Geri Dön

Bir üniversite hastanesi çalışanlarında sağlıklı yaşam biçimi davranışları ile iş tükenmişliği ilişkisinin değerlendirilmesi

Assessment of the relationshipbetween healthy lifestyle behaviours and occupational burnout among employees of a university hospital

PDF İndir

  1. Tez No: 1022653
  2. Yazar: KEVSER GÖK
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ OĞUZER USTA
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
  6. Anahtar Kelimeler: Mesleki Tükenmişlik, Sağlıklı Yaşam Tarzı, Sağlık Personeli, Kesitsel Çalışmalar, Üçüncü Basamak Sağlık Merkezi, Maneviyat, Mesleki Stres, Sosyal Destek, Türkiye, Burnout, Professional, Healthy Lifestyle, Health Personnel, CrossSectional Studies, Tertiary Care Center, Spirituality, Occupational Stress, Social Support, Turkey
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Karadeniz Teknik Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Tükenmişlik, sağlık çalışanlarında topluma oranla daha sık görülür ve önemli sonuçlar doğurur. Yüksek iş talepleri karşısında, kişisel kaynakların çalışanları tükenmişlikten koruyabileceği öne sürülmektedir; bunlardan bazıları da sağlıklı yaşam biçimi davranışları olabilir. Bu çalışmada üçüncü basamak hastane çalışanlarında sağlıklı yaşam davranışları ile tükenmişlik ilişkisinin İş Talepleri–Kaynakları (JD-R) çerçevesinde bağımsız katkısının aydınlatılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel-analitik tasarımlı bu çalışmaya, bir üniversite (üçüncü basamak) hastanesinde görevli 271 sağlık ve destek hizmet çalışanı (katılım oranı %84,7) alınmıştır. Veriler Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği-II (SYBDÖ-II), Tükenmişlik Ölçme Aracı Türkçe Formu (BAT-TR) ve araştırmacı tarafından oluşturulan sosyodemografik/mesleki bilgi formu aracılığıyla toplanmıştır. Analizlerde Pearson korelasyonu, bağımsız örneklem t testi (gerektiğinde Welch düzeltmesi), tek yönlü ANOVA ve dört bloklu hiyerarşik çoklu doğrusal regresyon kullanılmış; etki büyüklükleri (Cohen d, η²) ve %95 güven aralıkları bildirilmiştir. Bulgular: Sağlıklı yaşam biçimi davranışı puanı yükseldikçe tükenmişlik azalmıştır (r = −0,261; p < 0,001). Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları- II ölçeğinin alt boyutlarından manevi gelişim alt boyutunda en güçlü ilişki görülmüştür (r = −0,343), bunu kişilerarası ilişkiler ve stres yönetimi izlemiş, fiziksel aktivite ve beslenme ise anlamlı bulunmamıştır. Hiyerarşik regresyonda SYBDÖ-II toplam puanı, iş talepleri ve iş kaynakları için düzeltme sonrası bağımsız katkı sağlamıştır (β = −0,203; ΔR² = 0,039; düzeltilmiş R² = 0,250). Tükenmişlik ile en güçlü ilişkiler, destekleyici çalışma iklimi (η² = 0,131) ile öznel psikososyal maruziyetler (öz-bildirimli maddi zorluk, d = 0,67; işyerinde mobbing, d = 0,51) olmuş; meslek grubu, haftalık çalışma saati ve beden kitle indeksine göre tükenmişlikte anlamlı fark saptanmamıştır. Sonuç: Sağlıklı yaşam biçimi davranışları, özellikle psikososyal bileşenleri, tükenmişlikle bağımsız ancak görece sınırlı düzeyde ilişkili iken; çalışma iklimi ve öznel psikososyal stresörler en güçlü ilişkili etkenlerdir. Bulgular, bireysel desteklerin yanı sıra örgütsel önlemlere öncelik verilmesi gerektiğini düşündürmektedir. Kesitsel tasarım, nedensellik çıkarımına olanak vermemektedir.

Özet (Çeviri)

Aim: Burnout is more common among healthcare workers than in the general population and has important individual and organizational consequences. It has been suggested that, in the face of high job demands, personal resources may protect employees from burnout, and healthy lifestyle behaviors may constitute one such resource. This study aimed to evaluate the relationship between healthy lifestyle behaviors and occupational burnout among tertiary hospital employees and to clarify the independent contribution of these behaviors within the Job Demands–Resources (JD-R) framework. Materials and Methods: This cross-sectional analytic study included 271 health and support staff working at a university (tertiary care) hospital (participation rate 84.7%). Data were collected using the Healthy Promoting Lifestyle Profile-II (HPLP-II), the Turkish form of the Burnout Assessment Tool (BAT-TR), and a sociodemographic/occupational information form developed by the researcher. Analyses included Pearson correlation, independent-samples t tests (with Welch correction where required), one-way ANOVA, and four-block hierarchical multiple linear regression; effect sizes (Cohen d, η²) and 95% confidence intervals were reported. Results: Burnout decreased as healthy lifestyle behavior scores increased (r = −0.261; p < 0.001). Among the subscales of the Health-Promoting Lifestyle Profile II, the strongest association was observed for spiritual growth (r = −0.343), followed by interpersonal relations and stress management, whereas physical activity and nutrition were not significant. In hierarchical regression, the HPLP-II total score made an independent contribution after adjustment for job demands and job resources (β = −0.203; ΔR² = 0.039; adjusted R² = 0.250). The strongest associations with burnout were observed for a supportive work climate (η² = 0.131) and subjective psychosocial exposures (self-reported financial hardship, d = 0.67; workplace mobbing, d = 0.51); burnout did not differ significantly by occupational group, weekly working hours, or body mass index. Conclusion: Healthy lifestyle behaviors, particularly their psychosocial components, were independently but modestly associated with burnout, whereas work climate and subjective psychosocial stressors were the most strongly associated factors. The findings suggest that organizational measures should be prioritized alongside individual support. The cross-sectional design does not allow causal inference.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    929995

    Sigara içen ve içmeyen bireylerde psikolojik sağlamlık düzeyi ve sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının karşılaştırılması

    Comparison of psychological resilience level and healthy lifestyle behaviors in smoking and non-smoking individuals

    AYŞE BETÜL TAŞ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Aile HekimliğiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. FUNDA GÖKGÖZ DURMAZ

  2. Tez No

    806715

    Bir sağlık kuruluşunda çalışan kadınlarda konstipasyon sıklığı ve ilişkili faktörler

    Prevalence of constipation and associated factors in women working in a healthcare i̇nstitution

    AYŞE GÜNEY

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    Halk SağlığıSelçuk Üniversitesi

    Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. KEMAL MACİT HİSAR

  3. Tez No

    649273

    Bir üniversite hastanesi acil servisine başvuran yaşlı hastaların sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının yaşam kalitesi üzerine etkisi

    The effects of healthy lifestyle behaviours on the life quality of elderly patients who applied to A University Hospital emergency service

    FATMA DAĞAŞAN DUMAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    HemşirelikOndokuz Mayıs Üniversitesi

    Acil Hemşireliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. LATİF DURAN

  4. Tez No

    509134

    Gaziantep Üniversitesi çalışanlarının birincil, ikincil, üçüncül koruma ile ilgili bilgi, tutum ve davranışları

    Gaziantep University staff awareness, attitudeand behaviour towards primary, secondary andtertiary health protections

    FATMA AĞ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    Halk SağlığıGaziantep Üniversitesi

    Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. BİRGÜL ÖZÇIRPICI

  5. Tez No

    365435

    Hastane çalışanlarında sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının belirlenmesi

    The determination of healthy lifestyle behaviors in healthcare workers

    HANDAN SELÇUKLU ÇETİNER

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2014

    HemşirelikMarmara Üniversitesi

    Hemşirelik Öğretimi Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. SEVİM ULUPINAR

Geri Dön