Dijital medya kullanımı eğitim programının okulöncesi çocukların problemli medya kullanımı,sosyal-duygusal uyum ve öz düzenleme becerileriüzerindeki etkisi: Karma yöntem araştırması
The effect of a digital media use education program on problematic media use, social-emotional adjustment, and self-regulation skills in preschool children: A mixed methods research study
- Tez No: 1023182
- Danışmanlar: PROF. DR. MUSTAFA BULUŞ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Erken müdahale eğitim programı, Psikososyal uyum, Yeni medya, Çocuk-okul öncesi, Öz düzenleme becerisi, Early intervention educational program, Psychosocial harmony, New media, Self-regulation skill
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Pamukkale Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Erken çocukluk döneminde dijital medya kullanımının yaygınlaşması ve problemli medya kullanımının çocukların gelişimsel sonuçları üzerindeki olumsuz etkileri, bu alana yönelik yapılandırılmış eğitim programlarına duyulan gereksinimi artırmıştır. Bu araştırmada, Dijital Medya Kullanımı Eğitim Programı'nın okul öncesi dönem çocuklarının problemli medya kullanımı, sosyal-duygusal uyumu ve öz düzenleme becerileri üzerindeki etkisi incelenmiştir. Araştırma, açıklayıcı sıralı karma yöntem deseni ile yürütülmüştür. Nicel boyutta ön test–son test eşleştirilmiş kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmış, nitel veriler ise yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla toplanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2025–2026 eğitim-öğretim yılında Isparta ilindeki bir anaokuluna devam eden 60–72 aylık 30 çocuk oluşturmuştur. Çocukların 15'i deney, 15'i kontrol grubunda yer almıştır. Veriler, Problemli Medya Kullanım Ölçeği (Kısa Form), 5/6 Yaş Çocukları İçin Psikolojik İyi Oluş Ölçeği'nin Öz Düzenleme alt boyutu ve Sosyal Yetkinlik ve Davranış Değerlendirme–30 Ölçeği ile toplanmıştır. Nicel veriler istatistiksel yöntemlerle, nitel veriler ise tematik analiz yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırma bulguları, Dijital Medya Kullanımı Eğitim Programı'nın deney grubundaki çocukların problemli medya kullanımını anlamlı düzeyde azalttığını ve öz düzenleme becerilerini geliştirdiğini göstermiştir. Ancak sosyal-duygusal uyum üzerinde anlamlı bir etki belirlenmemiştir. Nitel bulgular, çocukların medya kullanımında azalma, ekran dışı etkinliklere yönelim, medya içeriğine yönelik farkındalık ve öz düzenleme becerilerinde gelişim olduğunu göstererek nicel bulguları desteklemiştir. Sonuç olarak, Dijital Medya Kullanımı Eğitim Programı'nın erken çocukluk döneminde problemli medya kullanımını azaltmada ve öz düzenleme becerilerini desteklemede etkili olduğu belirlenmiştir. Araştırma bulguları, okul öncesi eğitim ortamlarında yapılandırılmış dijital medya eğitimi programlarının uygulanmasının önemini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
The increasing prevalence of digital media use in early childhood and the adverse effects of problematic media use on children's developmental outcomes have highlighted the need for structured educational programs. This study investigated the effects of the Digital Media Use Education Program on preschool children's problematic media use, social-emotional adjustment, and self-regulation skills. The study employed an explanatory sequential mixed methods design. A quasi-experimental pretest–posttest matched control group design was used in the quantitative phase, whereas qualitative data were collected through semi-structured interviews. The study group consisted of 30 children aged 60–72 months attending a preschool in Isparta, Türkiye, during the 2025–2026 academic year. Fifteen children were assigned to the experimental group and fifteen to the control group. Data were collected using the Problematic Media Use Measure–Short Form (PMUM-SF), the Self-Regulation subscale of the Psychological Well-Being Scale for Children Aged 5–6, and the Social Competence and Behavior Evaluation–30 (SCBE-30). Quantitative data were analyzed using statistical methods, whereas qualitative data were analyzed through thematic analysis. The findings showed that the Digital Media Use Education Program significantly reduced problematic media use and improved self-regulation skills in the experimental group. However, no significant effect was found on social-emotional adjustment. The qualitative findings supported the quantitative results by indicating reduced media use, increased engagement in screen-free activities, greater awareness of media content, and improved self-regulation skills. In conclusion, the Digital Media Use Education Program was effective in reducing problematic media use and supporting self-regulation skills during early childhood. The findings highlight the importance of implementing structured digital media education programs in preschool settings.
Benzer Tezler
- Okul öncesi çocuklarda problemli medya kullanımı ilişki kalitesi ve ebeveyn tükenmişliğine çocuk ebeveyn müdahale programının etkisi
The effect of child-parent intervention program on child problematic media use, relationship quality and parental burnout in preschool children
RAMAZAN ÇOK
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimÇukurova ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. METEHAN ÇELİK
- Okul öncesi dönemde (48-72 aylık) çocuğu bulunan annelere uygulanan dijital ebeveynlik eğitim programının etkililiğinin incelenmesi
Examining the effectiveness of the digital parenting education program applied to mothers with preschool children (48-72 months old)
SEDA BİRŞAN ŞENGÜN
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimSelçuk ÜniversitesiÇocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DEVLET ALAKOÇ
- 4-6 yaş çocuğu olan ebeveynlere verilen ekran bağımlılığı eğitiminin çocuklarda problemli medya kullanımı ve dijital ebeveynlik öz yeterliğine etkisi
The effect of screen addiction training given to parents of 4-6year old children on problematic media use and digitalparenting self-efficacy in children
FATMANUR BAYRAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Halk SağlığıKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATMA KARASU
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYFER KARA
- COVİD 19 pandemisi sonrası dijitalleşmenin etki alanları bağlamında durum incelemesi
A case study on the impact areas of digitalization in the context of the post-COVID-19 pandemic
TOLGA KARADAŞ
Doktora
Türkçe
2025
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSivas Cumhuriyet ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TUNCAY DİLCİ
- Okul öncesi dönem çocuğu olan ebeveynlere yönelik yeni medya okur yazarlığı eğitim programı (EYMOEP) geliştirilmesi ve etkisinin incelenmesi
Development of a new media literacy education program (EYMOEP) for parents of preschool children and examining its effect
BİRCAN TAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimYıldız Teknik ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZKAN SAPSAĞLAM