Tarımsal finansal desteklerin üretim üzerine etkisi
The impact of agricultural financial support on production
- Tez No: 1022626
- Danışmanlar: PROF. DR. EMİNE EBRU AKSOY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Muhasebe Finans Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tarımsal destekleme politikaları ile ülkeler; gıda güvenliği açısından kendilerine yeter ülke haline gelmeyi, gıda arz güvenliğini sağlamayı ve toplumsal refahı artırmayı hedeflemektedir. Bu tezde, öncelikle politikanın önemi, gerekçesi ve tarihsel evrimi analitik yaklaşımla ele alınmakta; ABD ve AB uygulamaları ile Dünya Ticaret Örgütü kararlarının etkileri incelenmektedir. Tezin uygulama bölümünde, Türkiye'nin 2007-2025 dönemine ait yıllık verileriyle tarımsal destek harcamalarının üretim çıktıları üzerindeki etkileri ekonometrik açıdan araştırılmıştır. Analizde, toplam tarımsal destek harcaması temel politika değişkeni; mazot fiyatı, tarımsal kredi hacmi ve tarımsal ihracat ise makroekonomik kontrol değişkenleridir. Modelin bağımlı değişkenleri; bitkisel üretim miktarı, bitkisel üretim değeri, canlı hayvan sayısı ve hayvansal ürün değeridir. Değişkenlerin durağanlığı Genişletilmiş Dickey-Fuller, Phillips-Perron, Kwiatkowski-Phillips-Schmidt-Shin ve yapısal kırılmalı Zivot-Andrews birim kök testleriyle sınanmış; ekonometrik analizler değişkenlerin birinci logaritmik fark dönüşümü ile yürütülmüştür. İki aşamalı ekonometrik tahmin sürecinde önce Newey-West dayanıklı standart hatalarla regresyon modeli tahmin edilmiş, ardından Kalman filtresiyle zamanla değişen parametreler analiz edilmiştir. Klasik regresyon bulguları, toplam desteğin bitkisel üretim değeri üzerinde anlamlı pozitif (β=0,406; p<0,05), hayvansal ürün değerinde sınırda anlamlı pozitif (β=0,303; p<0,10) etki yarattığını; miktar yönlü değişkenlerde ise etkilerin anlamsız olduğunu göstermektedir. Kalman filtresi sonuçları, desteklerin değer yönlü çıktılardaki etkisinin zamanla güçlendiğini, hayvancılıkta miktar etkisinin azaldığını ortaya koymaktadır. Mazot fiyatının maliyet kanalıyla geçişkenliği 2018 döviz krizinden sonra artmış; tarımsal kredi ise hayvansal ürün değerinin en istikrarlı belirleyicisi olmuştur. Analizde TÜİK, TCMB, Türkiye Bankalar Birliği, EPDK, Ticaret Bakanlığı ile Tarım ve Orman Bakanlığı verileri kullanılmıştır.
Özet (Çeviri)
Through agricultural support policies, countries aim to achieve self-sufficiency in food security, ensure supply security, and increase social welfare. This thesis analytically investigates policy effectiveness, examining its importance, rationale, and historical evolution, alongside US and EU policies and WTO decisions within a historical context. In the empirical section, the effects of agricultural support payments on production in Türkiye are examined using annual data for the 2007-2025 period. Total agricultural support expenditure is the policy variable; diesel price, agricultural credit volume, and exports are macroeconomic controls. Four dependent variables capture output dimensions: crop production quantity, crop production value, livestock numbers, and animal product value. Series stationarity is tested using Augmented Dickey-Fuller, Phillips-Perron, KPSS, and Zivot-Andrews tests on first-differenced logarithmic series. Estimation follows a two-stage approach: first, classical regression with Newey-West standard errors identifies average effects; second, the Kalman filter obtains time-varying parameter estimates to reveal historical evolution. Classical regression results indicate total support has a significant positive effect on crop production value (β=0.406;p<0.05) and a marginally significant positive effect on animal product value (β=0.303;p<0.10), while average quantity-based effects are insignificant. Kalman filter estimates show value-based impacts strengthened over time, whereas quantity-based livestock effects weakened. Diesel price pass-through intensified after the 2018 currency crisis, and credit emerged as a stable determinant of animal product value. Data from TÜİK, TCMB, TBB, EPDK, Ministry of Trade, and Ministry of Agriculture and Forestry are utilized.
Benzer Tezler
- 2000 yılı sonrası tarımsal kredi ve desteklemelerin, hayvancılık sektörü üzerine etkileri
The effects of agricultural loans and supports after 2000 on livestock sector
ENES KELEM
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
EkonomiAfyon Kocatepe Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BÜLENT ALTAY
- How does water scarcity affect agricultural productivity and food security? A case study on Morocco
Su kıtlığının tarımsal verimlilik ve gıda güvenliği üzerindeki etkileri: Fas örneği
ZAİNAB AL BATOUL MA-EL-AININ
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Ziraatİstanbul Teknik ÜniversitesiAfet ve Acil Durum Yönetimi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. ÖĞR. ÜYESİ HİKMET İSKENDER
- Heterogeneity of the factors affecting income inequality and poverty cross country analysis between 2003-2019
Gelir eşitsizliği ve yoksulluğu etkileyen faktörlerin heterojenliği2003'ten 2019'a ülkeler arası analiz
CENK ŞİMŞEK
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Ekonometriİstanbul Teknik Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DR. AYSUN AYGÜN
- Yerli tarım makinalarında markalaşma ve satın alma davranışları üzerine bir çalışma: Türkiye örneği
A study on buying behavior and branding in local agricultural machinery: The case of Turkey
FİGEN ARSLAN KOÇKAYA
Doktora
Türkçe
2018
İşletmeSivas Cumhuriyet Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜDAVERDİ BİRCAN
- Kar amacı gütmeyen kuruluşlara sağlanan vergi avantajları: Tarım kredi kooperatiflerinde bir araştırma
Tax advantages in non-profit organizations: A research in agricultural credit cooperatives
KERİM KUTLUAY
Doktora
Türkçe
2023
Kamu YönetimiNiğde Ömer Halisdemir Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEKİ DOĞAN