamalı olarak öne çıkarmaktadır. Türkiye menşeli yapımlar da bu bağlamda dünya çapında geniş bir izleyici kitlesine ulaşmış özellikle Arap coğrafyasında yoğun ilgi görmüştür. Bu çalışma, Netflix platformunda yayımlanan ve Afşin Kum'un aynı adlı romanından uyarlanan Sıcak Kafa dizisinin Arapça altyazı çevirisini, Henrik Gottlieb'in altyazı çevirisi stratejileri çerçevesinde incelemektedir. Türkiye'nin ilk distopik dizisi olma niteliği taşıyan bu yapım, içerdiği tematik unsurlar ve çeviri yaklaşımıyla görsel-işitsel çeviri alanında akademik incelemeye değer bir örnek teşkil etmektedir. Çalışma, özellikle distopya türüne odaklanan çeviri analizleri açısından Türkçe literatürdeki boşluğa katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre çevirmenin en sık başvurduğu yöntem %59'luk bir oranla“açımlama”stratejisi olmuştur. Bunu sırasıyla eksiltme, aktarım, çevrilememe ve silme stratejileri takip ederken; en az başvurulan yöntemlerin ise %1'lik eşit oranlarla“çeviri yazı”ve“genişletme”stratejileri olduğu tespit edilmiştir. Bu yönüyle çalışmanın, ileride yapılacak benzer nitelikteki araştırmalara referans oluşturabilecek bir örnek sunması hedeflenmiştir.
Özet (Çeviri)
Today, the rapid proliferation of audiovisual products has necessitated making these contents accessible in different languages to overcome the language barriers between societies. These products enable individuals from diverse cultural backgrounds to engage with cultural contents from distant geographies in their native languages. Particularly, the widespread adoption of digital streaming platforms and the global growth of the film and television industry have brought the field of audiovisual translation to the forefront, both academically and practically. Within this context, Turkish productions have reached a vast global audience and have garnered intense interest, especially in the Arab world. This study examines the Arabic subtitle translation of the series Sıcak Kafa (Hot Skull), which is broadcast on Netflix and adapted from Afşin Kum's novel of the same name, within the framework of Henrik Gottlieb's subtitle translation strategies. As the first dystopian series produced in Türkiye, this production is considered a valuable example for academic investigation in the field of audiovisual translation due to its thematic elements and translational approach. This study aims to contribute to the gap in Turkish literature, particularly regarding translation analyses focused on the dystopian genre. According to the findings obtained from the research, the most frequently utilized method by the translator was the“praphrase”strategy with a rate of 59%. This was followed by condensation, transfer, resignation, and deletion strategies, respectively. On the other hand, the least frequently used methods were found to be the“transcription”and“expansion”strategies, with equal rates of 1% each. In this respect, the study presents a model that can serve as a reference for future research of a similar nature.
Benzer Tezler
- Görsel-işitsel çeviride mizah: Ice Age animasyon film serisinin Türkçe ve Arapça altyazı çevirileri
Humor in audiovisual translation: Turkish and Arabic subtitles of the Ice Age animated film series
ARİFE ERAY
Doktora
Türkçe
2023
Mütercim-TercümanlıkAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiMütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUAMMER SARIKAYA
- Görsel-işitsel çeviride seslenme sözlerinin aktarımı: Hotel Transylvanıa filmi örneği
Rendering terms of address in audiovisual translation: A case study of Hotel Transylvania
YEŞİM ZENGİN TAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Mütercim-TercümanlıkAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiMütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA BÜŞRA SÜVERDEM
- GÖRSEL İŞİTSEL ÇEVİRİDE MAKİNE VE İNSAN ÇEVİRİLERİNİN KÜLTÜREL İFADE AKTARIMINDAKİ FARKLILIKLARI:“BROOKLYN NINE-NINE”DİZİSİ ALTYAZI ÇEVİRİLERİ ÜZERİNE BİR İNCELEME
DIFFERENCES IN RENDERING CULTURE-SPECIFIC ITEMS BETWEEN MACHINE AND HUMAN TRANSLATION IN AUDIOVISUAL TRANSLATION: A STUDY ON THE SUBTITLE TRANSLATIONS OF“BROOKLYN NINE-NINE”
SABAHATTİN DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Mütercim-TercümanlıkSelçuk ÜniversitesiÇeviribilim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NURAY DÖNMEZ
- Avrupa Birliği görsel-işitsel politikası örneğinde çeviride çokkültürlü feminizm
Multicultural feminism in translation in the case of the European Union's audiovisual policy
ÖZLEM GÜLEN
Doktora
Türkçe
2025
Mütercim-Tercümanlıkİstanbul ÜniversitesiÇeviribilim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALEV BULUT
- Translation shifts in audiovisual translation: A descriptive study on the animated film The Croods from Turkish to English
Görsel işitsel çeviride çeviri kaymaları: Animasyon filmi Crood'lar üzerine İngilizceden Türkçeye betimleyici çalışma
İBRAHİM ÖVÜNÇ UYGAR
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Mütercim-TercümanlıkAtılım ÜniversitesiMütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NÜZHET BERRİN AKSOY