Geri Dön

Oryantiring sporcularında bilinçli farkındalık ve karar verme stilleri arasındaki ilişki

The relationship between mindfulness and decision-making styles in orienteering athletes

PDF İndir

  1. Tez No: 1022768
  2. Yazar: ÖZGE BOZÇA
  3. Danışmanlar: PROF. DR. FİLİZ FATMA ÇOLAKOĞLU
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Psikoloji, Spor, Psychology, Sports
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Gazi Üniversitesi
  10. Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Sporda Psikososyal Alanlar Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu araştırmanın amacı, oryantiring sporcularının bilinçli farkındalık düzeyleri ile karar verme stilleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmanın evrenini, 2025 yılı Türkiye Oryantiring Şampiyonası'nda sprint, orta mesafe ve uzun mesafe etaplarına katılan 18 yaş ve üzeri toplam 763 sporcu; örneklemini ise tüm etapları tamamlayan, yaş ortalaması 29,40 yıl (SS = 13,05) olan 160 gönüllü sporcu oluşturdu. Veri toplama aracı olarak“Kişisel Bilgi Formu”,“Philadelphia Farkındalık Ölçeği (PFÖ)”ve“Akılcı-Sezgisel Karar Verme Stilleri Ölçeği (ASKVÖ)”kullanıldı. Araştırma, ilişkisel tarama modeliyle yürütüldü. Verilerin analizinde SPSS 26.0 paket programı kullanıldı. Verilerin normal dağılım Kolmogorov-Smirnov testi ve çarpıklık-basıklık değerleriyle doğrulandı. Analizlerde bağımsız örneklem t-testi, one way ANOVA, Tukey testi ve Pearson korelasyon analizi kullanıldı. Bulgular, PFÖ'nün“Ayrımsama”alt boyutu ile Kabul (r = .364, p < .01) ve Akılcı karar verme (r = .224, p < .01) arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki olduğu tespit edildi.“Kabul”alt boyutu ile Akılcı karar verme arasında pozitif (r = .279, p < .01),“Sezgisel Karar Verme”arasında negatif bir ilişki olduğu bulundu (r = –.247, p < .01).“Akılcı”ve“Sezgisel Karar Verme”alt boyutları arasında negatif bir ilişki tespit edildi (r = –.221, p < .01). Demografik değişkenler açısından değerlendirildiğinde; yaş ve eğitim düzeyine göre anlamlı fark bulunmazken (p > .05), cinsiyet değişkenine göre, kadınların“Ayrımsama”puanları erkeklere göre anlamlı düzeyde yüksek (t = 2,025, p = .045), erkeklerin ise“Akılcı Karar Verme”puanları kadınlara göre anlamlı düzeyde daha yüksek bulundu (t = –2,88, p = .004). Milli olmayan sporcuların“Kabul”puanları milli sporculara göre anlamlı düzeyde yüksek çıkmıştır (t = –2,042, p = .043). Madalya sayısına göre, yalnızca“Ayrımsama”alt boyutunda anlamlı farklılık tespit edildi (F = 3,133, p = .046). Sürat mesafesi sıralamasına göre“Kabul”(F = 2,792, p = .042),“Akılcı”(F = 2,936, p = .035) ve“Sezgisel Karar Verme”(F = 4,980, p = .003) alt boyutlarında anlamlı farklılıklar elde edildi. Tüm bu bilgiler ışığı altında oryantiring branşının özellikle akılcı karar verme süreçlerini desteklediği söylenebilir. Bulgular, bilinçli farkındalık düzeyinin sporcuların karar verme stilleriyle anlamlı bir ilişki içinde olduğunu ve bu ilişkinin özellikle akılcı karar verme lehine geliştiğini göstermektedir. Sürat sıralamasında elde edilen farklılıklar, zaman baskısı ve yüksek dikkat gerektiren koşullarda sporcuların daha rasyonel düşünmeye ve analitik süreçlere yöneldiklerini düşündürmektedir.

Özet (Çeviri)

The aim of this study is to examine the relationship between mindfulness and decision-making styles among orienteering athletes in Turkey. The research population consisted of 763 athletes over the age of 18 who participated in the sprint, middle, and long-distance events of the 2025 Turkish Orienteering Championship. The study sample comprised 160 volunteer athletes who completed all stages, with a mean age of 29.40 years (SD = 13.05). Data were collected using a“Personal Information Form,”the“Philadelphia Mindfulness Scale (PMS),”and the“Rational–Intuitive Decision-Making Styles Scale (RIDMS).”The study was conducted within a correlational survey model, and the data were analyzed using SPSS 26.0. Normality was tested with the Kolmogorov-Smirnov test, and skewness-kurtosis values were found to be within the range of –1.5 to +1.5, confirming that the data met the assumptions of parametric testing. Statistical analyses included independent samples t-tests, one-way ANOVA, Tukey post hoc tests, and Pearson correlation analysis. The findings revealed that the Differentiation subscale of the PMS was positively correlated with Acceptance (r = .364, p < .01) and rational decision-making (r = .224, p < .01). The Acceptance subscale was positively correlated with rational decision-making (r = .279, p < .01) but negatively correlated with intuitive decision-making (r = –.247, p < .01). A negative correlation was also found between rational and intuitive decision-making (r = –.221, p < .01). With respect to demographic variables, no significant differences were found in mindfulness or decision-making subscales by age or education (p > .05). However, gender differences were observed: women scored significantly higher on Differentiation (t = 2.025, p = .045), whereas men scored significantly higher on rational decision-making (t = –2.88, p = .004). Non-national athletes scored significantly higher on Acceptance compared to national athletes (t = –2.042, p = .043). Medal count was associated with significant differences in Differentiation (F = 3.133, p = .046), although these did not remain significant in post hoc analyses (p > .05). Furthermore, sprint ranking results showed significant group differences in Acceptance (F = 2.792, p = .042), rational decision-making (F = 2.936, p = .035), and intuitive decision-making (F = 4.980, p = .003). No significant differences were found across sprint, middle, or long-distance times, nor in middle and long-distance rankings (p > .05). In light of these findings, it can be suggested that orienteering particularly supports rational decision-making processes. The results demonstrate that mindfulness is closely linked with athletes' decision-making styles, favoring rational approaches. Moreover, the differences observed in sprint performance indicate that under time pressure and conditions demanding high attention, athletes tend to rely more on rational thinking and analytical processes.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    1018489

    Oryantiring ve koşu sporlarında örtük bağlamsal öğrenme farklılıklarının elektroensefalografi ile incelenmesi

    An electroencephalographic investigation of implicit contextual learning differences between orienteering and running sports

    SENA CEBECİOĞLU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Fizyolojiİstanbul Üniversitesi

    Sinirbilim Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇİĞDEM ULAŞOĞLU YILDIZ

  2. Tez No

    793132

    Oryantiring sporcularının sabahçıl-akşamcıl olma durumlarına göre bilinçli farkındalık düzeylerinin incelenmesi

    Examination of conscious awereness of the orienteering athletes in morningness-eveningness

    ÖZGÜR FETTAH

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    SporGazi Üniversitesi

    Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. FİLİZ FATMA ÇOLAKOĞLU

  3. Tez No

    876803

    Türkiye'deki spor federasyonlarının sporda çocuk koruma uygulamalarının uluslararası uygulamalar çerçevesinde değerlendirilmesi

    Evaluation of child protection practices of sports federations in Turkey within the framework of international practices

    SEDA NUR TURHAL

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    SporGazi Üniversitesi

    Spor Yönetim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MUSTAFA YAŞAR ŞAHİN

    DR. ÖZGÜN PARASIZ

  4. Tez No

    164230

    Oryantiring sporcularında denetim odağı ile başarı ve başarısızlık arasındaki ilişkinin araştırılması

    Examining the relationship between success and failure and locus of control in orienteering athletes

    EMETİ BANU IŞIK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2005

    SporCelal Bayar Üniversitesi

    Sporda Psiko-Sosyal Alanlar Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. NEVZAT MUTLUTÜRK

  5. Tez No

    492122

    Oryantiring sporcularında problem çözme becerisi ve hedef bağlılığının incelenmesi

    Reviewing problem solving skills and goal commitment among orienteering athletes

    EMRULLAH SALIM

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    SporMuğla Sıtkı Koçman Üniversitesi

    Rekreasyon Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. GÜLSÜM BAŞTUĞ

Geri Dön