Bipolar bozukluk tanılı hastaların manik epizod ve takip eden ötimik dönemde serum Sestrin 2, NRF2, KEAP1 düzeylerinin incelenmesi
Investigation of serum Sestrin-2, NRF2, and KEAP1 levels in patients diagnosed with bipolar disorder during manic episodes and the subsequent euthymic period
- Tez No: 1021932
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SİNAY ÖNEN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Bipolar Bozukluk, Mani, KEAP1, NRF2, Sestrin 2, Oksidatif stres, Bipolar Disorder, Mania, KEAP1, NRF2, Sestrin 2, Oxidative stress
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmada, bipolar bozukluk tanılı hastalarda serum Sestrin 2 (SESN2), Nükleer Faktör Eritroid 2 İlişkili Faktör 2 (NRF2) ve Kelch Benzeri ECH İlişkili Protein 1 (KEAP1) düzeylerinin manik epizod ve takip eden ötimik dönem arasındaki değişiminin değerlendirilmesi, bu düzeylerin sağlıklı kontrollerle karşılaştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Çalışmaya, DSM-5 tanı ölçütlerine göre manik epizod tanısı ile S.B.Ü. Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi Psikiyatri Kliniği'nde yatarak tedavi gören 35 hasta ve 35 sağlıklı gönüllü dahil edilmiştir. Tüm katılımcılara sosyodemografik veri formu, Young Mani Derecelendirme Ölçeği (YMDÖ), Montgomery-Asberg Depresyon Derecelendirme Ölçeği (MADRS) ve Klinik Global İzlenim Ölçeği (KGI) uygulanmıştır. Hasta grubunda ölçek değerlendirmeleri ve kan örneği alımı, manik epizod döneminde ve taburculuk sonrası en az dört haftalık ötimik dönemde olmak üzere iki kez gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların serum Sestrin 2, NRF2 ve KEAP1 düzeyleri ELISA yöntemiyle ölçülmüştür. Bulgular: Serum NRF2 düzeyleri hem manik hem de ötimik dönemde sağlıklı kontrollere göre anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur (her iki karşılaştırmada düzeltilmiş p<0,001). Manik dönem ölçümlerine dayanan ve yaş, cinsiyet ile VKİ için düzeltilen lojistik regresyon analizinde NRF2 düzeylerinin bipolar bozukluk varlığıyla bağımsız olarak ilişkili olduğu, ROC analizlerinde ise hem manik hem ötimik dönemde yüksek ayırt edici performans gösterdiği saptanmıştır (AUC=0,839 ve AUC=0,824). Sestrin 2 düzeyleri manik dönemden ötimik döneme geçişte belirgin bir artış göstermiştir (p<0,001; r=0,63). Doğrudan grup karşılaştırmalarında Sestrin 2 düzeyleri hem manik hem de ötimik dönemde sağlıklı kontrollere göre yüksek bulunmakla birlikte etki büyüklükleri sınırlı kalmıştır. Manik dönem ölçümlerine dayanan, yaş, cinsiyet ve VKİ için düzeltilmiş lojistik regresyon modelinde ise Sestrin 2 düzeyi bipolar bozukluk varlığıyla bağımsız olarak ilişkili bulunmamıştır. KEAP1 düzeyleri açısından gruplar ve dönemler arasında anlamlı farklılık saptanmamıştır. Sestrin 2, NRF2 ve KEAP1 düzeyleri arasında hem manik hem de ötimik dönemde pozitif korelasyonlar bulunmuştur. Klinik ölçekler, hastalık seyri değişkenleri ve biyobelirteç değişimleriyle ilişkiler FDR düzeltmesi sonrasında anlamlılığını korumamıştır. Sonuç: Çalışmamızın sonuçları, bipolar bozuklukta Sestrin 2-KEAP1-NRF2 ekseninin hücresel stres ve oksidatif denge süreçlerinde rol oynayabileceğini düşündürmektedir. Sestrin 2 düzeylerinin ötimik dönemde artış göstermesi, epizod sonrası devam eden adaptif/kompansatuar süreçlerle ilişkili olabilirken; NRF2 düzeylerinin her iki dönemde de düşük seyretmesi, antioksidan yanıt mekanizmalarında daha süreğen bir etkilenmeyi düşündürmektedir. Serum KEAP1 düzeylerinde belirgin farklılık izlenmemesi, molekülün hücre içi işlevlerinin değerlendirilmesinin daha açıklayıcı olabileceğini akla getirmektedir. Bulgularımız, bipolar bozuklukta redoks dengesi, hücresel stres yanıtı ve antioksidan savunma sisteminin hem epizodik hem de süreğen biyolojik süreçler bağlamında birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Aim: In this study, we aimed to evaluate serum Sestrin 2 (SESN2), Nuclear Factor Erythroid 2-Related Factor 2 (NRF2), and Kelch-Like ECH-Associated Protein 1 (KEAP1) levels in patients with bipolar disorder during the manic episode and the following euthymic period, and to compare these levels with healthy controls. Materials and Methods: The study included 35 patients hospitalized at the Psychiatry Clinic of S.B.Ü. Bursa Yüksek İhtisas Training and Research Hospital with a diagnosis of manic episode according to DSM-5 diagnostic criteria, and 35 healthy volunteers. A sociodemographic data form, the Young Mania Rating Scale (YMRS), the Montgomery-Asberg Depression Rating Scale (MADRS), and the Clinical Global Impression Scale (CGI) were administered to all participants. In the patient group, scale assessments and blood sample collection were performed twice: once during the manic episode and once during a euthymic period of at least four weeks after discharge. Serum Sestrin 2, NRF2, and KEAP1 levels of the participants were measured using the ELISA method. Results: Serum NRF2 levels were found to be significantly lower in both manic and euthymic phases compared to healthy controls (adjusted p<0.001 in both comparisons). Logistic regression analysis, adjusted for age, sex and body mass index, showed that NRF2 levels were independently associated with the presence of bipolar disorder, while ROC analyses demonstrated high discriminative performance in both manic and euthymic phases (AUC=0.839 and AUC=0.824). A significant increase in Sestrin 2 levels was observed during the transition from the manic to the euthymic phase (p<0.001; r=0.63). In direct group comparisons, Sestrin 2 levels were higher during both the manic and euthymic phases than in healthy controls, although the effect sizes were limited. In the age, sex, and body mass index-adjusted logistic regression model based on manic-phase measurements, Sestrin 2 was not independently associated with the presence of bipolar disorder. No significant differences were found between groups and periods in terms of KEAP1 levels. Positive correlations were found between Sestrin 2, NRF2, and KEAP1 levels in both the manic and euthymic phases. Associations with clinical scales, disease course variables, and biomarker changes did not retain their significance after FDR adjustment. Conclusion: Our study results suggest that the Sestrin 2-KEAP1-NRF2 axis may play a role in cellular stress and oxidative balance processes in bipolar disorder. Increased Sestrin 2 levels during the euthymic period may be related to ongoing adaptive/compensatory processes following a manic episode, while low NRF2 levels in both periods suggest a more persistent influence on antioxidant response mechanisms. The lack of significant differences in serum KEAP1 levels suggests that evaluating the intracellular functions of the molecule may be more informative. Our findings highlight the need for a comprehensive assessment of redox balance, cellular stress response, and antioxidant defense systems in bipolar disorder, considering both episodic and chronic biological processes.
Benzer Tezler
- Suç işleyen ve suç işlemeyen bipolar bozukluk tanılı erkek hastalarda silik nörolojik belirtiler, erişkin dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu, antropolojik parmak uzunlukları oranlarının (2D:4D) karşılaştırılması
Comparison of soft neurological signs, adult attention deficit hyperactivity disorder, anthropological finger length ratios (2D:4D) in male patients with criminal and non-criminal bipolar disorder
HALİL ÖCAL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İSMET ESRA ÇİÇEK
- Bipolar-I, bipolar-II ve majör depresif bozukluklu hastalarda ayrışan sosyodemografik, klinik ve affektif mizaç özellikleri
Distinctive bipolar-I, bipolar-II and major depressive disorder of clinical, sociodemographic and affective temperament features
ASLIHAN OKAN İBİLOĞLU
- Bipolar duygudurum bozukluğu manik epizod hastalarının akut alevlenme ve remisyon dönemlerinde serum galektin-1 ve galektin-3 düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of serum galectin-1 and galectin-3 levels in acute exacerbation and remission periods in manic episode patients with bipolar mood disorder
MERYEM YÜKSEL AYTEKİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EROL GÖKA
DR. AYBENİZ CİVAN KAHVE
- Bipolar duygudurum bozukluğu manik epizod hastalarının akut alevlenme ve remisyon dönemlerinde serum N-Metil-D-Aspartat reseptör ve alt birimleri düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of serum N-Methyl-D-Aspartat receptor and sub-units levels in acute flave and remition periods of patients with bipolar mood disorder manic episod
YASEMİN ÖKTEM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiRuh ve Sinir Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İHSAN TUNCER OKAY
- Bipolar bozukluk hastalarında beden imajının klinik özelliklerle ilişkisi
The relationship between body image and clinical features in bi̇polar patients
SEDA TÜMEN ÖNER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2015
PsikiyatriSağlık BakanlığıRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NURHAN FISTIKCI