Geri Dön

Fen lisesi öğrencilerinin Öklid dışı geometrileri fark etme ve yorumlama durumlarının belirlenmesi

Determining science high school students' recognition and interpretation of non-Euclidean geometries

PDF İndir

  1. Tez No: 1023224
  2. Yazar: BETÜL ELDENİZ
  3. Danışmanlar: PROF. DR. ASUMAN DUATEPE PAKSU
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
  6. Anahtar Kelimeler: Fen liseleri, Geometri öğretimi, Küresel geometri, Van Hiele Modeli, Van Hiele geometri, Öklidyen geometrisi, Ölçek geliştirme, Science high school, Geometry teaching, Spherical geometry, Van Hiele Model, Van Hiele geometry, Euclidean geometry, Scale development
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Pamukkale Üniversitesi
  10. Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Matematik Eğitimi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu araştırmanın amacı, fen lisesi öğrencilerinin Öklid dışı geometrileri fark etme ve yorumlama durumlarını incelemektir. Araştırma süreci ölçek geliştirme, nicel uygulama ve nitel inceleme olmak üzere üç aşamada yürütülmüştür. Araştırmada karma yöntem desenlerinden açımlayıcı sıralı desen kullanılmıştır. Araştırmanın nicel kısmında betimsel tarama modeli, nitel kısmında ise durum çalışması deseni kullanılmıştır. Nicel çalışma grubu Denizli ilinde yer alan üç fen lisesinde öğrenim gören 326 11. sınıf öğrencisinden; nitel çalışma grubu ise nicel bulgular doğrultusunda belirlenen 10 öğrenciden oluşmaktadır. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen Öklid dışı Geometrileri Fark Etme ve Yorumlama Ölçeği kullanılmıştır. Ölçeğin geliştirilme sürecinde uzman görüşü alınmış, pilot uygulama yapılmış, madde analizleri gerçekleştirilmiş ve ölçeğe son şekli verilmiştir. Ölçeğin Cronbach alfa katsayısı .864 olarak hesaplanmıştır. Nicel verilerin analizinde betimsel istatistiklerden yararlanılmış; nitel veriler ise yönlendirilmiş içerik analizi yoluyla analiz edilmiştir. Araştırmadan elde edilen nicel bulgular, fen lisesi öğrencilerinin Öklid dışı geometrileri fark etme ve yorumlama başarılarının orta düzeyin üzerinde olduğunu göstermiştir. Öğrencilerin 22 maddelik ölçme aracından elde ettikleri başarı puanı ortalaması 15.55 olup, bu değer yaklaşık %70.7'lik başarı düzeyine karşılık gelmektedir. Cinsiyete göre yapılan karşılaştırmada kız öğrencilerin erkek öğrencilere göre daha yüksek başarı ortalamasına sahip oldukları görülmüş; ancak bu fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (t(324)=1.12, p=.264). Nitel bulgular, öğrencilerin Öklid geometrisinin tek geçerli geometri olmadığını fark ettiklerini, birden fazla Öklid dışı geometrinin varlığını kabul ettiklerini ve geometri sistemlerini aksiyomatik yapılar olarak değerlendirebildiklerini göstermiştir. Öğrencilerin Öklid dışı geometrileri yorumlarken Öklid geometrisiyle karşılaştırma, görsel temsillerden yararlanma, günlük yaşam bağlamlarıyla ilişkilendirme ve aksiyom–sonuç ilişkisi kurma gibi stratejiler kullandıkları belirlenmiştir. Ayrıca öğrencilerin önemli bir bölümünün sunulan geometri sistemlerini kendi iç tutarlılıkları açısından değerlendirebildiği ve van Hiele beşinci düzeyle ilişkilendirilebilecek bazı düşünme göstergeleri sergilediği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonuçları, Öklid dışı geometrilerin öğrencilerin kavramsal esnekliklerini, aksiyomatik düşünmelerini ve üst düzey geometrik düşünme becerilerini destekleyebilecek önemli bir öğrenme bağlamı sunduğunu göstermektedir.

Özet (Çeviri)

This study aims to examine science high school students' awareness and interpretation of non-Euclidean geometries. In line with this aim, the study investigated students' achievement in recognizing and interpreting non-Euclidean geometries, their views on the existence of non-Euclidean geometries, the ways in which they interpreted the presented geometry systems, their ability to evaluate a proposed geometry within its own structure, and their thinking indicators in relation to the fifth level of the van Hiele model. An explanatory sequential design, one of the mixed methods designs, was used in the study. A descriptive survey model was employed in the quantitative phase, and a case study design was used in the qualitative phase. The research process was conducted in three stages: scale development, quantitative implementation, and qualitative investigation. The quantitative study group consisted of 326 11th-grade students attending three science high schools in Denizli, while the qualitative study group consisted of 10 students selected based on the quantitative findings. The Non-Euclidean Geometries Awareness and Interpretation Scale, developed by the researcher, was used as the data collection tool. During the scale development process, expert opinions were obtained, a pilot implementation was conducted, item analyses were performed, and the final form of the scale was established. The Cronbach's alpha coefficient of the scale was calculated as .864. Quantitative data were analyzed using descriptive statistics, while qualitative data were analyzed through directed content analysis.The quantitative findings showed that science high school students' achievement in recognizing and interpreting non-Euclidean geometries was above the moderate level. The students' mean achievement score on the 22-item measurement tool was 15.55, corresponding to an achievement level of approximately 70.7%. In the comparison by gender, female students had a higher mean achievement score than male students; however, this difference was not statistically significant(t(324)=1.12, p=.264). The qualitative findings revealed that the students recognized that Euclidean geometry is not the only valid geometry, accepted the existence of more than one non-Euclidean geometry, and were able to evaluate geometry systems as axiomatic structures. It was determined that students used strategies such as comparing non-Euclidean geometries with Euclidean geometry, using visual representations, relating them to real-life contexts, and establishing axiom–consequence relationships while interpreting non-Euclidean geometries. In addition, it was concluded that a considerable number of students were able to evaluate the presented geometry systems in terms of their internal consistency and displayed some thinking indicators associated with the fifth level of the van Hiele model. The results of the study indicate that non-Euclidean geometries provide an important learning context that can support students' conceptual flexibility, axiomatic thinking, and higher-level geometric thinking skills.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    132721

    Fen lisesi öğrencilerinin orta öğretim kurumları öğrenci seçme ve yerleştirme sınavında aldıkları puanlar ile akademik başarıları arasındaki ilişkiler

    Relationships between fen lycee students student selection and placement examination for secondary education institutions scores and their academic successes

    MUSTAFA DURAK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2003

    Eğitim ve ÖğretimHacettepe Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ATA TEZBAŞARAN

  2. Tez No

    192884

    Fen lisesi öğrencilerinin öz-düzenlemeli öğrenme becerisine sahip olma durumlarının incelenmesi

    Research of sience high school students? having self regulated learning skills

    OSMAN KARAHAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2012

    Eğitim ve ÖğretimFırat Üniversitesi

    Eğitim Programları ve Öğretim Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. BURHAN AKPINAR

  3. Tez No

    429841

    Fen Lisesi öğrencilerinin Din Kültürü ve Ahlak bilgisi dersine ilişkin tutumları ve değer algıları (Diyarbakır ili örneği)

    Başlık çevirisi yok

    YASEMİN İPEK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    DinDicle Üniversitesi

    Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. DAVUT IŞIKDOĞAN

  4. Tez No

    486430

    Fen lisesi öğrencilerinin görsel ispat geliştirme süreçlerinin incelenmesi üzerine bir öğretim deneyi çalışması

    A teaching experiment study on examining visual proof development processes of science high school students

    NUREFŞAN ŞADAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    MatematikDokuz Eylül Üniversitesi

    Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. IŞIKHAN UĞUREL

  5. Tez No

    501555

    Fen lisesi öğrencilerinin meslek seçimini etkileyen faktörlerin ve meslek tercihlerinin Bulanık TOPSİS yöntemi ile incelenmesi

    Factors affecting choosing a profession in science high school students and investigation of occupational preferences by using Buzzy TOPSİS method

    MÜHİBE AKYILDIZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    İşletmeBozok Üniversitesi

    İşletme Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. NALAN GÜLTEN AKIN

Geri Dön