Geri Dön

Erken Cumhuriyet döneminde toplumsal dönüşümün zemin kavramı olarak muasırlaşma

Modernization as the conceptual foundation for social transformation in the Early Republican era

PDF İndir

  1. Tez No: 1021985
  2. Yazar: ZEKİYE EKİNEKEN
  3. Danışmanlar: PROF. DR. YAKUP KAHRAMAN
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Sosyoloji, Sociology
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Bayburt Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Sosyoloji Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışma, Osmanlı döneminden başlayarak Cumhuriyet'e kadar uzanan modernleşme sürecinde“muasırlaşma”kavramının toplumsal dönüştürücü bir güç olarak rolünü incelemektedir. Araştırmanın temel amacı, Tanzimat dönemi itibariyle ivme kazanan modernleşme girişimlerinin Cumhuriyet döneminde hangi niteliklerle yeni bir toplumsal dönüşüm projesine dönüştüğünü ortaya koymaktır. Bu bağlamda, Osmanlı düşünce dünyasında ortaya çıkan modernleşme tartışmaları ve II. Meşrutiyet dönemi fikir hareketleri, muasırlaşma kavramının kuramsal arka planı olarak ele alınmıştır. Said Halim Paşa, Filibeli Ahmet Hilmi, Ahmet Ağaoğlu ve Celal Nuri İleri gibi düşünürlerin eserleri ile Mehmet Emin Yurdakul, Yahya Kemal ve Halide Edib Adıvar'ın edebi metinleri analiz edilerek, kavramın siyasi ve kültürel boyutları değerlendirilmiştir. Ayrıca Adnan Adıvar, Hüseyin Avni Ulaş, Hilmi Ziya Ülken, Cemil Meriç, Kemal Tahir ve Nurettin Topçu gibi isimlerin erken Cumhuriyet dönemi eleştirileri, muasırlaşma fikrinin toplumsal karşılığı açısından incelenmiştir. Çalışma sonucunda, muasırlaşmanın Cumhuriyet döneminde sadece teknik bir reform hareketi değil, aynı zamanda toplumsal yapıyı köklü biçimde dönüştüren bir ideolojik proje olduğu ortaya konmuştur. Bu dönüşüm süreci, merkezileşmiş devlet politikaları ile biçimlenirken, toplumsal direnç ve eleştiriler de beraberinde gelişmiştir. Tez, muasırlaşma kavramını tarihsel süreklilik ve kopuş ekseninde değerlendirerek literatüre yeni bir kavramsal çerçeve sunmakta ve modernleşme çalışmalarına özgün bir katkı sağlamaktadır.

Özet (Çeviri)

This study examines the role of the concept of“modernization”as a socially transformative force in the modernization process spanning from the Ottoman period to the Republic. The main objective of the research is to reveal how modernization initiatives, which gained momentum during the Tanzimat period, transformed into a new social transformation project with what characteristics during the Republican era. In this context, modernization debates that emerged in the Ottoman intellectual world and the intellectual movements of the Second Constitutional Era are examined as the theoretical background of the concept of modernization. The works of thinkers such as Said Halim Pasha, Filibeli Ahmet Hilmi, Ahmet Ağaoğlu, and Celal Nuri İleri, as well as the literary texts of Mehmet Emin Yurdakul, Yahya Kemal, and Halide Edib Adıvar, are analyzed to evaluate the political and cultural dimensions of the concept. Furthermore, the early Republican era critiques of figures such as Adnan Adıvar, Hüseyin Avni Ulaş, Hilmi Ziya Ülken, Cemil Meriç, Kemal Tahir, and Nurettin Topçu were examined in terms of the social response to the idea of modernization. The study reveals that modernization during the Republican era was not merely a technical reform movement, but also an ideological project that fundamentally transformed the social structure. This transformation process took shape through centralized state policies, while social resistance and criticism also developed alongside it. By evaluating the concept of modernization within the axis of historical continuity and rupture, the thesis offers a new conceptual framework to the literature and makes a unique contribution to modernization studies.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    993274

    From coexistence to the great divide: Repositioning Türkiye's stray dogs through a posthumanist lens

    Birlikte yaşamdan kopuşa: Türkiye'nin sokak köpeklerini posthümanist bir perspektifle yeniden konumlandırmak

    RANA İŞTEBEN ÇELİK

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2026

    Sosyolojiİstanbul Teknik Üniversitesi

    Bilim, Teknoloji ve Toplum Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)

    DOÇ. DR. ASLI ÖĞÜT ERBİL

  2. Tez No

    846836

    Assessment of urbanization history of Addis Ababa city, Ethiopia

    Addıs Ababa cıty, Ethıopıa'nın kentleşme tarihinin değerlendirilmesi

    ABDURAHMAN HUSSEN YIMER

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2023

    Şehircilik ve Bölge PlanlamaMersin Üniversitesi

    Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ALİ CENAP YOLOĞLU

  3. Tez No

    309493

    1930'lardan Bugüne Türkiye'de Arabesk Müziğin Kültürel Zemini ve Toplumsal Müzikal Analizi

    Cultural Basis and Socio-Musical Analysis of Arabesque Music in Turkey Since The 1930s

    UĞUR KÜÇÜKKAPLAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2012

    SosyolojiMimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi

    Müzikoloji Ana Bilim Dalı

    DR. ŞÜKRÜ ASLAN

  4. Tez No

    967994

    Türkiye'de hayvan hakları politikalarının tarihsel gelişimi ve toplumsal yansımaları

    Turkey's history of animal rights policies and their societal implications

    MEHMET ERSİN DİZLEK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Türk İnkılap TarihiTokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi

    Tarih Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HAKAN YAŞAR

  5. Tez No

    991068

    Zhang Aılıng'in“Altın Kilit Kayıtları”öyküsünde tarihsel arka plan ve aile ilişkilerinin incelenmesi

    An analysis of historical background and family relationships in Zhang Ailing's story“The Golden Cangue”

    SUBİNUER ABUDUREYIMU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Doğu Dilleri ve EdebiyatıErciyes Üniversitesi

    Doğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. NURCAN KALKIR

Geri Dön