Paletli zırhlı araçların operasyon kabiliyetlerinin çok ölçütlü karar verme yöntemleri ile değerlendirilmesi
Evaluation of the operational capabilities of tracked armored vehicles using multi criteria decision making methods
- Tez No: 1022584
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AHMET FEYZİOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Makine Mühendisliği, Mechanical Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Makine Mühendisliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
I. Dünya Savaşı'nda savaşın vaziyetine yönelik en büyük teknolojik gelişmelerden bir tanesi yürüyen bir zırh ve ateş gücü kombinasyonu olan tankın icadıdır. Piyade sınıfına destek maksatlı ortaya çıkan tank, ilerleyen yıllarda başlı başına bir askeri sınıf ve silah haline gelecektir. Doğru ve yerinde kullanılan tank birlikleri, ordular için büyük bir kuvvet çarpanı olarak halen daha karşımıza çıkmaktadır. Tanklar en kolay tabirle tekerlekli silahlar, yürüyen savaş arabalarıdır. Tank ve tanksavarlar tarihte sürekli bir yarış içerisinde olup, zırh ve zırha mukabil deliciler günümüzde bile birbirlerini alt etmeye, üstün gelmeye çalışmaktadırlar. Her ne kadar harp artık konvansiyonel olmaktan çıkıp asimetrik hale gelmiş ve bu bize tankın gerekliliğini sorgulatmaya başlamışsa da, günümüz koşullarında tank, büyük bir savaş aracı olarak önemini kati surette korumaktadır. Tank hareket kabiliyeti, ateş gücü (vurma vurulma) ve bekanın (sağ kalım) uygun oranda kombinasyonu çerçevesinde incelenebilir ve aynı şekilde harekat amacına ve şekline göre bu bağlamda donatılabilir, geliştirilebilir [1]. Bu çalışma kapsamında seçilmiş olan, mukayeseye tabi tutulacak tank sınıfının ana malzeme ve silah sistemleri; M48 A5 T1/T2 serisi tanklar, M60 A1/A3 ve T serisi tanklar ve Leopard 1A3T1/ 1T/2A4 tanklarıdır. Yerli ALTAY tankının üretim ve geliştirme çalışmaları halen devam etmektedir. ALTAY tankı yerli ve milli bir tank olup, yerel imkanlarla üst düzey hassasiyette üretilmektedir. Altay modern tankları, en yeni teknolojilerle donatılmakta ve üstün ateş gücü, isabet oranı, yüksek hareket kabiliyeti ve beka özellikleri ile öne çıkmaktadır. Günümüzde harbin anlayışı, şartları artık değişmiş olduğundan, tankları modern savaş tekniklerine uyumlu, atik, çevik ve dayanıklı yapma ihtiyacı doğmuştur. Modernizasyonun temel ihtiyacının operasyon ihtiyacı olduğu unutulmamalıdır. Bu çalışma mevcut tankların optimum koşullardaki durumlarının karşılaştırılmasını içermektedir. Halihazırda envanterde modernize edilmiş/edilmekte olan tanklar mevcut olup, muharebe gerekliliklerinin kaçınılmaz bir sonucu olarak yenileme faaliyetleri de şüphesiz devam edecektir. Çalışmamdaki ana amaç, değişen harp anlayışına göre halihazırda sahip olduğumuz iv tankların mevcut kondisyonlarını analiz edip, birbirleriyle mukayese edip, muharip gücümüzü incelediğimizde eksik kalan noktalarımızı anlayıp gelişime ön ayaklık etmektir. Tanklarımızın özelliklerini çok ölçütlü karar verme yöntemleriyle ağırlıklandırıp sıralayıp zayıflıklarımızı belirlemek esas motivasyonumdur. Yerli tank projeleri ülkemizde yürütülmekte iken, mevcut kaynaklarımızı da sahip olduğumuz diğer yabancı menşeili tankları modernize etmeye kanalize ediyor olacağız. Geliştirilmesi gereken yönlerin, asimetrik harp anlayışı çerçevesinde belirlenmesi temel bakış açımızın bir parçasıdır. Bilimsel metotların askeri alanda karar verme metodolojisinde kullanılması alınan kararların matematiksel dayanaklarının oluşturulması maksadı, çalışmamın temelidir.
Özet (Çeviri)
One One of the most significant technological developments of the First World War was the emergence of the tank, a fusion of mobility, armor protection, and firepower. Originally conceived as a means of supporting infantry forces on the battlefield, the tank gradually evolved into an independent combat system and a distinct category of weaponry. When deployed effectively, armored units continue to serve as a major force multiplier for modern armed forces. In basic terms, tanks can be described as mobile armored combat vehicles designed for battlefield operations. Throughout military history, there has been a continuous technological competition between tank systems and antitank weaponry, where improvements in armor protection have been met with corresponding advances in armor-penetrating munitions. Although the nature of warfare has increasingly shifted from conventional large-scale engagements toward asymmetric conflictsraising debates about the relevance of tanks the armored combat vehicle still maintains its importance in contemporary military operations. The effectiveness of a tank is generally evaluated through the integration of three core characteristics: mobility, firepower, and survivability. These features can be optimized and adapted according to mission requirements, operational environment, and tactical objectives. [1] The primary armored platforms and weapon systems selected for comparison in this study include the M48A5 T1/T2 series tanks, the M60 A1/A3 and T series tanks, as well as the Leopard 1A3T1/1T/2A4 tanks. These systems represent different generations of armored vehicle development within the inventory and provide a basis for comparative evaluation. In addition to these platforms, the development of the domestically produced ALTAY main battle tank is still ongoing. The ALTAY project represents a national armored vehicle program designed to achieve a high level of domestic contribution in both design and production processes. The modern ALTAY tank integrates advanced technological systems and is distinguished by its superior firepower, enhanced accuracy, high mobility, and strong survivability, positioning it as an important milestone in the modernization of armored forces. vi In contemporary warfare, the nature of combat conditions and operational requirements has significantly evolved. As a result, there is an increasing need for tanks that are more agile, responsive, and durable, in line with modern combat doctrines. It is essential to emphasize that modernization efforts are primarily driven by operational requirements and battlefield necessities. Within this context, the present study evaluates existing tank platforms under optimal conditions and conducts a comparative analysis among them. Although some tanks in the inventory have already undergone modernization or are currently in the process of modernization, continuous renewal activities remain inevitable due to evolving combat demands. The main objective of this study is to analyze the current status of armored vehicles in light of changing warfare paradigms, compare their capabilities, and identify existing deficiencies in combat effectiveness, thereby contributing to potential improvement strategies. The primary motivation is to evaluate and rank the characteristics of tanks using multi criteria decision making methods in order to systematically identify areas of weakness. While domestic tank development projects are ongoing, it is also necessary to allocate attention and resources to the modernization of existing foreign-origin platforms. Identifying improvement areas within the framework of asymmetric warfare constitutes a fundamental component of this approach. Ultimately, the use of scientific decision making methods to establish a mathematical foundation for military evaluations forms the core basis of this study.
Benzer Tezler
- Askeri zırhlı kara araçları için değişken yapılı tekerlek-palet sistemi tasarımı ve sonlu elemanlar analizleri
Design and finite element analysis of a reconfigurable wheel track system for military armored ground vehicles
HASAN AYTAÇ GÖK
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Savunma ve Savunma TeknolojileriGazi ÜniversitesiOtomotiv Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT ALTIN
- Paletli zırhlı araçlarda hız azaltan uygulamalarında sıkı geçme hesabı
Shrink fit calculation for final drive applications in tracked armored vehicles
ALİ RIZA PINAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Makine MühendisliğiYıldız Teknik ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BİRGÜL AŞÇIOĞLU TEMİZTAŞ
- Paletli bir zırhlı aracın süspansiyon sisteminin saha verileri ile hata türleri ve etkileri analizi sonuçlarına göre güvenilirlik merkezli bakım planlaması
Reliability centered maintenance of the suspension system of an armoured tracked vehicle according to field failure data and failure modes and effects analysis
MEHMETCAN ZEYTİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Makine MühendisliğiTobb Ekonomi ve Teknoloji ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERDEM ACAR
- Tekerlekli zırhlı aracın doğrusal matris eşitsizlikleri tabanlı H-sonsuz kontrolör ile aktif titreşim kontrolü
Active vibration control of wheeled armoured vehicle with H-infinity controller based on linear matrix inequalities
MUHAMMED FATİH ÇAKIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Makine MühendisliğiYıldız Teknik ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MERAL BAYRAKTAR
DOÇ. DR. HAKAN YAZICI
- Palet sisteminin sonlu elemanlar metodu ile mukavemet analizinin yapılması ve optimizasyonu
Analysis of track system with finite element method and shape optimization
İLKER CAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
Savunma ve Savunma Teknolojileriİstanbul Teknik ÜniversitesiSavunma Teknolojileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ADNAN DİKİCİOĞLU