Öğretmenlerde algılanan iş güvencesi ile örgütsel muhalefet arasındaki ilişkide psikolojik güvenliğin aracı rolü
The mediating role of psychological safety in the relationship between perceived job security and organizational dissent among teachers
- Tez No: 1021912
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ REYHAN BAŞARAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Kültür Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Endüstri ve Örgüt Psikolojisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, öğretmenlerin algıladıkları iş güvencesi ile örgütsel muhalefet davranışı arasındaki ilişkide psikolojik güvenliğin aracı rolünü incelemeyi amaçlamaktadır. İstanbul'daki devlet ve özel okullarda görev yapan 301 öğretmenin katılımıyla yürütülen çalışmada nicel araştırma yaklaşımı benimsenmiştir. Veriler çevrim içi anket yöntemiyle toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak Sosyodemografik Bilgi Formu, Algılanan İş Güvencesi Ölçeği, Psikolojik Güvenlik Ölçeği ve Örgütsel Muhalefet Ölçeği kullanılmıştır. Veriler; Pearson korelasyon analizi, bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü ANOVA ve Hayes'in (2022) PROCESS Makrosu Model 4'ü ile analiz edilmiştir. Bulgular, algılanan iş güvencesi ile psikolojik güvenlik, algılanan iş güvencesi ile örgütsel muhalefet ve psikolojik güvenlik ile örgütsel muhalefet arasında pozitif yönlü anlamlı ilişkiler olduğunu göstermektedir. Aracılık analizi, psikolojik güvenliğin söz konusu ilişkide kısmi aracılık üstlendiğini ortaya koymaktadır. Karşılaştırmalı analizlerde devlet okulu öğretmenlerinin iş güvencesi algısının özel okul öğretmenlerine göre anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu saptanmıştır. Kıdem açısından 0–5 yıllık öğretmenlerin iş güvencesi algısı deneyimli meslektaşlarına kıyasla belirgin biçimde düşük bulunmuş; yaş grupları arasında ise en genç grubun psikolojik güvenlik puanlarının görece daha düşük seyrettiği belirlenmiştir. Sonuç olarak öğretmenlerin örgütsel muhalefet davranışları, yalnızca yapısal iş güvencesiyle değil psikolojik güvenlik ikliminin aracılık etkisiyle de şekillenmektedir. Bu bulgular, eğitim örgütlerinde psikolojik güvenliğin güçlendirilmesinin ve öğretmen sesini destekleyen yönetim anlayışlarının benimsenmesinin kurumsal önemini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines the mediating role of psychological safety in the relationship between perceived job security and organizational dissent among teachers. The research was conducted with 301 teachers employed in public and private schools in Istanbul, using a quantitative research approach that involved data collection through an online survey. The research instruments included a Sociodemographic Information Form, the Perceived Job Security Scale, the Psychological Safety Scale, and the Organizational Dissent Scale. The data were analyzed using Pearson correlation analysis, independent samples t-test, one-way ANOVA, and Hayes's (2022) PROCESS Macro Model 4. The findings revealed significant positive relationships between perceived job security and psychological safety, perceived job security and organizational dissent, and psychological safety and organizational dissent. Mediation analysis indicated that psychological safety partially mediates the relationship between perceived job security and organizational dissent. Comparative analyses showed that public school teachers reported significantly higher levels of perceived job security than private school teachers. Additionally, teachers with 0–5 years of experience demonstrated notably lower perceptions of job security compared to their more experienced counterparts. The youngest age group also reported relatively lower scores for psychological safety. These findings highlight that organizational dissent is influenced not only by structural job security but also by its impact on the psychological safety climate. This underscoresthe institutional importance of fostering psychological safety and adopting management approaches that support teacher's voice in educational organizations.
Benzer Tezler
- Güdüleme kuramlarının eğitim yönetimine katkıları
Başlık çevirisi yok
ÇAĞLAR ÇAĞLAR
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
Eğitim ve Öğretimİnönü ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NECDET KONAN
- Lise öğretmenlerinin algılarına göre örgütsel destek: Ankara ili örneği
Organizational support in high school teachers: Sample of Ankara province
ABDULLAH LATİF GÜL
Doktora
Türkçe
2010
Eğitim ve ÖğretimHacettepe ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLSÜN A. BASKAN
- Beden eğitimi öğretmenleri tarafından algılanan örgütsel destek ile örgütsel güven arasındaki ilişkinin incelenmesi
The investigation of the relationship between organizational support and organizational relique perceived by physical education teachers
BUKET ULUCAN
- İlköğretim okulu öğretmenlerinin algıladıkları örgütsel destek ile örgütsel güven düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between perceived organizational support and organizational trust levels of elementary school teachers
BAHAR YAKUT ÖZEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TEMEL ÇALIK
- Okul müdürlerinin demokratik tutumlarının öğretmenlerin örgütsel güven algıları ile ilişkisi
The relation of the democratic attitudes of school principals with teachers' perception of organizational trust
GÜNAY SARAÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimOndokuz Mayıs ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YÜKSEL GÜNDÜZ