Ebeveyn koçluğuyla sunulan replikli öğretim programının OSB olan çocukların sohbet davranışları üzerindeki etkisi
The effect of a script fading instruction delivered with parent coaching on the conversational behaviors of children with autism spectrum disorder
- Tez No: 1022694
- Danışmanlar: PROF. DR. İLKNUR ÇİFCİ TEKİNARSLAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Otizm Spektrum Bozukluğu, Replikli öğretim, Sohbet etme, İletişim becerileri, Karşılıklı konuşma, Autism spectrum disorder, Script fading, Conversational skills, Communication skills, Reciprocal conversation
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Zihin Engelliler Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada, ebeveyn koçluğuyla sunulan replikli öğretim programının, OSB tanılı çocukların bir konu hakkında sohbet etme becerilerinin edinimi üzerindeki etkililiği incelenmiştir. Bunun yanı sıra, OSB tanılı çocukların öğretim sonrasında edindikleri sohbet becerilerini sürdürme ve farklı konuya genelleyebilme düzeyleri değerlendirilmiştir. Araştırma kapsamında ayrıca, OSB tanılı çocukların sohbet sırasında öğrenilen repliklerin dışında yeni ifadeler üretme becerileri de incelenmiştir. Ebeveynlere yönelik olarak ise, ebeveyn koçluğu sürecinin ebeveynlerin çocuklarıyla bir konu hakkında sohbet etmeyi replikli öğretim yoluyla uygulama becerileri üzerindeki etkililiği ile bu becerilerin genellenmesi ve sürdürülmesi değerlendirilmiştir. Buna ek olarak, araştırmanın sosyal geçerliliği kapsamında araştırma sürecine katılan ebeveynlerin uygulamaya ilişkin görüşleri alınmıştır. Araştırma, üç ebeveyn-çocuk çifti ile gerçekleştirilmiştir. Ebeveynlerin yaşı 42-50 arasında, çocukların yaşı ise 10-15 yaş arasında değişmektedir. Araştırma, tek denekli araştırma modellerinden çiftler (ebeveyn-çocuk) arası yoklama denemeli çoklu yoklama modeli kullanılarak ve iç içe olacak biçimde iki kez tasarlanarak uygulanmıştır. Araştırmanın bulguları ebeveyn koçluğu uygulamasının ebeveynlerin replikli öğretim yoluyla çocuklarıyla bir konu hakkında sohbet etme becerilerini kazanmalarında, bu becerileri uygulama sonrasında iki, üç ve dört hafta sonra sürdürmelerinde ve farklı konuya genelleyebilmelerinde etkili olduğunu göstermiştir. Benzer şekilde, OSB tanılı çocukların, ebeveynleri tarafından sunulan replikli öğretim uygulaması ile bir konu hakkında sohbet etme becerisini kazandıkları, bu becerileri uygulama bittikten sonra sürdürdükleri ve öğrendikleri bu beceriyi farklı konuya geneleyebildikleri belirlenmiştir. Ayrıca OSB tanılı olan çocukların öğrendikleri replikler dışında yeni ifade üretebildikleri de belirlenmiştir. Araştırmanın sosyal geçerlik verileri ebeveynlerin kendilerine sunulan ebeveyn eğitim programına ve ebeveyn koçluk uygulamasına ilişkin olumlu görüş bildirdiklerini göstermiştir.
Özet (Çeviri)
This study aimed to investigate the effectiveness of a script fading procedure delivered through parent coaching on the acquisition of conversational skills about a topic in children with Autism Spectrum Disorder (ASD). In addition, the maintenance of these conversational skills following instruction and their generalization to different topics were evaluated. The ability of children with ASD to produce novel utterances beyond the learned scripts during conversation was also examined. With respect to parents, the effectiveness of the parent coaching process on parents' implementation of script fading to teach conversational skills about a topic to their children was evaluated, along with the maintenance and generalization of these skills. Furthermore, within the scope of social validity, the opinions of the participating parents regarding the intervention were collected. The study was conducted with three parent-child dyads. The parents were between the ages of 42 and 50, while the children were between the ages of 10 and 15. A multiple probe design across parent-child dyads, one of the single-subject research designs, was used. The study was designed and implemented twice in an embedded manner. The findings of the study revealed that the parent coaching intervention was effective in enabling parents to acquire the skill of teaching conversational skills about a topic through script fading, as well as in maintaining these skills at two, three, and four weeks following the intervention and generalizing them to different topics. Similarly, the results indicated that children with ASD acquired conversational skills about a topic through script fading implemented by their parents, maintained these skills after the intervention, and generalized them to different topics. In addition, it was found that children with ASD were able to produce novel utterances beyond the learned scripts. The social validity findings showed that the participating parents reported positive opinions regarding the parent training program and parent coaching intervention.
Benzer Tezler
- Ebeveyn tutumları ile ilköğretim 6-7 ve 8. sınıf öğrencilerinin denetim odağı ilişkisi
The Relationship of the locus of control of the 6 th, 7 th, and 8 th grade of primary school students with parental attitude
KADİR TÜMAY TAPÇAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
Eğitim ve ÖğretimBalıkesir ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEVİN SAYLAN
- Ebeveyn sağlık inanç ölçeğinin Türkiye'deki geçerlilik ve güvenirlik çalışması
The Validity and reliability analysis of“Parent Health Belief Scale”in Turkey
DİLEK SUNMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıDokuz Eylül ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. GÜNSEL BAŞER
- Ebeveyn tutumlarının sosyo-kültürel yapı ve aile fonksiyonları ile ilişkisi
Relations between parenting styles, socio-cultural structure and family functions
ÇARE SERTELİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Eğitim ve Öğretimİstanbul ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALUK YAVUZER
- Günübirlik cerrahide ebeveyn anksiyetesi ve beklentilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of parental anxiety and desire in day case surgery unit
HÜSEYİN OĞUZALP
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2005
Anestezi ve ReanimasyonHacettepe ÜniversitesiAnesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
PROF.DR. TURGAY ÖCAL