Sürdürülebilirlik bağlamında yaşam kalitesi göstergeleri çerçevesinde toplu konutların değerlendirilmesi: TOKİ Kayabaşı örneği
Evaluation of mass housing within the framework of quality of life indicators in the context of sustainability: The case of TOKİ Kayabaşı
- Tez No: 1022216
- Danışmanlar: PROF. DR. NESRİN DENGİZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: TOKİ, Kayabaşı, toplu konut, sürdürülebilirlik, yaşam kalitesi, sürdürülebilirlik bağlamında yaşam kalitesi, TOKİ, Kayabaşı, mass housing, sustainability, quality of life, quality of life in the context of sustainability
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Mimari Tasarım Sorunları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, toplu konut alanlarında sürdürülebilirlik bağlamında yaşam kalitesinin ölçülmesine yönelik uygulanabilir bir Sürdürülebilirlik Bağlamında Yaşam Kalitesi Göstergeleri (SYKG) sistemi geliştirmeyi ve önerilen sistemi İstanbul Başakşehir'de bulunan TOKİ Kayabaşı 24. Bölge örneğinde sınamayı amaçlamaktadır. Çalışmada yaşam kalitesi; yalnızca kullanıcı memnuniyeti veya fiziksel çevre koşullarıyla sınırlı görülmemiş, ekolojik, ekonomik ve sosyal/kültürel sürdürülebilirlik boyutlarının birlikte değerlendirilmesi gereken çok boyutlu bir kavram olarak ele alınmıştır. Araştırmanın kuramsal bölümünde sürdürülebilirlik, yaşam kalitesi, toplu konut ve sürdürülebilir mimarlık literatürü incelenmiş; ulusal ve uluslararası gösterge sistemleri ile yeşil bina sertifika sistemleri karşılaştırılarak toplu konut ölçeğine uygun bir gösterge çerçevesi oluşturulmuştur. Alan araştırmasında literatür incelemesi, plan ve proje dokümanlarının değerlendirilmesi, yerinde gözlem, görüşmeler ve 384 kullanıcıyla gerçekleştirilen anketten elde edilen nicel ve nitel veriler birlikte kullanılmıştır. Araştırma bulguları, Kayabaşı 24. Bölge'nin özellikle sosyal ve kültürel sürdürülebilirlik açısından güçlü özellikler taşıdığını; karma kullanım, açık alan kurgusu, toplu taşıma bağlantıları ve kullanıcı memnuniyetinin yaşam kalitesine olumlu katkı sağladığını göstermektedir. Buna karşılık yenilenebilir enerji sistemleri, su yönetimi, malzeme döngüselliği ve yaşam döngüsü maliyetlerini azaltmaya yönelik uygulamalarda gelişime açıktır. Sonuç olarak geliştirilen SYKG sistemi, toplu konut alanlarında sürdürülebilirlik bağlamında yaşam kalitesini bütüncül biçimde değerlendirebilen, güçlü ve zayıf yönleri ortaya koyan, karşılaştırmaya olanak sağlayan ve planlama, tasarım ile yönetim süreçlerine yön verebilecek uygulanabilir bir değerlendirme modeli önermektedir.
Özet (Çeviri)
This research aims to develop an applicable Quality of Life Indicators in the Context of Sustainability framework for evaluating mass housings and to test the proposed system through the case of TOKİ Kayabaşı 24th District in Başakşehir, İstanbul. Quality of life is addressed as a multidimensional concept that integrates ecological, economic, and social/cultural sustainability rather than being limited to user satisfaction or physical housing conditions. The theoretical framework examines the literature on sustainability, quality of life, mass housing, and sustainable architecture. International sustainability indicators and green building certification systems are comparatively evaluated to establish an indicator framework suitable for mass housing developments. The empirical study combines document analysis, project evaluation, on-site observations, interviews, and quantitative and qualitative data obtained from a survey conducted with 384 residents. The findings indicate that Kayabaşı 24th District demonstrates significant strengths, particularly in terms of social and cultural sustainability. Mixed-use development, hierarchical open spaces, public transportation accessibility, and high levels of resident satisfaction positively contribute to quality of life. However, important deficiencies are identified in renewable energy integration, water management, material circularity, and life-cycle performance, indicating the need for stronger ecological and economic sustainability strategies. The study concludes that the proposed framework provides a comprehensive, measurable, and applicable assessment model for evaluating quality of life in mass housing developments within the context of sustainability. The framework enables the identification of strengths and weaknesses, supports comparison between housing projects, and offers a practical decision-making tool for planners, designers, housing authorities, and policymakers.
Benzer Tezler
- Sürdürülebilir kalkınma amaçlarından sağlık ve kaliteli yaşam göstergelerinin Türkiye için zaman serileri analizi ile değerlendirilmesi ve gelecek tahmini
Assessment and forecasting of good health and well-being indicators in Turkey within the framework of the sustainable development goals using time series analysis
AYTÜL FİLİZ ÖRMECİ
Doktora
Türkçe
2025
Sağlık YönetimiÜsküdar ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TUĞBA ALTINTAŞ
- Kent planlamada sosyal sürdürülebilirliğin ölçülmesi ve değerlendirilmesi için bir model önerisi: Ankara Dikmen Vadisi örneği
A proposal model for measuring and assessing social sustainability in urban planning: Ankara Dikmen Valley case study
HİLAY ATALAY
Doktora
Türkçe
2023
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURAN ZEREN GÜLERSOY
- Sakin şehirlerde yere bağlılığın turizm paradoksu bağlamında kentsel kaliteye etkisinin incelenmesi
Examining the impact of place attachment on urban quality in the context of the tourism paradox in cittaslows cities
GİZEM DURAL
Doktora
Türkçe
2026
MimarlıkFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYFER AYTUĞ
- Quality of life as a criterion for the conservation of rural landscapes: The case of Karaköy, Datça
Kırsal peyzajların korunmasında bir kriter olarak yaşam kalitesi: Karaköy, Datça örneği
BETÜL ÜSTÜN
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
MimarlıkOrta Doğu Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SİBEL YILDIRIM ESEN
- Kentsel dönüşüm alanlarının sağlıklı mahalle tasarımı ilkeleri bağlamında değerlendirilmesi: Altın Hamle kentsel dönüşüm alanı
The evaluation of urban transformation areas within the context of healthy neighborhood design principles: Altın Hamle urban transformation area
ESRA AYGÜZER
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Şehircilik ve Bölge PlanlamaKonya Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NESLİHAN SERDAROĞLU SAĞ