Muâviye bin Ebû Süfyân yönetiminde İslâm-Bizans ilişkileri
Islamic-Byzantine relations under the administration of Muawiyah bin Ebu Sufyan
- Tez No: 1022949
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HALİT ÇİL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İslâm tarihinin kritik eşiklerinden birini teşkil eden Muâviye b. Ebû Süfyân dönemi, İslâm devletinin idari merkezinin Medine'den Şam'a taşınmasıyla birlikte Bizans İmparatorluğu ile olan münasebetlerde yeni bir boyut kazanmıştır. Muâviye'nin politik kimliğinin oluşumundaki dinamiklere değinmekle başlayan bu çalışma, valilik ve halifelik süreçlerini kapsayan dönemde, Bizans'a karşı yürütülen siyaset ve bu siyasetin arka planındaki kültürel etkileşimi ele almaktadır. Bizans kültürünün hâkim olduğu Şam merkezli Emevî devlet yapısını inşa eden Muâviye, devlet teşkilatında, Bizans mirasının İslâm devlet geleneğiyle harmanlanmasında kilit bir rol oynamıştır. Bu süreç, İslâm Devleti'nin sadece askerî bir güç olarak değil, aynı zamanda kurumsal ve diplomatik bir yapı olarak geliştiği bir dönemi temsil etmektedir. Muâviye'nin Bizans İmparatorluğu'na karşı geliştirdiği askerî ve siyasi organizasyon, geçmişten gelen birikimiyle beraber incelenmiştir. Muâviye'nin Şam ile olan ilişkisi, İslâm öncesi dönemde Ümeyyeoğulları'nın bölgedeki ticari imtiyazları ve yerel Arap kabileleriyle kurduğu akrabalık bağlarına dayanmaktadır. Bölgeye dolaylı bir aşınalığı olmakla birlikte Hz. Ebû Bekir döneminde orduda aldığı sorumluluklar ve Hz. Ömer döneminde valilik göreviyle beraber askerî ve diplomatik açıdan tecrübe kazanan Muâviye, Hz. Osman'ın halifeliği sırasında artan otoritesiyle Şam'ı bir idari merkeze dönüştürmüş; Bizans karşısında birçok başarı elde etmiştir. İlk İslâm donanmasının tesisi ve yerel Hristiyan Arap kabileleriyle kurulan ittifaklar, halifelik dönemi itibarıyla Şam'ın kurumsal bir başkent olarak yükselişini perçinlemiştir. Bizans'ın bürokratik ve askerî mirasını İslâm devlet yapısına entegre eden Muâviye; sâife ve şâtiye seferleriyle Bizans üzerinde sürekli bir baskı oluşturmuştur. Netice itibarıyla onun dönemi, devlet teşkilatlanmasında ve İslâm fetih hareketinin Bizans karşısında muntazam bir devlet politikasına eriştiği kritik bir eşiği ifade etmektedir.
Özet (Çeviri)
The period of Muawiyah b. Abi Sufyan, constituting one of the critical thresholds in Islamic history, gained a new dimension in relations with the Byzantine Empire following the relocation of the Islamic state's administrative center from Medina to Damascus. Beginning with an overview of the dynamics in the formation of Muawiyah's political identity, this study examines the foreign policy pursued against Byzantium and the underlying cultural interaction during the period encompassing his governorship and caliphate. Constructing the Damascus-centered Umayyad state structure where Byzantine culture was dominant, Muawiyah played a pivotal role in blending the Byzantine heritage with the Islamic state tradition within the state organization. This process represents an era in which the Islamic State developed not merely as a military power, but also as an institutional and diplomatic structure. The military and political organization developed by Muawiyah against the Byzantine Empire has been analyzed together with its historical background and legacy. Muawiyah's relationship with Damascus dates back to the pre-Islamic era, rooted in the Umayyads' commercial privileges in the region and the kinship ties they established with local Arab tribes. Although he had an indirect familiarity with the region, Muawiyah gained military and diplomatic experience through the responsibilities he assumed in the army during the reign of Abu Bakr and through his governorship during the reign of Umar. With his growing authority during the caliphate of Uthman, he transformed Damascus into an administrative hub and achieved numerous successes against Byzantium. The establishment of the first Islamic navy and the alliances formed with local Christian Arab tribes consolidated the rise of Damascus as an institutional capital by the time of his caliphate. Integrating the bureaucratic and military heritage of Byzantium into the Islamic state structure, Muawiyah maintained a continuous pressure on Byzantium through the sâife and shâtiye (summer and winter) expeditions. Consequently, his era represents a critical threshold in terms of state institutionalization, marking the moment when the Islamic conquest movement culminated into a well-ordered state policy against Byzantium.
Benzer Tezler
- Bizans hâkimiyetinden Latin işgaline Kıbrıs adası (965-1191)
Cyprus island from Byzantine domination to Latin occupation (965-1191)
AYŞE GÜL İLK
- İslâm düşünce tarihinde vesâyet problemi (Hicri I. ve II. asırlar)
The Problem of wasayah in İslam thought history
KAMİLE ÜNLÜSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
DinSüleyman Demirel ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF.DR. SAFFET SARIKAYA
- Hucr b. Adî (Ö. 51/671) ve İslam tarihindeki yeri
Hucr b. Adî (D. 51/671) and his place in Islamic history
AHMET ARDA KESTEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
TarihÇukurova Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYGÜL DÜZENLİ
- Emevî halifelerinin günlük hayatları
Daily lives of The Umayyad caliphes
YUSUF ŞANVERDİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
DinNecmettin Erbakan Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMAİL HAKKI ATÇEKEN
- Mühelleb B. Ebi Sufra
Mühelleb B. Ebi Sufra
AHMET DUMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
BiyografiAnkara Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İRFAN AYCAN