Vezîriâzam Semiz (Cedid) Ali Paşa'nın imar faaliyetleri
Construction activities of Grand Vizier Semiz (Cedid) Ali Pasha
- Tez No: 1022013
- Danışmanlar: PROF. DR. ERKAN ATAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sanat Tarihi, Art History
- Anahtar Kelimeler: Semiz Ali Paşa, Mimari, Osmanlı Mimarisi, Vezîriâzam, Semiz Ali Pasha, Architecture, Ottoman Architecture, Grand Vizier
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Osmanlı İmparatorlu'nda veziriâzam veya paşalar banilik kimlikleriyle Anadolu veya Rumeli bölgelerinde mimari eserler yaptıkları görülmektedir. İmparatorluğun zirvesinin yaşandığı Kanuni Sultan Süleyman döneminde de 1561-1565 yılları arasında vezîriâzamlık görevini yapan Semiz Ali Paşa, 4 yıllık kısa dönemi boyunca mimari hareketliliğe kendini dahil ettiği görülmektedir. Semiz Ali Paşa'nın Anadolu ve Rumeli'de inşa ettirdiği dini ve sosyal yapılar ile imparatorluğun imar faaliyetlerie doğrudan katkıda bulunarak Türk mimarine kendine özgü eserler kazandırarak banilik yönünü de ortaya koymuştur. Bu çalışmanın amacı 16. yüzyıl Osmanlı klasik mimarisi bağlamında, Paşa'nın inşa ettirdiği veya desteklediği yapılar tespit edilerek mimari özellikleri analiz edilecektir. Bunun yanı sıra, Semiz Ali Paşa'nın yaptırdığı yapıları tespit ederek Osmanlı klasik mimarisine katkılarını ortaya koymayı hedeflemektedir. Çalışma, sadrazamın şehirleşme ve vakıf sistemindeki rollerini ele alarak, Osmanlı mimari tarihine dair daha geniş bir bakış açısı sunmayı amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında öncelikle Osmanlı arşiv belgeleri, vakfiyeler, seyahatnameler ve döneme ait tarihî kaynaklar incelenecektir. Ayrıca, Semiz Ali Paşa'nın yaptırdığı eserlerin günümüzdeki durumlarını değerlendirmek için saha araştırmaları ve literatür taraması yapılacaktır. Bu araştırma, hem klasik Osmanlı mimarisini hem de sadrazamların inşa faaliyetlerindeki rolü hakkında önemli katkılar sunmayı hedeflemektedir. Bunun yanı sıra Semiz Ali Paşa'nın mimari mirasının yanı sıra Osmanlı klasik dönem mimarisinin genel karakteristiğini de irdeleyerek, Osmanlı mimari tarihi literatürüne yeni bir bakış açısı kazandırmayı amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
In the Ottoman Empire, grand viziers and pashas frequently engaged in architectural patronage, commissioning numerous works across the Anatolian and Rumelian provinces. Semiz Ali Pasha, who served as grand vizier between 1561 and 1565 during the reign of Suleiman the Magnificent (golden age) actively participated in this architectural dynamism despite his brief four-year tenure. By commissioning religious and social structures in both Anatolia and Rumelia, he directly contributed to the empire's public works and demonstrated his architectural patronage, endowing Turkish architecture with distinctive monuments. The primary objective of this study is to identify the structures commissioned or supported by the Pasha and to analyze their architectural characteristics within the context of sixteenth-century classical Ottoman architecture. Furthermore, by documenting these edifices, the study aims to highlight his specific contributions to the classical Ottoman architectural tradition. By examining the role of the grand vizier in urbanization and the vakıf (pious foundation) system, the research seeks to provide a broader perspective on Ottoman architectural history. Within the scope of this research, primary sources such as Ottoman archival documents, deeds of endowment (vakfiyes), travelogues, and contemporaneous historical accounts will be examined. Additionally, field surveys and literature reviews will be conducted to evaluate the current condition of the monuments commissioned by Semiz Ali Pasha. This research aims to make significant contributions to the understanding of both classical Ottoman architecture and the role of grand viziers in imperial construction activities. Ultimately, by analyzing the general characteristics of classical Ottoman architecture alongside Semiz Ali Pasha's architectural legacy, the study intends to introduce a fresh perspective to the literature on Ottoman architectural history.
Benzer Tezler
- 16. yüzyıldan bir Osmanlı veziriazamı portresi: Semiz Ali Paşa
A portrait of an Ottoman grand vizier from the 16th century: Semiz Ali Pasha
BÜRHAN MUSTAFA BÜYÜKARSLAN
Doktora
Türkçe
2026
Tarihİstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiTarih ve Medeniyet Araştırmaları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULLAH TOK
- Sokollu Mehmed Paşa'nın İstanbul'daki imar faaliyetleri
Building activities in Istanbul of Sokollu Mehmed Pasha
FATMA ZEHRA POLATTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA İLKNUR KOLAY
- Kanuni döneminde bir veziriazam: Pargalı İbrahim Paşa
A grand vizier in period of Suleiman the magnificent: Pargalı İbrahim Pasha
AYŞEGÜL AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
TarihBursa Uludağ Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEFAİL HIZLI
- Üç padişah tek sadrazam: Veziriazam Sokollu Mehmed Paşa
Period of three sultans, one grand vizier: Sokollu Mehmed Pasha
KÜBRA MAKSUDE YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
TarihAnkara Sosyal Bilimler Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CİHAN KILIÇ
- 17.yy İstanbul Divanyolu üzerinde yeralan veziriazam külliyeleri
17 th century vizier complexes on İstanbul Divanyolu
ORHAN BİLAL AKHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Sanat TarihiErciyes ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ASLI SAĞIROĞLU ARSLAN