Tekstil ve hazır giyim sanayiinde döngüsel ekonomi uygulamalarının ve döngüsel ekonomiye geçiş potansiyelinin belirlenmesi
Determining of circular economy applications and the potential of transition to circular economy in the textile and apparel industry
- Tez No: 1023181
- Danışmanlar: DOÇ. DR. OYLUM GÖKKURT BAKİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Çevre Mühendisliği, Environmental Engineering
- Anahtar Kelimeler: Sürdürülebilir çevre, Tekstil atıkları, Sustainable environment, Textile waste
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sinop Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Küresel ölçekte hızlı sanayileşme ve nüfus artışına bağlı olarak atık miktarlarında meydana gelen artış, doğal kaynakların tükenmesi, çevre kirliliği ve iklim değişikliği gibi önemli çevresel sorunların ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Yoğun hammadde, kimyasal kullanımı, su ve enerji tüketimi ile hazır giyim ve tekstil sanayi de bu çevresel sorunların başında gelmektedir. Bu amaçla çalışmamızda tekstil ve hazır giyim sektöründe faaliyet gösteren tesisler üzerinde sürdürülebilirliğin sağlanması açısından döngüsel ekonominin uygulanabilirliği incelenmiştir. Tez çalışmamızda araştırma ve hazırlık aşamasında ilgili kurum ile kuruluşlar ve Sinop OSB'de faaliyet gösteren 2 adet firmanın temsilcileri ile tez amacı kapsamında ön görüşmeler yapılmıştır. Firma yetkilileri ile yapılan bu görüşmeler sonucunda, Sinop OSB'de bulunan firmaların çevresel ve ekonomik sürdürülebilir üretim konusunda sorun ve ihtiyaçlarına odaklanılmıştır. Bu tez çalışmasında, alev almaz özellikte mesleki giyim üretimi gerçekleştiren bir hazır giyim tesisi ile polyester film metalize ve kaplama süreçleri sonucunda sim ipliği üreten bir tekstil tesisinin çevresel etkileri döngüsel ekonomi yaklaşımı kapsamında değerlendirilmiştir. Çalışmanın amacı, her iki tesisteki üretim süreçleri, kaynak kullanımı, atık oluşumu ve enerji tüketiminin analiz edilerek çevresel etkilerin ortaya konulması ve sürdürülebilir üretim uygulamalarının geliştirilmesine yönelik öneriler sunulmasıdır. Bu kapsamda tesislerin üretim akışları detaylı olarak incelenmiş; tekstil kırpıntıları, plastik ve ambalaj atıkları ile tehlikeli atıklar değerlendirilmiş, ayrıca su, enerji kullanımları ve atık miktarları analiz edilmiştir. Yöntem olarak veri toplama, süreç analizi ile SWOT ve PEST analizlerinden yararlanılmıştır. Sinop OSB'de aktif faaliyet gösteren ve tez çalışmamıza dahil edilen tekstil sektöründe faaliyet gösteren tesislerin üretim süreçleri, kapasiteleri,kullanılan hammaddeler,elektrik safriyatları, proses içi ve dışı oluşan atıklar ve geri kazanım uygulamaları incelenmiştir. Elde edilen bulgular; her iki tesiste de proses kaynaklı atıksu oluşmadığını, ancak su tüketiminin ağırlıklı olarak personel kaynaklı olduğunu göstermiştir. Bununla birlikte, A tesisinde geri kazanım faaliyetlerinin büyük ölçüde tesis dışına bağımlı olduğu ve tesis içi geri dönüşüm uygulamalarının bulunmadığı belirlenmiştir. B tesisinde ise plastik atıkların tesis içerisinde geri kazanılarak yeniden üretimde kullanılması döngüsel ekonomi açısından önemli bir uygulama olarak öne çıkmıştır. Ancak diğer atık türlerinin büyük ölçüde tesis dışına gönderildiği tespit edilmiştir her iki tesiste de atık yönetimi uygulamalarının mevzuata uygun olduğunu, ancak geri kazanım faaliyetlerinin büyük ölçüde tesis dışı süreçlere bağlı kaldığını ve endüstriyel simbiyoz uygulamalarının sınırlı düzeyde kaldığı görülmüştür. Elde edilen bu sonuçlar göstermiştir ki; Sinop OSB'de döngüsel ekonomi yaklaşımın uygulanabilirliği ve sürdürülebilirliği açısından detaylı bir döngüsel ekonomi yönetim planı çalışması gerekliliğini ortaya çıkarmıştır.
Özet (Çeviri)
The increase in waste generation resulting from rapid industrialization and population growth on a global scale has led to significant environmental challenges, including the depletion of natural resources, environmental pollution, and climate change.The ready-to-wear and textile industry, characterized by intensive raw material and chemical use as well as high water and energy consumption, is one of the major contributors to these environmental problems.In this context, this study examines the feasibility of implementing circular economy practices in facilities operating in the textile and ready-to-wear sectors to enhance sustainability. During the research and preparation phase of this thesis, preliminary interviews were conducted with representatives of relevant institutions and organizations, as well as with two companies operating in the Sinop Organized Industrial Zone (OSB), in line with the objectives of the study. As a result of these interviews with company representatives, the challenges and needs of enterprises in the Sinop OSB regarding environmentally and economically sustainable production were addressed.In this thesis, the environmental impacts of a ready-to-wear facility producing flame-retardant occupational clothing and a textile facility producing silk yarn through polyester film metallization and coating processes were evaluated within the framework of the circular economy approach. The purpose of this study is to analyze the production processes, resource usage, waste generation, and energy consumption at both facilities to identify their environmental impacts and to provide recommendations for the development of sustainable production practices. In this context, the production flows of the facilities were examined in detail; textile scraps, plastic and packaging waste, and hazardous waste were assessed, and water and energy usage as well as waste quantities were analyzed. The methods employed included data collection, process analysis, and SWOT and PEST analyses. The production processes, capacities, raw materials used, electricity consumption, waste generated both within and outside the processes, and recycling practices of textile facilities actively operating in the Sinop Organized Industrial Zone (OSB) and included in this thesis study were examined. The findings revealed that neither facility generated process-related wastewater; however, water consumption was primarily associated with personnel-related activities. However, it was determined that recovery activities at Facility A are largely dependent on off-site processes and that no on-site recycling practices are in place. At Facility B, the recovery of plastic waste within the facility and its reuse in production has emerged as an important practice from a circular economy perspective. However, it was found that other types of waste are largely sent off-site. It was also observed that waste management practices at both facilities comply with relevant regulations; however, recovery activities remain largely dependent on off-site processes, and industrial symbiosis practices are limited. These findings have demonstrated the necessity of developing a detailed circular economy management plan to assess the feasibility and sustainability of the circular economy approach in the Sinop Organized Industrial Zone (OSB).
Benzer Tezler
- The circularization of the textile and ready-to-wear industry in Turkey: An evaluation in the context of the European green deal
Türk tekstil ve hazır giyim sektöründe döngüselleşmenin Avrupa yeşil mutabakatı bağlamında değerlendirilmesi
İBRAHİM ŞAPALOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
İşletmeİstanbul Teknik Üniversitesiİşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İPEK İLKKARACAN AJAS
DOÇ. DR. NİHAN YILDIRIM
- Hazır giyim sanayiinde koleksiyon hazırlama ve geliştirme yöntemleri
Collection designing and developing methods of ready made garment industry
ESEN ALPAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiMarmara ÜniversitesiTekstil Eğitimi Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. MUKADDER EKŞİOĞLU KARAMAN
- Hazır giyim sanayiinde giysi konforunun iş tulumu tasarımına etkisi
The effect of wearing comfort on overalls design in ready-made clothing industry
HATİCE SADIKOĞLU AVCI
Doktora
Türkçe
2008
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiMarmara ÜniversitesiTekstil Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MUKADDER EKŞİOĞLU KARAMAN
- Hazır giyim sanayiinde web tabanlı izinli pazarlama modeli geliştirilmesi
Development of the web ?base permission marketing model in ready-made clothing industry
YASEMİN CORCOR ŞENBAYRAM
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiMarmara ÜniversitesiTekstil Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. VEDAT DAL
YRD. DOÇ. DR. İSMAİL USTA