Yüksek irtifanın kan koagülasyonu ile serum demir, demir bağlama kapasitesi ve ferritine etkisi
The effect of high altitude on blood coagulation, serum iron, total iron-binding capacity, and ferritin
- Tez No: 1022763
- Danışmanlar: PROF. DR. ELÇİN ÖZGÜR BÜYÜKATALAY
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Biyofizik, Biophysics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Biyofizik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Biyofizik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yüksek irtifa (Yİ) da atmosfer basıncının azalmasına bağlı olarak parsiyel oksijen basıncının düşmesi, dokularda hipoksik bir ortam oluşturarak insan fizyolojisinde çeşitli hematolojik ve biyokimyasal değişikliklere yol açmaktadır. Bu hipoksik durum, oksijen difüzyonu, kan akış özellikleri ve enerji metabolizması gibi biyofiziksel süreçleri etkileyerek organizmanın adaptasyon mekanizmalarını tetiklemektedir. Bu çalışmanın amacı, Yİ'ye maruz kalan sağlıklı bireylerde kan koagülasyon sistemi ile demir metabolizmasında meydana gelen olası değişiklikleri incelemektir. Bu doğrultuda Yİ'nin fibrinojen (Fbg), D-dimer (DD), protrombin zamanı (PT), aktive parsiyel tromboplastin zamanı (APTT) ve uluslararası normalleştirilmiş oran (INR) ile serum demir, demir bağlama kapasitesi ve ferritin düzeyleri üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Çalışmaya gönüllü olarak iştirak etmeyi kabul eden 9'u erkek, 3'ü kadın olmak üzere toplam 12 dağcı dâhil edilmiştir. Çalışma 01–10 Ocak 2024 tarihleri arasında yürütülmüş olup profesyonel dağcı grubundan tırmanış öncesinde (02 Ocak) ve beş günlük Yİ maruziyeti sonrasında iniş günü (07 Ocak) venöz kan örnekleri alınmıştır. İstatistiksel analizlerde APTT değerinin Yİ sonrasında anlamlı şekilde kısaldığı (p=0,001), serum demir düzeylerinin anlamlı olarak azaldığı (p=0,001) ve demir bağlama kapasitesinin ise anlamlı biçimde arttığı (p=0,009) belirlenmiştir. Bulgular, hipoksik ortamın kan viskozitesi, eritrosit fonksiyonları ve endotel yanıtı gibi biyofiziksel özellikleri etkileyerek koagülasyon sistemi ve demir metabolizmasında değişikliklere yol açabileceğini göstermektedir. Sonuç olarak, 5137 m Yİ'de hem koagülasyon parametrelerinde hem de demir metabolizmasında belirgin değişiklikler gözlenmiştir. Daha geniş örneklem grupları ve daha fazla biyofiziksel ve biyokimyasal parametre içeren ileri çalışmaların yapılması, Yİ'nin insan fizyolojisi üzerindeki etkilerinin daha iyi anlaşılmasına katkı sağlayacaktır.
Özet (Çeviri)
At high altitude (HA), the decrease in atmospheric pressure leads to a reduction in the partial pressure of oxygen, creating a hypoxic environment in tissues and causing various hematological and biochemical changes in human physiology. This hypoxic condition influences biophysical processes such as oxygen diffusion, blood flow properties, and energy metabolism, thereby triggering physiological adaptation mechanisms. The aim of this study was to investigate possible changes in the blood coagulation system and iron metabolism in healthy individuals exposed to high altitude. In this context, the effects of high altitude on fibrinogen (Fbg), D-dimer (DD), prothrombin time (PT), activated partial thromboplastin time (APTT), and international normalized ratio (INR), as well as serum iron, total iron-binding capacity, and ferritin levels were examined. A total of 12 mountaineers, including 9 males and 3 females, who participated in the study and voluntarily agreed to take part in the research, were included in the study. The study was conducted between January 01 and January 10, 2024. Venous blood samples were obtained from a group of professional climbers before the ascent (January 02) and after five days of high-altitude exposure on the day of descent (January 07). Statistical analyses revealed a significant shortening of APTT after high-altitude exposure (p=0.001), a significant decrease in serum iron levels (p=0.001), and a significant increase in iron-binding capacity (p=0.009). These findings suggest that the hypoxic environment may affect biophysical properties such as blood viscosity, erythrocyte function, and endothelial responses, leading to changes in both the coagulation system and iron metabolism. In conclusion, significant alterations in both coagulation parameters and iron metabolism were observed at 5137 m altitude. Further studies with larger sample sizes and additional biophysical and biochemical parameters are needed to better understand the effects of high altitude on human physiology.
Benzer Tezler
- Yüksek irtifanın Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu bayan öğrencilerin fiziksel ve fizyolojik parametleri üzerine etkileri
The effects of high altitude on some physical and physiological parameters of Physical Education and Sport High School
TUBA ŞİNOFOROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
SporGazi ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
PROF.DR. KEMAL TAMER
- Yüksek irtifanın dağcılarda bazı fizyolojik parametrelere ve bağışıklık sistemine akut etkisi
The accute effect of high altitude to some physiological parameters and immune system on climbers
İBRAHİM AYKUT ŞEREN
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
SporNiğde ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. RÜÇHAN İRİ
- Yüksek irtifanın oküler etkileri
Ocular effects of high altitude
METİN MÜJDECİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2010
Göz HastalıklarıErciyes ÜniversitesiGöz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. M. SARPER KARAKÜÇÜK
- Yüksek irtifada yapılan egzersizin
Effects of exercise at high altitude on micronucleus frequency
NEŞE AKPINAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
SporErciyes ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ZUHAL HAMURCU
- Yüksek irtifada antrenman yapan sporcularda antioksidan enzim düzeyleri ve genotip ilişkisi
Relationship between blood antioxidant enzyme levels and genotype in sportman training at high-altitude.
REZZAN KARACA
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
SporYüzüncü Yıl ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA ATLI
YRD. DOÇ. DR. ÜLKÜ ÖZBEY