Geri Dön

Ergenlerde öz memnuniyet ve aile doyumu ile psikolojik belirtiler arasındaki ilişkide akran zorbalığının aracı rolü

The mediating role of peer bullying in the relationship between self-satisfaction, family satisfaction, and psychological symptoms in adolescents

PDF İndir

  1. Tez No: 1023154
  2. Yazar: HAVVA ERGÜNDÜZ
  3. Danışmanlar: PROF. DR. AYŞE REZAN ÇEÇEN EROĞUL
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Eğitim ve Öğretim, Psikoloji, Education and Training, Psychology
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi
  10. Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Aile Danışmanlığı ve Eğitimi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
  12. Bilim Dalı: Aile Danışmanlığı Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu araştırmanın temel amacı; ergenlerin öz memnuniyet ve aile doyumu düzeylerinin psikolojik belirtileri yordama gücünde akran zorbalığının (zorbalık ve zorbalığa maruz kalma düzeyi) aracılık etkisini yapısal bir model üzerinden incelemektir. Araştırma, pozitif psikoloji kaynaklarının (öz memnuniyet ve aile doyumu) ergenlik dönemindeki risk faktörleri (akran zorbalığı) ve ruh sağlığı çıktıları (psikolojik belirtiler) ile olan etkileşimini bütüncül bir bakış açısıyla ele almaktadır. Araştırmanın örneklemini, 2025-2026 eğitim-öğretim yılında farklı lise türlerinde öğrenim görmekte olan, yaşları 14 ile 18 arasında değişen toplam 407 (%57,7 kız, %42,3 erkek) ergen oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak;“Kendinden Memnun Olma (Öz Memnuniyet) Ölçeği”,“Aile Yaşam Doyumu Ölçeği”,“Kısa Semptom Envanteri”ve“Akran Zorbalığı Ölçeği”kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimleyici istatistikler, Pearson korelasyon analizi ve Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) tekniklerinden biri olan Yol Analizi (Path Analysis) yöntemi kullanılmıştır. Dolaylı etkilerin anlamlılığı 10.000 tekrar sayılı Bootstrap yöntemi (%95 güven aralığı) ile test edilmiştir. Araştırma bulgularına göre; öz memnuniyet ve aile doyumu psikolojik belirtileri negatif yönde ve anlamlı düzeyde yordarken; akran zorbalığına maruz kalmanın psikolojik belirtileri pozitif yönde ve anlamlı düzeyde yordadığı saptanmıştır. Aracılık analizleri sonucunda; akran zorbalığına maruz kalmanın hem öz memnuniyet hem de aile doyumu ile psikolojik belirtiler arasındaki ilişkide kısmi aracılık (partial mediation) rolü oynadığı tespit edilmiştir. Akran zorbalığı (zorbalık yapan) boyutuna ilişkin analizler ise, zorbalık yapma durumunun aile doyumu ile psikolojik belirtiler arasındaki ilişkide anlamlı bir dolaylı etkiye sahip olduğunu (β =-0.049, p =-05); ancak öz memnuniyet ile psikolojik belirtiler arasındaki ilişkide aracılık rolünün istatistiksel olarak anlamlı olmadığını (p> .05) göstermiştir. Modelin psikolojik belirtilerdeki toplam varyansın %35'ini açıkladığı görülmüştür. Sonuç olarak; ergenlerin kendilerinden ve ailelerinden duydukları memnuniyetin psikolojik belirtileri doğrudan azalttığı, aynı zamanda akran zorbalığına maruz kalma riskini düşürerek dolaylı yoldan da ruh sağlığını koruduğu saptanmıştır. Elde edilen bulgular, ergenlere yönelik önleyici ruh sağlığı çalışmalarında aile ve kendilik algısı odaklı müdahalelerin önemini vurgulamaktadır.

Özet (Çeviri)

The primary objective of this study is to examine the mediating effect of peer bullying (bullier/victimization level) on the predictive power of self-satisfaction and family satisfaction for psychological symptoms in adolescents using a structural model. The study adopts a holistic perspective on the interaction between positive psychological resources (self-satisfaction and family satisfaction), risk factors in adolescence (peer bullying), and mental health outcomes (psychological symptoms). The research sample consists of a total of 407 adolescents (57.7% female, 42.3% male) aged between 14 and 18, studying in various types of high schools during the 2025-2026 academic year. The data collection instruments used in the study were the“Self-Satisfaction Scale,”“Family Life Satisfaction Scale,”“Brief Symptom Inventory (BSI),”and“Peer Bullying Scale.”Descriptive statistics, Pearson correlation analysis, and Path Analysis—one of the Structural Equation Modeling (SEM) techniques—were used for data analysis. The significance of indirect effects was tested using the Bootstrap method with 10,000 resamples (95% confidence interval). According to the research findings, self-satisfaction and family satisfaction negatively and significantly predicted psychological symptoms, while peer victimization positively and significantly predicted psychological symptoms. Mediation analyses revealed that peer victimization (being a victim of bullying) played a partial mediation role in the relationship between both self-satisfaction and family satisfaction and psychological symptoms. Analyses regarding the peer bullying (perpetration) dimension showed that bullying perpetration had a significant indirect effect on the relationship between family satisfaction and psychological symptoms (β (β0.049, p <.05); however, the mediating role in the relationship between self-satisfaction and psychological symptoms was not statistically significant (p> .05). The model was found to explain 35% of the total variance in psychological symptoms. In conclusion, it was determined that adolescents' satisfaction with themselves and their families directly reduces psychological symptoms and indirectly protects mental health by reducing the risk of peer victimization. The findings emphasize the importance of family and self-concept-oriented interventions in preventive mental health services for adolescents.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    1003119

    Ergen-anne etkileşimine yönelik katılım temelli eğitim programının etkilerinin karma yöntemle incelenmesi

    Examining the effects of a participation-based education program on adolescent–mother interaction through a mixed-methods approach

    TUĞBA TAŞER POLAT

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Eğitim ve ÖğretimGazi Üniversitesi

    Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. NESLİHAN AVCI

  2. Tez No

    789603

    Investigating the roles of self-compassion, body image flexibility, and societal appearance influences on body appreciation among adolescents

    Ergenlerde öz-şefkat, beden imajı esnekliği ve sosyal dış görünüş etkilerinin beden memnuniyeti üzerindeki rolünün incelenmesi

    BÜŞRA VURKUN

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2023

    PsikolojiBahçeşehir Üniversitesi

    Psikolojik Danışma ve Rehberlik Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ NAZLI BÜŞRA AKÇABOZAN KAYABOL

  3. Tez No

    951948

    Akne tanılı ergenlerde izotretinoin tedavisinin hipokampus temelli öğrenme, ruhsal bozukluk semptomları, zihin kuramı ve bilişsel duygu düzenleme becerilerine etkilerinin değerlendirilmesi

    The effects of isotretinoin treatment on hippocampus based learning, psychiatric disorder symptoms, theory of mind and cognitive emotion regulation skills of adolescents diagnosed with acne

    HANSA BETÜL ÖZ GENİŞOĞLU

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    PsikiyatriBolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi

    Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ALİ EVREN TUFAN

  4. Tez No

    542401

    Kadın Öz Güven Ölçeği'nin geliştirilmesi

    Development of women's Self-Confidence Scale

    SALİHA YURTÇİÇEK ERGÜNTOP

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Psikolojiİstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa

    Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. İLKAY GÜNGÖR

  5. Tez No

    885787

    Work/academic engagement and need satisfaction among working moms and adolescents: An actor-partner interdependence model

    Çalışan anneler ve ergenler arasında iş/akademi katılımı ve ihtiyaç memnuniyeti: Bir aktör-partner karşılıklı bağımlılık modeli

    NİLÜFER İLDİRİ

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2024

    Psikolojiİzmir Ekonomi Üniversitesi

    Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ NEVRA CEM ERSOY

Geri Dön