Teneke sandık süsleri
Tin box decorations
- Tez No: 1022387
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ DEMET ÖRNEK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sanat Tarihi, Art History
- Anahtar Kelimeler: Süsleme sanatı, Decorative art
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sanat Tarihi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Teneke süslemeli sandıklar, mevcut veriler doğrultusunda 19. yüzyılın sonlarından 1978 yılına kadar Türkiye'de hem işlevsel eşya hem de dekoratif kültürel obje olarak yaygın biçimde kullanılmıştır. Bu araştırmanın amacı, ahşap gövdeler üzerine monte edilen süslemeli teneke levhalarla karakter kazanan bu sandıkları malzeme, yapım tekniği, süsleme programı, üretici bilgileri ve kullanım özellikleri bakımından inceleyerek Türk sanatındaki yerini ortaya koymaktır. Araştırmada farklı koleksiyonlarda bulunan ve müzayede katalogları aracılığıyla tespit edilen eserler kataloglama yöntemi, karşılaştırmalı inceleme ve yapısal çözümleme yaklaşımıyla değerlendirilmiştir. İnceleme sürecinde mevcut literatürde sandıkların parçaları ve kullanım amaçlarına göre sınıflandırılmasına katkı sağlamak amaçlanmış, bu doğrultuda nesnelerin yapısal özelliklerine dayalı düzenli bir değerlendirme modeli geliştirilmiştir. Elde edilen bulgular, teneke yüzeylerde görülen süslemelerin el boyaması olmayıp dönemin endüstriyel imkanlarını yansıtan çeşitli baskı teknikleriyle (ofset transfer baskı tekniği, litografi tekniği) uygulandığını göstermiştir. Ayrıca tarihlendirmede ahşap gövdeden ziyade teneke levhaların üretim ve baskı teknolojilerinin daha güvenilir veriler sunduğu belirlenmiştir. Çalışma kapsamında eserlerde gözlemlenen kimyasal, fiziksel ve biyolojik bozulmalar da değerlendirilmiş ve korunmalarına yönelik öneriler geliştirilmiştir. Sonuç olarak, teneke süslemeli sandıkların Türk süsleme sanatı içinde özgün bir grup oluşturduğu, geliştirilen sınıflandırma modelinin terminolojiye katkı sunduğu ve üretim teknolojisi temelli değerlendirmenin bu eserlerin tanımlanması ve tarihlendirilmesinde önemli bir yöntem olduğu ortaya konmuştur.
Özet (Çeviri)
Tin-decorated chests were widely used in Türkiye from the late nineteenth century to the last quarter of the twentieth century both as functional objects and as decorative cultural artifacts. The aim of this study is to examine these chests, characterized by decorated tin sheets mounted on wooden bodies, in terms of material, construction technique, ornamental program, manufacturer information, and usage features, and to reveal their place within Turkish art. In addition, the study seeks to contribute to the documentation and preservation of these objects, which have not been sufficiently addressed in the literature. In the research, works identified in different collections and through auction catalogues were evaluated through cataloguing, comparative analysis, and structural examination. During the study, it was determined that there is no terminological unity in the existing literature regarding the classification of tin-decorated chests according to their parts and functions; therefore, a systematic evaluation model based on the structural characteristics of the objects was developed. The findings indicate that the ornaments seen on tin surfaces were applied through various printing techniques reflecting the industrial possibilities of the period, including offset transfer printing and lithography. It was also determined that, in dating these objects, the production and printing technologies of the tin sheets provide more reliable data than the wooden bodies. Within the scope of the study, chemical, physical, and biological deteriorations observed on the objects were also evaluated, and recommendations for their conservation were proposed. As a result, it has been demonstrated that tin-decorated chests constitute a distinctive group within Turkish ornamental art, that the classification model developed contributes to reducing terminological inconsistency, and that an approach based on production technology represents an important method for the identification and dating of these works.
Benzer Tezler
- Yerleşme ve ziraat hayatı açısından Baltacı ve Solaklı Deresi havzaları
Başlık çevirisi yok
YÜKSEL ACAR
- Tereke kayıtlarına göre Rusçuk'ta sosyo-ekonomik ve kültürel hayat (1656-1742)
According to tereke records socio-economic and cultural life in Ruse (1656-1742)
GÜLAY BOLAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
TarihEskişehir Osmangazi ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KAMİL ÇOLAK
- Farklı oranlarda karıştırılan keçi ve inek sütlerinden üretilen beyaz peynirlerin olgunlaşma süresine bağlı olarak değişen çeşitli özelliklerinin belirlenmesi üzerine bir araştırma
Başlık çevirisi yok
SADIK UÇAR
Doktora
Türkçe
1996
Gıda MühendisliğiTrakya ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET DEMİRCİ
- Günter Grass`ın 'Teneke Trampet' adlı romanının sinemaya uyarlanması
Eine studie über den roman von Günter Grass 'Die Blechtrommel' und seine film adptation
SEMA ŞAN PİRİM
Yüksek Lisans
Türkçe
2000
Alman Dili ve EdebiyatıAtatürk ÜniversitesiAlman Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET AKYOL
- Emval-i Eytam Sandıkları (1851-1914)
Orphan Property Chests (1851-1914)
FATİH ÇİL
Doktora
Türkçe
2023
TarihAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET KANKAL