OECD ülkelerinde küreselleşmenin insan güvenliği üzerindeki etkisi
Globalisation and human security: An OECD analysis
- Tez No: 984669
- Danışmanlar: PROF. DR. YUNUS KAYA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Uluslararası İlişkiler, Siyasal Bilimler, Sosyoloji, International Relations, Political Science, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Ekonomik güvenlik, KOF Küreselleşme Endeksi, Küreselleşme, OECD ülkeleri, Panel veri modelleri, Siber güvenlik, Çevresel güvenlik, İnsani güvenlik, Economic security, KOF Globalization Index, Globalization, OECD countries, Panel data models, Cyber security, Environmental security, Human security
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, küreselleşme ile insan güvenliği arasındaki ilişkinin kapsamlı bir biçimde incelenmesini amaçlamaktadır. İnsan güvenliği kavramı, 1994 yılında BMKP tarafından ortaya atıldığından bu yana uluslararası ilişkiler literatüründe önemli bir yer edinmiştir. Ancak küreselleşmenin insan güvenliği ve alt boyutları üzerindeki etkilerini sistematik, karşılaştırmalı ve istatistiksel olarak değerlendiren çalışmaların sayısı sınırlıdır. Bu tez, bu boşluğu doldurmayı hedefleyerek OECD üyesi ülkelerde 2000-2020 dönemini kapsayan özgün bir veri seti oluşturmuş ve küreselleşmenin ve alt türlerinin (ekonomik, siyasi, sosyal) insan güvenliğinin alt bileşenleri (sağlık, gıda, ekonomik, çevresel, siber) üzerindeki etkilerini analiz etmiştir. Normatif yönü güçlü bir kavram olan insan güvenliği, ölçülebilir göstergeler aracılığıyla ampirik analize uygun hale getirilerek nicel analiz yoluyla incelenmiştir. Bu tercih, kavramın soyut ve değer yüklü boyutunu, karşılaştırılabilir veriler üzerinden somutlaştırarak küreselleşmenin etkilerinin istatistiksel olarak test edilmesine ve politika yapım süreçlerine uygulanabilir bir çerçeve sunulmasına imkân tanımaktadır. Küreselleşmenin ölçümünde KOF Küreselleşme Endeksi ve ekonomik, sosyal, politik alt boyutları kullanılmıştır. Bu yapı, küreselleşmenin farklı etkilerinin ayrıştırılmasına olanak tanımaktadır. İnsan güvenliği ise çevresel, ekonomik, sağlık, gıda ve siber güvenlik olmak üzere beş temel boyutta, toplam 21 gösterge ile temsil edilmiştir. İnsan güvenliği alt türleri siber güvenlik hariç her biri için belirlenen beş göstergenin bileşik skorları z-puanlanmış verilerden türetilmiştir. Panel veri seti hem zaman hem ülke boyutunu kapsayacak şekilde oluşturulmuş, analizlerde robust panel regresyon modelleri kullanılmıştır. Varsayım testleri kapsamında çoklu doğrusal bağlantı (VIF), otokorelasyon (Durbin–Watson) ve değişen varyans (Breusch–Pagan) kontrolleri yapılmış; model seçimi Hausman testi ile gerçekleştirilmiştir. Testler sonucunda robust standart hatalarla tahmin edilen modeller tercih edilmiştir. Bulguların bütüncül değerlendirilmesi amacıyla çok değişkenli varyans analizi (MANOVA) uygulanmış; ayrıca tüm güvenlik boyutlarını tek bir yapıda birleştiren bileşik güvenlik skoru oluşturulmuştur. Bulgular, küreselleşmenin güvenlik boyutlarına etkisinin homojen olmadığını, çevresel ve sağlık güvenliğinde belirgin biçimde destekleyici bir rol üstlendiğini ortaya koymaktadır. Bu alanlarda uluslararası iş birlikleri, küresel sağlık ağları ve teknoloji transferi gibi mekanizmalar kapasiteyi güçlendirebilmektedir. Buna karşılık, gıda ve ekonomik güvenlikte etkiler sınırlı veya dolaylı kalmakta; siber güvenlikte ise negatif etkinin anlamlı bir ilişki bulunmamakta ve bu alanın daha çok ulusal kapasite ve düzenlemelerle şekillendiği görülmektedir. Alt küreselleşme türlerinin (ekonomik, politik, sosyal) insan güvenliğinin alt boyutlarındaki etkileri, genel küreselleşme eğilimleriyle büyük ölçüde paralellik göstermektedir. Enflasyon, sağlık, çevresel ve ekonomik güvenlik alanlarında pozitif veya negatif yönde anlamlı etkiler üretmiştir; özellikle ekonomik güvenlikte etkisi negatif ve güçlüdür. Büyüme oranı ve doğurganlık, ekonomik güvenlikte pozitif ve anlamlı katkılar sunarken; siber güvenlikte demografik faktörlerin (nüfus ve doğurganlık) güçlü ve anlamlı etkileri gözlenmiştir. Kamu harcamaları ve doğal kaynak gelirleri ise genel olarak anlamlı bulunmamıştır. Ülkelerin küreselleşme düzeylerinin sınıflandırmasına göre yapılan çoklu karşılaştırmalar ise daha spesifik bir tablo ortaya koymaktadır. Düşük düzeyde küreselleşme ile orta düzey insan güvenliği üzerindeki etkisinin arasındaki fark anlamlıdır. Yüksek ve orta düzeyler arasında anlamlı fark bulunmaması, küreselleşmenin etkisinin belli bir düzeye kadar arttığını, ancak bu düzeyin ötesinde durağanlaştığını göstermektedir. İnsan güvenliği küreselleşmeye belirli bir eşik değerden sonra tepki vermemeye başlamaktadır. Her bir modelin düzeltilmiş R² değerleri, değişkenler arası varyansın ne ölçüde açıklandığını göstermekle birlikte, yapısal ilişkilerin tutarlılığı açısından da yol göstericidir. Modeller, küreselleşmenin en yüksek açıklayıcılığa çevresel ve siber güvenlik alanlarında ulaştığını; sağlık ve ekonomik güvenlikte orta düzeyde uyumlu olduğunu, gıda güvenliğinde ise en düşük uyumu sağladığını göstermektedir. Analizler, küreselleşmenin beş güvenlik boyutunu kapsayan bileşik güvenlik göstergesi üzerinde son derece güçlü ve kapsayıcı bir etkiye sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Bu etki, kontrol değişkenleri hesaba katıldığında kısmen azalsa da anlamlı düzeyde korunmakta ve küreselleşmenin insan güvenliği açısından merkezi bir düzenleyici rol oynadığını göstermektedir. Tez, literatürde küreselleşme-insan güvenliği ilişkisine yönelik hem teorik hem de metodolojik katkılar sunmaktadır. Teorik olarak, insan güvenliği kavramının alt boyutlarının ayrıştırılarak incelenmesi ve küreselleşmenin çok boyutlu ölçümüyle birleştirilmesi, mevcut tartışmalara derinlik ve genişleme katmaktadır. Metodolojik olarak ise uzun dönemli panel veri setinin oluşturulması, robust regresyon ve MANOVA gibi tekniklerin birlikte uygulanması, alandaki ampirik çalışmalar açısından önemli bir yenilik niteliğindedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the relationship between globalisation and human security in a comprehensive manner. Since its introduction by the UNDP in 1994, the concept of human security has become a significant topic in the field of international relations. However, only a limited number of studies have systematically, comparatively and statistically evaluated the effects of globalisation on human security and its sub-dimensions. This thesis seeks to address this issue by creating a unique dataset covering the period from 2000 to 2020 in OECD member countries, and by analysing the impact of globalisation and its subtypes (economic, political and social) on the sub-components of human security (health, food security, economic security, environmental security and cyber security). Human security is a concept with a strong normative dimension that has been made amenable to empirical analysis through the use of measurable indicators, which have been examined using quantitative analysis. This approach enables the abstract and value-laden dimensions of the concept to be made concrete through comparable data, allowing the effects of globalisation to be statistically tested and providing a framework applicable to policymaking processes. The KOF Globalisation Index and its economic, social and political sub-dimensions were used to measure globalisation. This structure enables the differentiation of the various effects of globalisation. Human security is represented by five key dimensions — environmental, economic, health, food and cyber security — with a total of 21 indicators. The composite scores for each human security subtype, except cyber security, were derived from z-scored data. The panel dataset was created to cover both the time and country dimensions, and robust panel regression models were employed for the analyses. Assumption tests were performed to control for multicollinearity (VIF), autocorrelation (Durbin–Watson) and heteroscedasticity (Breusch–Pagan). Model selection was carried out using the Hausman test. Based on the test results, models estimated with robust standard errors were favoured. To comprehensively evaluate the findings, a multivariate analysis of variance (MANOVA) was performed and a composite security score was created to combine all security dimensions into a single structure. The findings reveal that the impact of globalisation on security dimensions is heterogeneous, with environmental and health security playing distinctly supportive roles. In these areas, mechanisms such as international cooperation, global health networks and technology transfer can strengthen capacity. In contrast, the effects on food and economic security are limited or indirect. In the case of cyber security, no significant relationship with negative effects was observed, indicating that this area is more influenced by national capacity and regulations. The effects of subtypes of globalisation (economic, political and social) on the sub-dimensions of human security largely mirror general globalisation trends. They have produced significant positive or negative effects in the areas of inflation, health, environmental security and economic security, with the effect being particularly strong and negative in the latter. Growth rates and fertility rates have had a positive and significant impact on economic security, while demographic factors (population and fertility rates) have had a strong and significant impact on cyber security. However, public expenditure and natural resource revenues have generally not been found to be significant. Multiple comparisons based on the classification of countries according to their level of globalisation reveal a clearer picture. Notably, there is a significant difference in the impact of low versus medium levels of globalisation on human security. However, the lack of a significant difference between high and medium levels indicates that the impact of globalisation increases up to a certain point, after which it stagnates. Human security ceases to respond to globalisation once a certain threshold has been reached. The adjusted R² values of each model demonstrate the extent to which variance between variables is explained; they also provide insight into the consistency of structural relationships. The models demonstrate that globalisation exhibits the greatest explanatory power in the domains of environmental and cyber security, demonstrating moderate effectiveness in health and economic security, and the weakest correlation in food security. The analyses reveal that globalisation has an extremely strong and comprehensive effect on the composite security indicator covering the five dimensions of security. While this effect is partially reduced when control variables are considered, it remains significant, demonstrating that globalisation plays a central regulatory role in human security. This thesis makes a valuable contribution to the literature on the relationship between globalisation and human security, both theoretically and methodologically. Theoretically, analysing the sub-dimensions of human security and combining them with a multidimensional measurement of globalisation adds depth and breadth to the current debate. Methodologically, creating a long-term panel dataset and combining techniques such as robust regression and MANOVA represent an important innovation in this field of empirical study.
Benzer Tezler
- The Effect of Economic Globalization on the Islands of the Indian Ocean: An Econometric Analysis
Ekonomik Küreselleşmenin Hint Okyanusu Adalarına Etkisi: Ekonometrik Bir Analiz
ZAFİİRA MEHREEN BİNT HAFIZA BEEHARRY
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
EkonomiPamukkale ÜniversitesiUluslararası Ticaret ve Finansman Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YAŞAM DEMİR
- Türkiye'de iç borçların sosyal harcamalar üzerindeki etkisi
The impact of domestic debt on social expenditure in Turkey
MELEK BIYIKLIOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Sosyal HizmetGalatasaray Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA BURAK GÜRBÜZ
- Uluslararası boyutuyla vergi incelemeleri
Tax examinations with international aspects
CANSU DAĞ BEREKET
- COVID-19 sürecinin sosyo-ekonomik etkileri üzerine kümeleme analizi ile bir inceleme
An investigation on socio-economic impacts of the COVID-19 process by clustering analysis
MEVLÜD ALTİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
EkonomiMardin Artuklu Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. PINAR ÇUHADAR
- Uluslararası çevre politikaları çerçevesinde çevre-teknoloji ilişkisi
Environment-technology relations within the frame of international environmental policies
AHSEN SAÇLI
Doktora
Türkçe
2009
Kamu YönetimiAnkara ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü
PROF. DR. AYŞEGÜL MENGİ