Akyatan Lagünü'nün (Karataş-Adana) su kalitesi açısından değerlendirilmesi
Assessment of water quality in Akyatan Lagoon (Karataş-Adana)
- Tez No: 1022760
- Danışmanlar: PROF. DR. FATMA ÇEVİK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Su Ürünleri, Aquatic Products
- Anahtar Kelimeler: Adana-Karataş, Akyatan Gölü, Adana-Karataş, Akyatan Lake
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çukurova Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Su Ürünleri Temel Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Önemli ekosistem hizmeti sunan kıyısal sulakalanlardan Akyatan Lagünü, Türkiye'nin en büyük lagünü ve Ramsar alanıdır. Çalışmada göl içinde 6, lagüne giren 2 kanaldan da 1'er istasyon seçilerek Şubat ve Kasım 2025 tarihleri arasında mevsimsel olarak derinlik, Secchi derinliği, sıcaklık, çözünmüş oksijen, oksijen doygunluğu, pH, elektriksel iletkenlik, toplam çözünmüş madde, yükseltgenme indirgenme potansiyeli, tuzluluk, askıda katı madde, amonyum azotu, nitrat+nitrit azotu, ortofosfat fosforu, çözünmüş inorganik azot/ortofosfat (DIN/SRP), silikat ve klorofil-a incelenmiştir. Lagünde sıcaklık mevsime göre değişmiş, ışık geçirgenliği genellikle yüksek seyretse de askıda katı madde dönemsel olarak artmış, geçmiş yıllara oranla ciddi bir sığlaşma tespit edilmiştir. Tüm ölçümlerde negatif ORP değerleri ölçülmüştür. Mayıs ayında nitrat+nitrit azotu 27,47 mgL-1 ile hiperötrofik seviyelere ulaşırken; ortofosfat fosforu Şubat ayında 2,206 mgL-1 ile en yüksek değer olarak tespit edilmiştir. DIN/SRP oranlarına göre, mayıs ayında fosfor sınırlaması, kasım ayında azot sınırlaması olup diğer mevsimlerde ise istasyonlara göre değişmiştir. Klorofil-a verileri bazı mevsim ve istasyonlarda hipertrofik özelliktedir. Çok değişkenli analizler (PCA ve PERMANOVA), su kalitesindeki değişimin en büyük bileşeninin mevsimsellik (%44,74) olduğunu, habitat farkının ise değişimin %27,79'unu açıkladığını ortaya koymuştur. Kanal etkisinin yağışlı ve kurak mevsimlerde farklılık gösterdiği saptanmıştır. Sonuç olarak Akyatan Lagünü'nde, ciddi sığlaşma problemi ve yoğun antropojenik baskı altında olduğu tespit edilmiş olup, ekosistem fonksiyonlarının korunması için doğa temelli çözümler ve düzenli izleme programları yapılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This coastal wetland, which provides important ecosystem services, is Turkey's largest lagoon and a Ramsar site. In this study, 6 stations were selected within the lake and 1 station from each of the 2 channels entering the lagoon, and depth, Secchi depth, temperature, dissolved oxygen, oxygen saturation, pH, electrical conductivity, total dissolved solids, oxidation-reduction potential, salinity, suspended solids, ammonium nitrogen, nitrate+nitrite nitrogen, orthophosphate phosphorus, dissolved inorganic nitrogen/orthophosphate (DIN/SRP), silicate, and chlorophyll-a were examined seasonally between February and November 2025. In the lagoon, temperature varied according to the season, light transmittance was generally high, but suspended solids increased periodically, and a significant shallowing was detected compared to previous years. Negative ORP values were measured in all measurements. In May, nitrate+nitrite nitrogen reached hypereutrophic levels with 27.47 mgL-1; Orthophosphate phosphorus was found to be at its highest value in February at 2,206 mgL-1. According to DIN/SRP ratios, phosphorus was limited in May, nitrogen in November, and varied depending on the station in other seasons. Chlorophyll-a data showed hypertrophic characteristics in some seasons and stations. Multivariate analyses (PCA and PERMANOVA) revealed that seasonality was the largest component of variation in water quality (44.74%), while habitat difference explained 27.79% of the variation. The channel effect was found to differ between rainy and dry seasons. In conclusion, it has been determined that Akyatan Lagoon is under serious shallowing problems and intense anthropogenic pressure, and it is recommended that nature-based solutions and regular monitoring programs be implemented to protect ecosystem functions.
Benzer Tezler
- Akyatan (Karataş/Adana) lagünü'nden avlanan pastörize edilmiş mavi yengeç (Callinectes sapidus, Rathbun, 1896) etinin ağır metal ve mineral madde içerikleri
Contents of heavy metal and mineral matter of the pasteurized blue crab meat (Callinectes sapidus, Rathbun, 1896) caught off Akyatan lagoon (Karataş/Adana)
AYGÜL KÜÇÜKGÜLMEZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Su ÜrünleriÇukurova ÜniversitesiSu Ürünleri Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. MEHMET ÇELİK
- Ağyatan lagününün (Karataş) mikrobiyal kalitesinin belirlenmesi, antibiyotik dirençlilik frekansının tespiti ve plazmid izolasyonu
Determination of microbial quality of ağyatan lagoon, antibiotic resistances and determination of plasmid profile
HOJJAT GHOLAMİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
BiyoteknolojiÇukurova ÜniversitesiBiyoteknoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SADIK DİNÇER
- Seyhan-Ceyhan Havzasının Akyatan Lagünü sularında pestisit kirliliğinin araştırılması
Pesticide contamination in a lagoon situqted on the nort-east Mediterranean Sea coast
ELİF ÖZCAN
- Koruma ya da kullanımdan kaynaklanacak toplumsal fayda ve maliyetlerin araştırılması: Akyatan örneği
A case study on the prediction of social benefits and costs expected from a conservation proposal: Akyatan
NESLİHAN ÜNAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Peyzaj MimarlığıÇukurova ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
PROF.DR. FARUK ALTUNKASA
- Akyatan Lagünü trofik düzeyinin belirlenmesinde uzaktan algılama ve geleneksel yöntemlerin karşılaştırılması
Comparison of remote sensing and traditional methods in determining the trophic status of Akyatan Lagoon
NAHİT SONER BÖREKÇİ
Doktora
Türkçe
2025
Su ÜrünleriMersin ÜniversitesiSu Ürünleri Temel Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET TAHİR ALP