Dijital hegemonya araçların kadın bedenine etkisi
The impact of digital hegemony tools on the female body
- Tez No: 1021984
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SÜLEYMAN YURTTAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyoloji, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bayburt Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sosyoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, gündelik yaşamda etkin olan dijitalleşme süreçleriyle birlikte kadın bedeni üzerinde yeni biçimler kazanan hegemonik ilişkileri sosyolojik bir perspektifle incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, postmodern dönemin vaat ettiği bireysel özgürleşmenin, çoklu kimlik alanlarının ve bedensel görünürlüğün dijital mecralarda gerçek bir karşılık bulup bulmadığı sorgulanmaktadır. Bayburt ilinde 18-35 yaş arasındaki 25 kadın katılımcıyla gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmelerden elde edilen veriler, nitel araştırma deseni çerçevesinde tematik analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Bulgular dört tema altında ele alınmıştır.“Dijital Mecralarda Kimlik İnşası”temasında, katılımcıların dijital kimliklerinin gerçek yaşamdaki kimliklerinden bilinçli biçimde ayrıştığı ve beğeni odaklı paylaşım pratiklerinin bireyi sürekli bir dışsal denetime tabi kıldığı saptanmıştır.“Dijital Hegemonya ve Güzellik Standartlarının Tahakkümü”temasında; ataerkil ideoloji, dijital algoritmalar ve kapitalist tüketim düzeninin birlikte işlediği sistematik bir tahakküm mekanizması tespit edilmiştir.“Beden Memnuniyetsizliği ve Terbiyesi”temasında, akran zorbalığı ve aile baskısıyla erken yaşlarda başlayan olumsuz beden algısının dijital mecralarda filtre kullanımı ve cerrahi müdahale arzusuna dönüştüğü görülmüştür.“Özgürlük ve Denetim”temasında ise özgürlüğün güzellik standartlarına uyum sağlandığı ölçüde kazanılan bir ödüle dönüştüğü, yerel kültürel kodların dijital davranışları doğrudan biçimlendirdiği ve“elalem”kavramının dijital bir panoptikon işlevi gördüğü ortaya konmuştur. Araştırma, dijital mecraların kadın bedeni üzerindeki geleneksel tahakkümü ortadan kaldırmadığını, bunun aksine algoritmalar, beğeni beklentisi ve güzellik endüstrisi aracılığıyla daha yaygın ve daha içselleştirilebilir bir biçime dönüştüğünü varsaymaktadır. Postmodern dönemin özgürleşme vaadiyle çelişen bu tablo, kadın bedeninin dijital çağda da denetim altında tutulmaya devam ettiğini güçlü biçimde ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This research aims to examine, from a sociological perspective, the hegemonic relations that have taken on new forms on the female body alongside the digitalization processes that are active in daily life. The study questions whether the individual liberation, multiple identity spaces, and bodily visibility promised by the postmodern era find a real equivalent in digital media. Data obtained from semi-structured interviews conducted with 25 female participants aged 18-35 in Bayburt province were analyzed using thematic analysis within the framework of a qualitative research design. The findings are addressed under four themes. In the theme of“Identity Construction in Digital Media,”it was determined that participants' digital identities consciously diverge from their real-life identities, and that like-oriented sharing practices subject individuals to constant external control. In the theme of“Digital Hegemony and the Domination of Beauty Standards,”a systematic mechanism of domination was identified where patriarchal ideology, digital algorithms, and the capitalist consumer order operate together. In the section on“Body Dissatisfaction and Discipline,”it was observed that negative body image, which begins at an early age with peer bullying and family pressure, transforms into the use of filters and a desire for surgical intervention in digital media. In the section on“Freedom and Control,”it was revealed that freedom has become a reward earned to the extent that one conforms to beauty standards, that local cultural codes directly shape digital behaviors, and that the concept of“elalem”functions as a digital panopticon. The research posits that digital media has not eliminated traditional domination over the female body; on the contrary, it has transformed into a more widespread and internalized form through algorithms, expectations of approval, and the beauty industry. This picture, which contradicts the promise of liberation in the postmodern era, strongly demonstrates that the female body continues to be kept under control in the digital age.
Benzer Tezler
- Music beyond sound: Critical perspectives in contemporary art music through gender
Sesin ötesinde müzik: Çağdaş müzikte cinsiyet odaklı eleştirel perspektifler
ASLI KOBANER
Doktora
İngilizce
2024
Sanat Tarihiİstanbul Teknik ÜniversitesiMüzik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMİNE ŞİRİN ÖZGÜN TANIR
- Uluslararası ilişkilerde dijital kamu diplomasisi ve hegemonik düzen
Digital public diplomacy in international relations and hegemonic order
ELİF GÜRDAL
Doktora
Türkçe
2020
Uluslararası İlişkilerSüleyman Demirel ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SELİM KANAT
- Initiatives for alternative payment instruments against global hegemony in the context of power transition theory: BIRCS countries
Güç geçiş teorisi bağlamında küresel hegemonyaya karşı alternatif ödeme araçları girişimleri: BRICS ülkeleri
İLYAS BALCI
Doktora
İngilizce
2025
Siyasal BilimlerAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLİZ DİNÇ
- Yapay zekâda teknopolitik kavramının tartışması: Çin-ABD örneği
The debate on the concept of technopolitics in artificial intelligence: The case of China and the United States
HATİCE VİLDAN KABASAKAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Uluslararası İlişkilerMarmara ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ARZU AL
- Netflix'te oryantalizm: Orta Doğu konulu dizilerde emperyal izler
Orientalism on Netflix: İmperial traces in middle eastern tv series
ERKAN YAMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
İletişim BilimleriAkdeniz ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA SAMİ MENCET