Gastrostomi açılan hastalara bakım verenlerin işleme uyum sağlamasında eğitimin etkisi
The effect of education on the adaptation of caregivers to the procedure of patients who underwent gastrostomy
- Tez No: 1022744
- Danışmanlar: PROF. DR. SİBEL ERKAL İLHAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Gastrostomi, bakım veren, eğitim, uyum, beceri, komplikasyon, Gastrostomy, caregiver, training, compliance, skill, complication
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Haliç Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
GASTROSTOMİ AÇILAN HASTALARA BAKIM VERENLERİN İŞLEME UYUM SAĞLAMASINDA EĞİTİMİN ETKİSİ Haliç Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Hemşirelik Anabilim Dalı, Doktora Tezi Danışman: Prof. Dr. Sibel ERKAL İLHAN Haziran 2026, 231 sayfa Bu araştırma, gastrostomi uygulanan hastaların bakım verenlerine verilen eğitimin, bakım verenlerin gastrostomiye uyumları üzerindeki etkisini incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bununla birlikte eğitimin, hastalarda gastrostomiye bağlı komplikasyonlar ve bakım verenlerin gastrostomi bakımı becerileri üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi de araştırmanın hedefleri arasında yer almaktadır. Araştırma, nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin bir arada kullanıldığı karma desen yaklaşımı ile yürütülmüştür. Araştırmanın nicel boyutu tek gruplu yarı deneysel bir çalışmadır. Nitel boyutu ise bakım verenler ile yapılan bireysel görüşmelerden oluşmuştur. Araştırma, gastrostomi işlemi uygulanan hasta (n:25) ve bakım verenleri (n:25) ile gerçekleştirilmiştir. Bakım verenlere işlem sonrası ilk 24 saat içinde eğitim verilmiş ve 2. gün, 2. hafta ve 4. haftada olmak üzere üç izlemde değerlendirme yapılmıştır. İzlem sonuçlarına göre eğitim tekrarlanmış ve yapılan uygulamalar değerlendirilmiştir. Bakım verenlerin tüp bakımı, beslenme ve ilaç uygulamalarına yönelik bilgi ve becerileri gözlem yoluyla değerlendirilmiş; 25 hastada gastrostomiye bağlı komplikasyonlar izlenmiş; bakım verenlerin gastrostomiye uyum düzeyleri ile bakım sürecine ilişkin duygu ve düşünceleri incelenmiştir. Araştırma bulgularına göre bakım verenlerin beceri düzeylerinin izlem süreci boyunca anlamlı düzeyde arttığı ve bu artışın yüksek etki büyüklüğüne sahip olduğu belirlenmiştir (η²>0,80). Bakım veren beceri düzeyi ile komplikasyon sayısı arasında orta düzeyde, negatif yönlü ve anlamlı ilişki saptanmıştır (r=-0,490; p<0,05). Ayrıca izlem sürecinde komplikasyon sayılarının anlamlı düzeyde azaldığı ve bu azalmanın yüksek etki büyüklüğüne sahip olduğu belirlenmiştir (η²=0,820). İzlem sürecinde bakım verenlerin gastrostomiye uyum puanlarının anlamlı düzeyde arttığı ve eğitimin bu artış üzerinde güçlü bir etkisinin olduğu saptandı (p=0,001; η²=0,898). Ayrıca bakım verenlerin bakım sürecine ilişkin duygu ve düşüncelerinin izlem süresince olumlu yönde değiştiği görülmüştür. Nicel verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler kullanılmış; normal dağılımın değerlendirilmesinde Shapiro-Wilk testi, gruplar arası karşılaştırmalarda Mann-Whitney U ve Kruskal-Wallis testleri, grup içi değerlendirmelerde Friedman testi uygulanmıştır. Değişkenler arası ilişkiler Spearman korelasyon analizi ile değerlendirilmiş ve tüm analizlerde anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Nitel veriler tematik analiz yöntemi ile değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, gastrostomi açılan hastalara bakım verenlere verilen planlı, uygulamalı ve izlem temelli eğitimin; bakım verenlerin bilgi ve beceri düzeylerini artırdığı, gastrostomiye bağlı komplikasyonları azalttığı ve bakım verenlerin işleme uyumunu güçlendirdiği belirlenmiştir. Bu bulgular, gastrostomili hastaların bakımında bakım verenlere yönelik yapılandırılmış eğitim programlarının önemini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
The EFFECT of EDUCATION on the ADAPTATION of CAREGIVERS' to the PROCEDURE of PATIENTS WHO UNDERWENT GASTROSTOMY Haliç University Graduate School of Education Department of Nursing, PhD Thesis Supervisor: Prof. Dr. Sibel Erkal İlhan June 2026, 231 pages This research was conducted to examine the effect of education given to caregivers of patients undergoing gastrostomy on their adherence to gastrostomy. However, evaluating the impact of training on gastrostomy-related complications in patients and on the gastrostomy care skills of caregivers is also among the objectives of the study. The research was conducted using a mixed-methods approach combining quantitative and qualitative research methods. The quantitative aspect of the research is a single-group quasi-experimental study. The qualitative aspect consisted of individual interviews with caregivers. The study was conducted with patients who underwent a gastrostomy procedure (n=25) and their caregivers (n=25).Caregivers received education within the first 24 hours after the procedure, and evaluations were conducted at three follow-ups: day 2, week 2, and week 4. based on the follow-up results, education was repeated and the practices performed were evaluated. Caregivers' knowledge and skills regarding tube care, nutrition, and medication administration were assessed through observation; gastrostomy-related complications were monitored in 25 patients; and the caregivers' adherence to gastrostomy and their feelings and thoughts regarding the care process were examined. According to the research findings, it was determined that the skill levels of caregivers increased significantly during the follow-up period, and this increase had a high effect size (η²>0.80). A moderate, negative, and significant correlation was found between caregiver skill level and the number of complications (r=-0.490; p<0.05). Furthermore, it was determined that the number of complications decreased significantly during the follow-up period, and this decrease had a high effect size (η²=0.820). It was determined that the caregivers' gastrostomy adaptation scores increased significantly during the follow-up period and that the training had a strong effect on this increase (p=0.001; η²=0.898). Additionally, it was observed that the feelings and thoughts of caregivers regarding the care process changed positively during the follow-up period. Descriptive statistics were used in the analysis of quantitative data; the Shapiro-Wilk test was applied to evaluate normality of distribution, the Mann-Whitney U and Kruskal-Wallis tests were applied for intergroup comparisons, and the Friedman test was applied for within-group evaluations. Relationships between variables were evaluated using Spearman correlation analysis, and the significance level was accepted as p<0.05 in all analyses. Qualitative data were evaluated using thematic analysis method. In conclusion, it was determined that planned, practical, and follow-up-based training given to caregivers of gastrostomy patients increased the knowledge and skill levels of caregivers, reduced gastrostomy-related complications, and strengthened caregivers' compliance with the procedure. These findings highlight the importance of structured training programs for caregivers in the care of gastrostomy patients.
Benzer Tezler
- Yüksek teknoloji bağımlı çocuk hastalarınçocuk acil başvurularının değerlendirilmesi
Evaluation of child emergency applications of hightecnology dependent pediatric patiens
HARUN AYKURT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıManisa Celal Bayar ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALKAN BAL
- 2018-2021 yılları arasında Gazi Üniversitesi Hastanesi İç Hastalıkları Yoğun Bakım Ünitesinde yatarken gastrostomi açılan hastaların genel özellikleri ve klinik sonuçları
General characteristics and clinical results of the patients who underwent gastrostomy while intensive care uni̇t stay in Gazi University Hospital Medical Intensive Care Unit between 2018 and 2021
MELTEM BÜŞRA ERDEMİR GÜLCAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
İç HastalıklarıGazi Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞAHENDER GÜLBİN AYGENCEL BIKMAZ
- Genel cerrahi endoskopisti tarafından 3.basamak yoğun bakım ünitesindeki hastalara uygulanan yatak başı perkütan endoskopik gastrostominin klinik sonuçları
Başlık çevirisi yok
ANIL TÜKENMEZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Genel CerrahiSağlık Bilimleri ÜniversitesiGenel Cerrahi Ana Bilim Dalı
UZMAN LEVENT UĞURLU
- Akut üst gastrointestinal kanamasında glasgow blatchford skoru: Klinik ve laboratuvar değişkenlerine troponin eklenmeli mi?
In acute upper gastrointestinal bleeding glasgow blatchford score: Clinic and laboratory should troponin be added to the variables?
BERFİN ÖZÇELİK AKBULUT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET EMİN PİŞKİNPAŞA
- Perkütan endoskopik gastrostomi açılan hastaların retrospektif olarak incelenmesi
Retrospective examination of patients with percutaneous endoscopic gastrostomy
SİMAY SEYHAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
GeriatriAtatürk Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. PINAR TOSUN TAŞAR