Beden eğitimi öğretmenlerinin örgütsel adalet, örgütsel yabancılaşma ve örgütsel sessizlik algıları arasındaki ilişki
The relationship between physical education teachers' perceptions of organizational justice, organizational alienation, and organizational silence
- Tez No: 1022235
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT ŞAHBUDAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Batman Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beden Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, beden eğitimi öğretmenlerinde örgütsel adalet, işe yabancılaşma ve örgütsel sessizlik arasındaki ilişkileri ve bu ilişkide işe yabancılaşmanın aracılık rolünü yapısal eşitlik modellemesi ile test etmektir. Araştırmada ayrıca, söz konusu değişkenlerin katılımcıların demografik özelliklerine göre farklılaşıp farklılaşmadığı da incelenmiştir. Araştırma, ilişkisel tarama deseninde tasarlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2025-2026 öğretim yılı güz ve bahar dönemlerinde, Batman ilinde resmi ve özel ortaokul ile liselerde görev yapan beden eğitimi öğretmenleri oluşturmaktadır. Gönüllülük esasına dayalı olarak yürütülen veri toplama süreci sonunda, araştırmaya toplam 411 beden eğitimi öğretmeni katılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, örgütsel adalet ölçeği, işe yabancılaşma ölçeği ve örgütsel sessizlik ölçeği olmak üzere üç farklı ölçek ve demografik bilgi formu kullanılmıştır. Araştırma verileri, çevrimiçi anket yöntemi kullanılarak Google Forms altyapısı aracılığıyla 15.09.2025 – 08.03.2026 tarihleri arasında toplanmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin analizinde Jamovi 2.7.15 istatistik programı kullanılmıştır. Araştırmanın bulguları; öğretmenlerin örgütsel adalet algılarının orta düzeyin üzerinde, işe yabancılaşma düzeylerinin düşük ve örgütsel sessizliklerinin orta düzeyde olduğunu göstermiştir. Yapılan analizler sonucunda, örgütsel adaletin işe yabancılaşmayı negatif, işe yabancılaşmanın ise örgütsel sessizliği pozitif yönde anlamlı şekilde yordadığı tespit edilmiştir. Özellikle işe yabancılaşmanın, örgütsel adalet ile örgütsel sessizlik arasındaki ilişkide tam aracılık rolü üstlendiği belirlenmiştir. Demografik açıdan; cinsiyet, eğitim ve okul türü anlamlı bir fark yaratmazken; genç, düşük kıdemli ve kadrosuz öğretmenlerin daha yüksek örgütsel sessizlik düzeyine sahip olduğu görülmüştür. Sonuçlar, okullarda adalet algısının güçlendirilmesinin işe yabancılaşmayı azaltarak sessizlik davranışını önlemede kritik olduğunu ortaya koymaktadır. Bu kapsamda okul yöneticilerine; katılımcı yönetim anlayışını benimsemeleri, açık iletişimi teşvik etmeleri ve özellikle mesleğe yeni başlayan öğretmenlere yönelik destek mekanizmaları geliştirmeleri önerilmektedir. Gelecek araştırmalarda, farklı branşlardaki öğretmenlerle karşılaştırmalı çalışmalar yapılması, nitel araştırma yöntemlerinin kullanılması ve boylamsal desenlerin tercih edilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to test the relationships among organizational justice, work alienation, and organizational silence in physical education teachers, and the mediating role of work alienation in this relationship, using structural equation modeling. The study also examined whether these variables differed according to the demographic characteristics of the participants. The research was designed using a correlational survey design. The study group consisted of physical education teachers working in public and private middle and high schools in Batman province during the fall and spring semesters of the 2025-2026 academic year. The data collection process, conducted on a voluntary basis, resulted in a total of 411 physical education teachers participating in the study. Three different scales—the organizational justice scale, the work alienation scale, and the organizational silence scale—along with a demographic information form were used as data collection tools. Research data was collected between September 15, 2025, and March 8, 2026, using an online survey method via the Google Forms platform. The Jamovi 2.7.15 statistical program was used to analyze the data obtained in the research. The study findings showed that teachers' perceptions of organizational justice were above average, their levels of job alienation were low, and their levels of organizational silence were moderate. Analysis revealed that organizational justice significantly predicted job alienation negatively, while job alienation significantly predicted organizational silence positively. Specifically, job alienation was found to be a full mediator in the relationship between organizational justice and organizational silence. Demographically, while gender, education, and school type did not create a significant difference, younger, less senior, and non-tenured teachers were found to have higher levels of organizational silence. The results reveal that strengthening the perception of justice in schools is critical in reducing job alienation and preventing silence behavior. In this context, school administrators are advised to adopt a participatory management approach, encourage open communication, and develop support mechanisms, especially for newly appointed teachers. Future research is recommended to include comparative studies with teachers from different disciplines, to utilize qualitative research methods, and to prefer longitudinal designs.
Benzer Tezler
- Beden eğitimi öğretmenlerinde ataletin yordayıcıları olarak algılanan örgütsel destek, işe yabancılaşma, veli yaklaşımı ve tükenmişlik
Perceived organizational support, work alienation, parental approach, and burnout as predictors of inertia in physical education teachers
BERNA ÖZCAN
- İlkokul ve ortaokul öğretmenlerinin örgütsel adalet algıları ile işe yabancılaşma algıları arasındaki ilişki: Uşak ili örneği
The relationship between the teachers' perceptions of organisational justice and work alienation: Uşak case
KAMURAN AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Eğitim ve ÖğretimUşak ÜniversitesiEğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET AKİF HELVACI
- Okullarda örgütsel demokrasi ve örgütsel yabancılaşmanın incelenmesi
Examining organizational democracy and organizational alienation in schools
SERAP KARABULUT
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimEge ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OSMAN FERDA BEYTEKİN
- İlköğretim okulu öğretmenlerinin işe yabancılaşma düzeyleri ile örgütsel adalet algıları arasındaki ilişki
The relationship between work alienation of elementary school teachers and their organizational justice perception
SACİDE KASAPOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Eğitim ve ÖğretimYıldız Teknik ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ÇETİN ERDOĞAN
- Eğitim örgütlerinde sergilenen hizmetkâr liderlik rollerinin öğretmenlerin örgütsel yabancılaşmasına etkisi
The influence of the servant leadership roles displayed in educational organizations on the alienation of teachers to work
YILDIZ ÜNSAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimHarran ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET EMİN USTA