Geri Dön

Hemodiyaliz hastalarında bitkisel bazlı diyet kalitesinin beslenme durumu ve kardiyovasküler risk faktörlerine etkisi

The effect of plant-based diet quality on nutritional status and cardiovascular risk factors in hemodialysis patients

PDF İndir

  1. Tez No: 1022345
  2. Yazar: KEZBAN ŞAHİN DEMİRCİ
  3. Danışmanlar: PROF. DR. HİLAL YILDIRAN
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Gazi Üniversitesi
  10. Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Kesitsel türdeki bu araştırmada, hemodiyaliz hastalarında bitkisel bazlı diyet kalitesinin beslenme durumu, semptom yönetimi ile ilişkili parametreler ve kardiyovasküler riske etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırma hemodiyaliz biriminde, çalışma kriterlerine uygun 63 hemodiyaliz hastası (30 erkek, 33 kadın) ile yürütülmüştür. Hastaların bitkisel bazlı diyet kalitesi; bitkisel bazlı diyet indeksleri -genel bitkisel bazlı diyet indeksi (oPDI), sağlıklı bitkisel bazlı diyet indeksi (hPDI), sağlıksız bitkisel bazlı diyet indeksi (uPDI)- ve diyet asit yükü indeksleri -potansiyel renal asit yükü (PRAL), net endojen asit üretimi (NEAP)- ile üç günlük besin tüketim kaydı aracılığıyla değerlendirilmiştir. Hastaların kardiyovasküler riskinin değerlendirilmesi amacıyla kardiyovasküler risk indeksleri hesaplanmıştır. Beslenme durumunun değerlendirilmesinde Malnütrisyon İnflamasyon Skoru (MİS) ve Beslenme Durumunu Etkileyen Semptomlar Skoru (NİS) kullanılmıştır. Araştırmaya katılan hastaların yaş ortalaması 63,8±13,30 yıl olup ortalama hPDI skoru 32,1±3,15, uPDI skoru 31,8±2,77, oPDI skoru 31,8±3,47, PRAL skoru 7,5±12,93 mEq/gün, NEAP skoru 51,0±16,40 mEq/gün'dür. Elde edilen bulgulara göre; uPDI skoru, potansiyel karıştırıcı faktörlerden bağımsız olarak MİS (Model 2: B:0,295; β:0,236; p<0,05) ve NİS (Model 2: B:0,223; β:0,290; p<0,05) skoru ile pozitif ilişkilidir. hPDI skorunun artması (Düzeltilmemiş model: B:0,019; β:0,257; p<0,05) ve PRAL skorunun azalması (Düzeltilmemiş model: B: 0,009; β:0,291; p<0,05), Kt/V değerini artırmıştır. oPDI skoru ile TG düzeyi arasında pozitif (Model 2: B:0,038; β:0,269, p<0,05); HDL-K düzeyi (Düzeltilmemiş model: B:-0,021; β:-0,284; p<0,05) arasında negatif ilişki saptanmıştır. Ayrıca oPDI skoru ile Kardiyometabolik İndeks (CMI) (Model 2: B:0,054; β:0,296; p<0,05) ve Plazma Aterojenik İndeksi (AIP) (Model 2: B:0,023; β:0,301; p<0,05) skorları arasında pozitif yönlü bir ilişki saptanmıştır. Çalışma sonuçları, hemodiyaliz hastalarında sağlıksız bitkisel kaynaklı besinlerin beslenme durumunu ve kardiyovasküler hastalık riskini olumsuz yönde etkileyebileceğini; düşük diyet asit yüküne sahip sağlıklı bitkisel kaynaklı besinleri içeren bir beslenme modelinin ise diyaliz yeterliliğini iyileştirebileceğine işaret etmektedir. Bununla birlikte hemodiyaliz hastalarında bitkisel bazlı diyet kalitesinin beslenme durumu, semptom yönetimi ile ilişkili parametreler ve kardiyovasküler riske etkisine ilişkin geniş örneklemli, randomize kontrollü ve prospektif tasarımlı müdahale araştırmalarına ihtiyaç duyulmaktadır.

Özet (Çeviri)

This cross-sectional study aimed to evaluate the impact of plant-based diet quality on nutritional status, symptom management-related parameters, and cardiovascular risk in patients undergoing hemodialysis. The study was conducted in a hemodialysis unit and included 63 patients (30 men and 33 women) who met the study criteria. The quality of the participants' plant-based diets was assessed using various indices: the overall Plant-Based Diet Index (oPDI), the Healthy Plant-Based Diet Index (hPDI), the Unhealthy Plant-Based Diet Index (uPDI), as well as dietary acid load indices including the Potential Renal Acid Load (PRAL) and Net Endogenous Acid Production (NEAP). A three-day food intake record was utilized for dietary assessment. To evaluate cardiovascular risk, several cardiovascular risk indices were calculated. Nutritional status was assessed using the Malnutrition Inflammation Score (MIS) and the Nutritional Impact Symptoms (NIS) score. The mean age of the patients involved in the study was 63.8 years (±13.30), with an average hPDI score of 32.1 (±3.15), uPDI score of 31.8 (±2.77), oPDI score of 31.8 (±3.47), PRAL score of 7.5 (±12.93 mEq/day), and NEAP score of 51.0 (±16.40 mEq/day).The findings indicated that the uPDI score was positively correlated with the MIS (Model 2: B: 0.295; β: 0.236; p < 0.05) and NIS (Model 2: B: 0.223; β: 0.290; p < 0.05) scores, independent of potential confounding factors. An increase in the hPDI score (Unadjusted model: B: 0.019; β: 0.257; p < 0.05) and a decrease in the PRAL score (Unadjusted model: B: 0.009; β: 0.291; p < 0.05) were associated with improved Kt/V values. Additionally, a positive correlation was observed between the oPDI score and triglyceride (TG) levels (Model 2: B: 0.038; β: 0.269, p < 0.05), while a negative correlation was found between the oPDI score and HDL-cholesterol (HDL-K) levels (Unadjusted model: B: -0.021; β: -0.284; p < 0.05). Furthermore, a significant positive correlation was found between the oPDI score and the Cardiometabolic Index (CMI) (Model 2: B: 0.054; β: 0.296; p < 0.05) as well as the Plasma Atherogenic Index (AIP) (Model 2: B: 0.023; β: 0.301; p < 0.05). The results of this study suggest that unhealthy plant-based diets may negatively impact nutritional status and increase the risk of cardiovascular disease in hemodialysis patients. Conversely, a dietary model that includes healthy plant-based foods with low dietary acid load may improve dialysis adequacy. However, there is a need for larger-scale, randomized controlled trials and prospective intervention studies to further investigate the effects of plant-based diet quality on nutritional status, symptom management, and cardiovascular risk in hemodialysis patients.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    764051

    Hemodiyaliz hastalarında diyetin antioksidan kapasitesinin oksidatif stres indeksi, inflamasyon ve üremik kaşıntıya etkisi

    The effect of dietary antioxidant capacity on oxidative stress index, inflammation and uremic itching in hemodialysis patients

    HACER ALATAŞ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Beslenme ve DiyetetikBaşkent Üniversitesi

    Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MENDANE SAKA

  2. Tez No

    224227

    Hemodiyaliz (HD) ve sürekli ayaktan periton diyaliz (SAPD) uygulanan kronik böbrek yetmezliği olan hastaların tedavilerinin bazı biyokimyasal bulgular ve beslenme durumları üzerine etkilerinin karşılaştırılması

    A study aimed to compare effects of on some biochemical measurements and nutritional status for diet therapy of chronic renal failure patients attending to continuous ambulatory peritoneal dialysis and hemodialysis

    PERİM FATMA TÜRKER

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2008

    Beslenme ve DiyetetikHacettepe Üniversitesi

    Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. SEYİT M. MERCANLIGİL

  3. Tez No

    248039

    Hemodiyalize giren kronik böbrek yetmezliği olan hastaların yumurta ve yumurta akı tüketimlerinin bazı biyokimyasal ve hematolojik bulgular üzerine etkilerinin karşılaştırılması

    The effects of consumption of on biochemical and heamotologic variables on hemodialysis patients

    DUYGU ÖZTÜRK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2009

    Beslenme ve DiyetetikBaşkent Üniversitesi

    Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. EFSUN KARABUDAK

  4. Tez No

    483911

    Toksik hepatit tanısı alan hastalarda laboratuar değerleri, karaciğer biyopsi sonuçları ve yapılan tıbbi işlemlerin retrospektif değerlendirilmesi

    Retrospective evaluation of patients diagnosed toxic hepatitis and assessment of the findings laboratory values, liver biopsy results and medical procedures

    MUZAFFER UĞRAKLI

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    GastroenterolojiNecmettin Erbakan Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ALİ DEMİR

  5. Tez No

    939038

    Kronik hemodiyaliz tedavisine devam eden hastalarda tamamlayıcı ve alternatif tıp kullanım sıklığı ve yaşam kalitesi ile ilişkisi

    The prevalence of complementary and alternative medicine use and its association with quality of life among patients undergoing chronic hemodialysis treatment

    CEMİLE ŞİMŞEK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. EDA ALTUN

Geri Dön