Flueggea anatolica Gemici bitkisinin yaprak ve meyvelerinden elde edilen ekstraktların kimyasal karakterizasyonu
Chemical characterization of leaf and fruit extracts of Flueggea anatolica Gemici
- Tez No: 1023359
- Danışmanlar: PROF. DR. AHMET MURAT GİZİR, PROF. DR. RIZA BİNZET
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Kimya, Chemistry
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mersin Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kimya Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez kapsamında, Türkiye florası için relikt endemik ve IUCN kriterlerine göre nesli kritik tehlike altında (CR) olan Flueggea anatolica Gemici bitkisi incelenmiştir. Çalışmada, bitkinin yaprak ve meyvelerinden farklı ekstraksiyon teknikleri kullanılarak elde edilen ekstraktların kimyasal karakterizasyonu ve antioksidan kapasiteleri araştırılmıştır. Soxhlet ekstraksiyonu (SE), ultrasonik destekli ekstraksiyon (UDE) ve subkritik su ekstraksiyonu (SWE) yöntemleri ile metanol, etanol, aseton, kloroform ve hekzan gibi farklı polaritelere sahip çözücülerle bitkinin meyve ve yaprak kısımları ekstrakte edilmiştir. Ekstraktların Toplam Fenolik Madde (TFM) içerikleri ve DPPH serbest radikal süpürme aktiviteleri spektrofotometrik olarak ölçülmüş, toplam yağ ekstraktları içerisindeki yağ asidi metil esterleri (FAME) ve sterol dağılımları GC-FID ile belirlenmiştir. Ayrıca bitki ekstraktlarının içerdiği metabolitlerin kimyasal karakterizasyonu doğrudan ve trimetilsilil (TMS) türevlendirmesi sonrası GC-MS analizleri ile yapılmıştır. Sonuçlar ekstraksiyon yönteminin ve çözücü polaritesinin ekstraktların kimyasal profilini belirgin biçimde değiştirdiğini ve bitki kısımları arasında belirgin farklılıklar olduğunu göstermiştir. Toplam yağ analizlerinde meyve ekstraktlarının yağ asidi kompozisyonunda bitkisel omega-3 olarak bilinen doymamış yağ asidi olan α-linolenik asidin (%51,52) en baskın yağ asidi olduğu ve sterol dağılımı analizlerinde ise β-sitosterolün hem meyve hem de yaprak kısmında en belirgin sterol olduğu tespit edilmiştir. Antioksidan kapasite açısından en yüksek radikal süpürme aktivitesi SE yöntemiyle metanol kullanıldığında elde edilen meyve ekstraktında IC50 0,67 ± 0,06 mg/mL olarak tespit edilmiştir. SWE yönteminde çözücü olarak %100 su kullanıldığında ise elde edilen en yüksek ekstraksiyon verimi (%52,47 ± 1,97) ve en yüksek TFM değeri (2112,63 ± 44,58 mg GAE/100 g) yaprak kısmında elde edilmiş ancak aynı ekstraktta IC50 değerinin 2,21 ± 0,09 mg/mL olduğu belirlenmiştir. Yapılan doğrudan ve TMS türevlendirme sonrası GC-MS analiz sonuçlarına göre bitki ekstraktlarında toplam 91 bileşen tespit edilmiştir. Kromatografik analizler sonucunda F. anatolica bitkisinin Securinega alkaloidleri (securinine, virosecurinine, securinol A/B ve phyllanthine) ve polifenolik bileşik olan bergenin açısından önemli bir kaynak olduğu görülmüştür. Alkaloidlerin yüzde alan dağılımlarının, kullanılan ekstraksiyon yöntemi ve çözücüye bağlı olarak değiştiği görülmüştür. Özellikle subkritik su ekstraksiyonu (SWE) ile elde edilen ekstraktların doğrudan GC-MS analizinde, toplam kromatogram alanının %100'ünün alkaloidlerden oluştuğu belirlenmiştir. Bu sonuç subkritik suyun alkaloidleri yüksek verimle ekstrakte edebildiğini göstermektedir. Analizler sonucunda kütüphane verileri ile eşleşmeyen ancak literatür verilerine ve parçalanma desenlerine göre allosecurinine ve phyllanthidine oldukları değerlendirilen iki farklı securinine türevinin varlığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak F. anatolica meyve kısmının α-linolenik asit ve bergenin içeriğiyle, yapraklarının ise Securinega alkaloidleri ve E vitamini (α-tocopherol) içeriğiyle fitokimyasal açıdan oldukça değerli bir tür olduğu görülmüştür. Bu çalışma kapsamında F. anatolica bitkisinin bileşen içerikleri belirlenmiş, tespit edilen bileşiklerin alıkonma indeksleri (RI) hesaplanmış ve elde edilen bu veriler literatüre sunularak önemli bir boşluk doldurulmuş, ileride yapılacak farmakolojik ve benzeri araştırmalar için temel bir kaynak oluşturulmuştur.
Özet (Çeviri)
In this thesis, Flueggea anatolica Gemici plant, which is a relict endemic species in the flora of Türkiye and classified as Critically Endangered (CR) according to IUCN criteria, was investigated. The chemical characterization and antioxidant capacities of extracts obtained from its leaves and fruits using different extraction techniques were examined. The fruit and leaf parts of the plant were extracted using Soxhlet extraction (SE), ultrasound-assisted extraction (UAE), and subcritical water extraction (SWE) methods with solvents of different polarities such as methanol, ethanol, acetone, chloroform, and hexane. The Total Phenolic Content (TPC) and DPPH free radical scavenging activities of the extracts were measured spectrophotometrically, while the fatty acid methyl esters (FAME) and sterol distributions in the total lipid extracts were determined by GC-FID. Furthermore, the chemical characterization of the metabolites present in the plant extracts was performed using direct and post-trimethylsilyl (TMS) derivatization GC-MS analyses. The results demonstrated that the extraction method and solvent polarity significantly altered the chemical profiles of the extracts, and that clear differences existed between the plant parts. In the total lipid analyses, the unsaturated fatty acid α-linolenic acid (51.52%), known as plant-based omega-3, was found to be the most dominant fatty acid in the composition of the fruit extracts, whereas β-sitosterol was determined to be the most prominent sterol in both the fruit and leaf parts in the sterol distribution analyses. In terms of antioxidant capacity, the highest radical scavenging activity was detected in the fruit extract obtained using the SE method with methanol, yielding an IC50 value of 0.67 ± 0.06 mg/mL. When 100% water was used as the solvent in the SWE method, the highest extraction yield (52.47 ± 1.97%) and the highest TPC value (2112.63 ± 44.58 mg GAE/100 g) were obtained from the leaf part; however, the IC50 value of this same extract was determined as 2.21 ± 0.09 mg/mL. According to the results of the direct and post-TMS derivatization GC-MS analyses, a total of 91 components were identified in the plant extracts. Chromatographic analyses revealed that the F. anatolica plant is a significant source of Securinega alkaloids (securinine, virosecurinine, securinol A/B, and phyllanthine) and the polyphenolic compound bergenin. The percentage area distributions of the alkaloids were observed to vary depending on the extraction method and solvent used. Notably, in the direct GC-MS analysis of the extracts obtained by subcritical water extraction (SWE), it was determined that 100% of the total chromatogram area consisted of alkaloids. This result indicates that subcritical water can extract alkaloids with high efficiency. As a result of the analyses, the presence of two different securinine derivatives, which did not match library data but were tentatively identified as allosecurinine and phyllanthidine based on literature data and fragmentation patterns, was detected. In conclusion, F. anatolica was shown to be a highly valuable species phytochemically, characterized by its α-linolenic acid and bergenin content in the fruit, and its Securinega alkaloids and vitamin E (α-tocopherol) content in the leaves. Within the scope of this study, the constituent profile of the F. anatolica plant was determined, the retention indices (RI) of the detected compounds were calculated, and by introducing these data to the literature, a significant gap has been filled, providing a foundational resource for future pharmacological and related research.
Benzer Tezler
- Flueggea anatolıca gemici (euphorbıaceae) bitkisi üzerinde farmakognozik araştırmalar
Pharmacognostical studies on flueggea anatolica gemici (euphorbiaceae)
ERCAN MERT
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
Eczacılık ve FarmakolojiMersin ÜniversitesiEczacılık Meslek Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GAMZE KÖKDİL
- Flueggea anatolica gemici(Euphorbıaceae)'nin üretimi ve tohumunun fizyolojisi üzerine araştırmalar
Production of flueggea anatolica gemici(Euphorbiaceae) and experietments about it's seed physiology
KEZİBAN ŞAHİN
- Flueggea anatolica gemici'nin doğal yayılışı, bazı biyolojik ve ekolojik özellikleri üzerine araştırmalar
The studies on native range, some biological and ecological characteristics of Flueggea anatolica gemici
TOLGA OK
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
Ormancılık ve Orman MühendisliğiKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiOrman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. MAHMUT DERYA AVŞAR
- Kahramanmaraş'ın doğal bazı odunsu bitkilerinin çelikle üretilmesi
Propagation of some native woody plants of Kahramanmaraş by cuttings
MERVE KUŞÇUOĞLU
Doktora
Türkçe
2025
Ormancılık ve Orman MühendisliğiKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiOrman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALPER UZUN