Melatonin-rich extracts derived from bitter orange peels
Acı portakal kabuğundan elde edilen melatonin açısından zengin ekstraktlar
- Tez No: 1021991
- Danışmanlar: PROF. DR. SEVCAN ÜNLÜTÜRK, DOÇ. DR. TOLGA AKCAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Gıda Mühendisliği, Food Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Uyku kalitesi, sağlığın korunması ve günlük fizyolojik işleyişin sürdürülebilmesi açısından büyük önem taşımakta olup, uyku-uyanıklık döngüsünü düzenleyen melatonin salgısına bağlıdır. Ancak vardiyalı çalışma, görme bozuklukları, nörolojik hastalıklar, jet lag ve stres gibi faktörler melatonin üretimini olumsuz etkileyebilmektedir. Sentetik melatonin takviyeleri yaygın olarak kullanılmakla birlikte, uzun süreli kullanımlarına ilişkin potansiyel sağlık riskleri nedeniyle bitki kaynaklı melatonin (fitomelatonin) doğal bir alternatif olarak öne çıkmaktadır. Bu tez çalışmasında, gıda endüstrisinin yan ürünü olan turunç (Citrus aurantium) kabuklarının fitomelatonin ve biyoaktif bileşikler açısından potansiyeli araştırılmıştır. Bu kapsamda konvansiyonel çözücü ekstraksiyonu ile çevreci bir yöntem olan ultrason destekli ekstraksiyon (UAE) karşılaştırılmış ve melatonin miktarının belirlenmesi ile ekstrakt kalitesi değerlendirilmiştir. Ayrıca ekstraksiyon parametrelerinin toplam fenolik madde, flavonoid içeriği ve antioksidan kapasite üzerindeki etkileri incelenmiştir. Geleneksel ekstraksiyonda en yüksek melatonin miktarı 80% etanol kullanılarak 5 saatlik sürede elde edilirken, ultrason destekli ekstraksiyonda en yüksek değer 60% amplitüd, 15 dakika ve 0,2 ultrasonik çevrim oranında belirlenmiştir. UAE yöntemi ile 240879.1 ± 5295.81 ng/g, geleneksel yöntem ile ise 127939.2 ± 6094.27 ng/g melatonin tespit edilmiştir. İki yöntem arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p < 0,05). Ultrason destekli ekstraksiyonun yaklaşık 1,9 kat daha yüksek melatonin miktarının belirlenmesini sağladığı görülmüştür. Sonuç olarak, turunç kabuklarının sürdürülebilir ve katma değerli bir fitomelatonin kaynağı olduğu ve ultrason destekli ekstraksiyon melatonin elde edilmesinde daha etkili bir yöntemdir.
Özet (Çeviri)
Sleep quality is of great importance for maintaining health and sustaining daily physiological functions, and it is closely associated with melatonin secretion, which regulates the sleep–wake cycle. However, factors such as shift work, visual impairment, neurological disorders, jet lag, and stress may negatively affect melatonin production. Although synthetic melatonin supplements are widely used, concerns regarding potential health risks associated with long-term use have led to increasing interest in plant-derived melatonin (phytomelatonin) as a natural alternative. In this thesis, the potential of bitter orange (Citrus aurantium) peels, an agro-industrial by-product, as a source of phytomelatonin and bioactive compounds was investigated. Conventional solvent extraction and ultrasound-assisted extraction (UAE), considered an environmentally friendly technique, were comparatively evaluated in terms of melatonin quantification and extract quality. Additionally, the effects of extraction parameters on total phenolic content, flavonoid content, and antioxidant capacity were examined. In conventional extraction, the highest melatonin amount was obtained using 80% ethanol for 5 hours, whereas in ultrasound-assisted extraction, the highest value was achieved at 60% amplitude, 15 minutes of extraction time, and a 0.2 ultrasonic cycle ratio. The melatonin concentration obtained by UAE was 240879.1 ± 5295.81 ng/g, while conventional extraction yielded 127939.2 ± 6094.27 ng/g. The difference between the two methods was found to be statistically significant (p < 0.05). Ultrasound-assisted extraction enabled approximately 1.9-fold higher melatonin content compared to the conventional method. In conclusion, bitter orange peels represent a sustainable and value-added source of phytomelatonin, and ultrasound-assisted extraction is a more effective method for obtaining melatonin.
Benzer Tezler
- Giresun yöresinde yetişen bazı yöresel bitkilerin bakır indirgeme antioksidan kapasiteleri (CUPRAC) ve anti-tirozinaz enzim aktivitelerinin incelenmesi
Investigation of the copper reduction antioxidant capacities (CUPRAC) and anti-tyrosinase enzyme activities of some local plants growing in Giresun region
HATİCE AKIN KILIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
BiyokimyaGiresun ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BAHAR BİLGİN SÖKMEN
- Rezene (Foeniculum vulgare) bitkisinin bazı metabolik enzimler üzerine inhibisyon etkisinin araştırılması
Investigation of the inhibitory effect of the fennel (Foeniculum vulgare) on some metabolic enzymes
NİLÜFER ÜNLÜBAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
BiyokimyaTrakya ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞEBNEM SELEN İŞBİLİR
- Melatonin ile kombine D vitamini'nin zoledronik asit uygulanmış osteoblastlar üzerine etkilerinin in vitro olarak incelenmesi
Evaluation the effects of melatonin combined vitamin D on zoledronic acid treated osteoblast in vitro
MELEK KOLTUK
Doktora
Türkçe
2021
Diş Hekimliğiİstanbul ÜniversitesiAğız, Diş ve Çene Cerrahisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BANU GÜRKAN KÖSEOĞLU
- Deneysel rat menopoz modelinde Melatonin'in ROS ve NMDA reseptörleri üzerindeki etkilerinin araştırılması
Effects of melatonin on brain NMDA receptors and ROS in experimental rat menopause model
MÜFİDE DİLEK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2009
Kadın Hastalıkları ve DoğumSüleyman Demirel ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
PROF. DR. H. BAHA ORAL
- Farklı melatonin dozlarının yüksek sıcaklık stresinde yetiştirilen bazı sofralık üzüm çeşitlerinin gelişimine etkileri
Effects of different melatonin doses on the development of some grape varieties grown under high temperature stress
FATMA KAYGISUZ