The impact of childhood adversity on sports fanaticism exploring the role of basic psychological need satisfaction and emotional expressivity
Çocukluk çağı örselenmesinin spor fanatizmi üzerindeki etkisi temel psikolojik ihtiyaç doyumu ve duygusal dışavurumun aracı rollerinin incelenmesi
- Tez No: 1021964
- Danışmanlar: PROF. DR. FALİH KÖKSAL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: İzmir Ekonomi Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
This study investigated the relationship between childhood adversity, basic psychological need satisfaction, emotional expressivity, and sport fanaticism among adult male football fans in Turkey. Drawing on Self-Determination Theory (SDT), the study proposed that childhood trauma would predict greater sport fanaticism through the sequential mediation of basic psychological need satisfaction and emotional expressivity. A total of 162 male football fans (M age = 28.4, SD = 10.7) completed the Childhood Trauma Questionnaire (CTQ-33), Basic Psychological Need Satisfaction and Frustration Scale (BPNSFS), Berkeley Expressivity Questionnaire (BEQ), and the Football Fanaticism Scale (FFS). Pearson correlation analyses revealed significant associations among all study variables. Childhood adversity was positively associated with sport fanaticism (r = -.41, p < .01) and negatively associated with basic psychological need satisfaction (r = -.38, p < .01). Among CTQ subscales, emotional neglect demonstrated the strongest association with need satisfaction (r = -.49, p < .01). Emotional expressivity subscales showed differential associations with fanaticism: impulse strength (r = .48) and negative expressivity (r = .42) were positively associated, while positive expressivity showed a weak negative association (r = .18, p < .05). Serial mediation analyses did not support the hypothesized sequential pathway. However, exploratory parallel mediation analyses identified basic psychological need satisfaction as sole mediator. The strongest indirect effect was observed for emotional neglect as predictor (B = -.439, p < .001). Demographic variables showed limited associations. These findings suggest that childhood adversity predicts greater sport fanaticism via reduced basic psychological need satisfaction, consistent with a compensatory motivational framework.
Özet (Çeviri)
Bu çalışma, yetişkin erkek futbol taraftarları arasında çocukluk çağı örselenmeleri, temel psikolojik ihtiyaç doyumu, duygusal ifadecilik ve spor fanatizmi arasındaki ilişkileri incelemiştir. Öz-Belirleme Kuramı'na (ÖBK) dayanan çalışma, çocukluk çağı travmasının temel psikolojik ihtiyaç doyumu ve duygusal ifadecilik aracılığıyla spor fanatizmini yordayacağını öngörmüştür. Araştırmaya 162 erkek futbol taraftarı (Ort. yaş = 28.4, SS = 10.7) katılmış; Çocukluk Çağı Travma Ölçeği (ÇÇT-33), Temel Psikolojik İhtiyaçların Doyumu ve Engellenmesi Ölçeği (TPİDEÖ), Berkeley Duygusal İfadecilik Ölçeği (BDİÖ) ve Futbol Fanatizm Ölçeği (FFÖ) uygulanmıştır.Pearson korelasyon analizleri tüm değişkenler arasında anlamlı ilişkiler ortaya koymuştur. Çocukluk çağı örselenmesi spor fanatizm yoğunluğuyla pozitif (r = -.41, p < .01), temel psikolojik ihtiyaç doyumuyla negatif (r = -.38, p < .01) ilişkili bulunmuştur. ÇÇT-33 alt ölçekleri arasında duygusal ihmal, ihtiyaç doyumuyla en güçlü ilişkiyi göstermiştir (r = -.49, p < .01). Duygusal ifadecilik alt ölçekleri fanatizmle farklı ilişkiler sergilemiştir: dürtü yoğunluğu (r = .48) ve olumsuz ifadecilik (r = .42) pozitif, olumlu ifadecilik ise zayıf negatif bir ilişki göstermiştir (r = .18, p < .05).Aracılık analizleri öngörülen sıralı yolu desteklememiştir. Bununla birlikte, keşfedici paralel aracılık analizleri, temel psikolojik ihtiyaç doyumunu tek anlamlı aracı değişken olarak tutarlı biçimde belirlemiştir. En güçlü dolaylı etki duygusal ihmalin yordayıcı olduğu modelde gözlemlenmiştir (B = -.439, p < .001). Demografik değişkenler fanatizmle sınırlı ilişkiler göstermiştir. Bulgular, çocukluk çağı örselenmesinin — özellikle duygusal ihmalin — spor fanatizmini öncelikli olarak temel psikolojik ihtiyaç doyumunun azalması yoluyla yordadığına işaret etmekte ve telafi edici motivasyon çerçevesiyle tutarlılık göstermektedir.
Benzer Tezler
- The body keeps the score: Childhood adversity andsomatic symptoms in adulthood
Başlık çevirisi yok
BESTE AYDOĞAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
PsikolojiUnıversıty Of Gronıngen (rıjksunıversıteıt Gronıngen)Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. MARİJE AAN HET ROT
PROF. DR. ISABELLA NİESTEN
- The mediating role of cognitive emotion regulation strategies in the relationship between childhood maltreatment and eating disorders
Çocukluk dönemi kötü muameleleri ile yeme bozuklukları arasındaki ilişkide bilişsel duygu düzenleme stratejilerinin aracı rolü
AYŞE ÖZÇİÇEK NAZIR
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Psikolojiİbn Haldun ÜniversitesiRehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞEYDA ERUYAR
- Çocukluk çağı olumsuz yaşantıları olan yetişkinlerde duygu düzenleme ve introspektif farkındalık değişkenleri arasındaki ilişki
The relationship between emotion regulation and introspective awareness variables in adults with adverse childhood experiences
AYLİN DAYOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Psikolojiİstanbul Bilgi ÜniversitesiTravma ve Afet Çalışmaları Uygulamalı Ruh Sağlığı Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. AHMET TAMER AKER
- Lise öğrencilerinde çocukluk çağı travmalarının akademik yaşantı ve empati becerileri üzerine etkilerinin araştırılması
The impact of childhood trauma on the academic life and empathy of high school students
MÜNEVVER ÇAYCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
PsikolojiMaltepe ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HAVVA ÖZDEN BADEMCİ
- COVID-19 pandemi sürecinde rutin çocukluk çağı aşı takvimine uyumun değerlendirilmesi
Impact of the COVID-19 pandemic on routine childhood immunization
SALİH ZEKİ ÇAKIRELİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DUYGU İLKE YILDIRIM