Sağlık harcamaları ve göstergeleri arasındaki ilişkinin panel veri regresyon modelleri ile incelenmesi: MINT ülkeleri üzerine bir uygulama
Examination of the relationship between health expenditures and indicators with panel data regression models: an application on MINT countries
- Tez No: 1022587
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HAYRİYE ESRA AKYÜZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İstatistik, Statistics
- Anahtar Kelimeler: MINT ülkeleri, Sağlık, MINT countries, Health
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bitlis Eren Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İstatistik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sağlık harcamaları, insanların sağlık hizmetlerinden yararlanabilmesi için yapılan tüm masrafları kapsar. Son yıllarda bu harcamalar, teknolojinin gelişmesi, yaşlı nüfusun artması ve kronik hastalıkların çoğalması nedeniyle artmıştır. Sağlık, temel bir hak olduğu için devletler bu alandaki harcamaların büyük kısmını karşılamaktadır. Gelişmiş ülkeler sağlık hizmetlerine daha çok kaynak ayırırken, sosyal devlet anlayışına sahip ülkelerde de sağlık ve eğitim gibi hizmetlere öncelik verilmektedir. Tüm bu gelişmeler sonucunda, Türkiye ve benzer ekonomilere sahip Meksika, Endonezya ve Nijerya gibi ülkelerde sağlık harcamaları ile sağlık göstergeleri arasındaki ilişkiyi incelemek önem kazanmıştır. Bu çalışmada, panel veri regresyon modelleri ile Meksika, Endonezya, Nijerya ve Türkiye'de (MINT) 2000-2023 yılları arasındaki sağlık harcamaları ve kişi başı gayri safi yurtiçi hasıla, doğumda beklenen yaşam süresi, doğurganlık oranı, ölüm hızı ve kentsel nüfus arasındaki ilişkinin panel veri modelleri ile incelenmesi amaçlanmaktadır. Verilerin analizinde ve parametre tahminlerinin elde edilmesinde Stata/BE 18 yazılımı kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre; MINT ülkelerinde kişi başı gayri safi yurt içi hasıla, doğuşta beklenen yaşam süresi, doğurganlık oranı, ölüm hızı ve kentsel nüfusun sağlık harcamaları üzerindeki etkisi =0.10 hariç tüm kantil düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı elde edilmiştir. Kişi başı gayri safi yurt içi hasıla, ölüm hızı ve nüfustaki artış sağlık harcamalarını artırırken; doğuşta beklenen yaşam süresi ve doğurganlık oranındaki artış sağlık harcamalarını azaltmaktadır.
Özet (Çeviri)
Health expenditures encompass all costs incurred for individuals to benefit from health services. In recent years, these expenditures have increased due to advancements in technology, the growing elderly population, and the rise of chronic diseases. Since health is a fundamental right, governments cover a significant portion of expenses in this area. While developed countries allocate more resources to healthcare, countries with a social state understanding prioritize services such as health and education. As a result of these developments, it has become increasingly important to examine the relationship between health expenditures and health indicators in Turkey and similar economies such as Mexico, Indonesia, and Nigeria. This study aims to analyze the relationship between health expenditures and per capita gross domestic product (GDP), life expectancy at birth, fertility rates, mortality rates, and urban population in Mexico, Indonesia, Nigeria, and Turkey (MINT) from 2000 to 2023 using panel data regression models. The Stata/BE 18 software was used for data analysis and parameter estimation. According to the results obtained, the effects of per capita GDP, life expectancy at birth, fertility rates, mortality rates, and urban population on health expenditures were found to be statistically significant at all confidence levels except for = 0.10 While increases in per capita GDP, mortality rates, and population growth lead to an increase in health expenditures, increases in life expectancy at birth and fertility rates lead to a decrease in health expenditures.
Benzer Tezler
- OECD ülkelerinde küreselleşmenin insan güvenliği üzerindeki etkisi
Globalisation and human security: An OECD analysis
HALİT AHMET KAHRAMAN
Doktora
Türkçe
2025
Uluslararası İlişkilerİstanbul ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YUNUS KAYA
- Sağlık sektörü harcamalarının makroekonomik göstergeler üzerindeki etkisinin analizi: Avrupa'nın önde gelen 5 ülkesi ve Türkiye üzerine bir analiz
Analysis of the impact of health sector spending on macroeconomic indicators: An analysis on 5 leading european countries and Turkey
ŞULENUR KEMALOĞLU
- OECD ülkelerinin ulusal sağlık sistemlerinin zamana dayalı performansının değerlendirilmesi
Evaluating the time-based performance of national health systems in OECD countries
MURAT KONCA
Doktora
Türkçe
2021
Sağlık Kurumları YönetimiHacettepe ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET TOP
- Meme kanseri küresel hastalık yükünde sosyoekonomik eşitsizliklerin etkisi: Panel veri analizi
The impact of socioeconomic inequalities on the global burden of breast cancer: A panel data analysis
YASEMİN KAHVECİ
Doktora
Türkçe
2026
Sağlık YönetimiSüleyman Demirel ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ARZU YİĞİT
- Kamu harcamaları ve yoksulluğun iç göç üzerindeki etkileri: Türkiye örneğinde mekânsal panel veri analizi
The effects of public spending and poverty on internal migration: a spatial panel data analysis in the case of Turkey
SERHAT GÖZEN