Geri Dön

Farklı tarım yöntemleri ve hasat zamanının domateslerin antioksidan bileşikleri ve antioksidan aktivitesi üzerine etkisi

Effects of different agricultural production systems and harvest time on the antioxidant compounds and antioxidant activity of tomatoes

PDF İndir

  1. Tez No: 1023624
  2. Yazar: AYLİN İŞLER
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. NESLİ ERSOY
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
  6. Anahtar Kelimeler: Organik tarım, Topraksız tarım, Organic farming, Soilless agriculture
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
  10. Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Beslenme Bilimleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Beslenme Bilimleri Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Domates (Solanum lycopersicum), likopen, β-karoten, askorbik asit ve fenolik bileşikler gibi antioksidan özellik gösteren biyoaktif bileşenler içermesi nedeniyle insan beslenmesinde önemli bir yere sahip olan meyvedir. Domateslerin antioksidan aktiviteleri; genotip, çevresel koşullar, hasat zamanı ve yetiştirme yöntemi gibi birçok faktörden etkilenebilmektedir. Bu çalışmada organik, konvansiyonel ve topraksız tarım yöntemleriyle yetiştirilen domateslerin antioksidan aktivitelerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Araştırma kapsamında organik (Afyon-Başmakçı), konvansiyonel (Denizli-Sarayköy) ve topraksız tarım (Afyon-Sandıklı) yöntemleriyle üretilen salkım domates örnekleri Haziran ve Ağustos aylarında temin edilmiştir. Örnekler liyofilize edildikten sonra %80 etanol kullanılarak ekstrakte edilmiş ve antioksidan aktiviteleri DPPH (2,2-difenil-1-pikrilhidrazil) radikal süpürme yöntemi ile değerlendirilmiştir. Antioksidan aktivite, örneklerin yarı maksimal inhibitör konsantrasyonu (IC₅₀) değerleri hesaplanarak belirlenmiştir. Domates örneklerinin IC₅₀ değerleri 97,93–947,10 µg/mL arasında değişmiştir. Haziran ayında hasat edilen örnekler kendi içinde değerlendirildiğinde en yüksek antioksidan aktivite topraksız tarım örneğinde (H.T.: 423,54 µg/mL), bunu sırasıyla konvansiyonel (H.K.: 486,15 µg/mL) ve organik tarım (H.O.: 670,18 µg/mL) örnekleri izlemiştir. Ağustos ayında hasat edilen örneklerde ise en yüksek antioksidan aktivite konvansiyonel örnekte (A.K.: 97,93 µg/mL), bunu sırasıyla organik (A.O.: 898,15 µg/mL) ve topraksız tarım (A.T.: 947,10 µg/mL) örnekleri izlemiştir. Tarım yöntemleri hasat dönemlerine göre karşılaştırıldığında konvansiyonel örnekte Haziran'dan Ağustos'a geçişte IC₅₀ değeri 486,15 µg/mL'den 97,93 µg/mL'ye düşerek antioksidan aktivite artmıştır. Organik tarım örneklerinde ise IC₅₀ değeri 670,18 µg/mL'den 898,15 µg/mL'ye yükselmiş, antioksidan aktivite azalmıştır. Topraksız tarım örneklerinde de IC₅₀ değeri 423,54 µg/mL'den 947,10 µg/mL'ye yükselmiş ve antioksidan aktivite belirgin biçimde düşmüştür. Elde edilen bulgular, antioksidan aktivitenin tarım yönteminin yanı sıra hasat zamanına göre de belirgin biçimde farklılaştığını göstermiştir. Sonuç olarak, domateslerin antioksidan aktivitesinin yalnızca yetiştirme yöntemine bağlı olmadığı; hasat zamanı, çevresel koşullar ve genotip gibi faktörlerden de etkilenebileceği düşünülmektedir. Bu nedenle farklı üretim sistemlerinin değerlendirilmesinde besin değerini etkileyen tüm faktörlerin birlikte ele alınması gerekmektedir.

Özet (Çeviri)

Tomato (Solanum lycopersicum) is an important fruit in human nutrition due to its rich content of bioactive compounds with antioxidant properties, including lycopene, β-carotene, ascorbic acid, and phenolic compounds. The antioxidant activity of tomatoes may be influenced by several factors such as genotype, environmental conditions, harvest time, and cultivation practices. This study aimed to compare the antioxidant activities of tomatoes cultivated under organic (Afyon-Başmakçı), conventional (Denizli-Sarayköy), and soilless (Afyon-Sandıklı) agricultural production systems, with samples collected in June and August. The samples were freeze-dried and extracted with 80% ethanol, and their antioxidant activities were evaluated using the 2,2-diphenyl-1-picrylhydrazyl (DPPH) radical scavenging assay. Antioxidant activity was determined by calculating the half-maximal inhibitory concentration (IC₅₀) values of the extracts. The IC₅₀ values of the tomato samples ranged between 97.93 and 947.10 µg/mL. Among the samples harvested in June, the highest antioxidant activity was observed in the soilless-grown tomato (H.T.: 423.54 µg/mL), followed by conventional (H.K.: 486.15 µg/mL) and organic (H.O.: 670.18 µg/mL) samples. Among the samples harvested in August, the highest antioxidant activity was observed in the conventional sample (A.K.: 97.93 µg/mL), followed by organic (A.O.: 898.15 µg/mL) and soilless-grown (A.T.: 947.10 µg/mL) samples. When compared across harvest periods, antioxidant activity increased in the conventional sample from June to August, whereas it decreased markedly in both organic and soilless-grown samples. These findings demonstrated that antioxidant activity varied considerably not only by cultivation method but also by harvest time. In conclusion, the antioxidant activity of tomatoes appears to be influenced not only by cultivation method but also by factors such as harvest time, environmental conditions, and genotype. Therefore, the evaluation of different agricultural production systems should consider all factors affecting nutritional quality rather than cultivation method alone.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    827705

    Bebek mamalarındaki nitrat ve nitrit iyonlarının kapiler elektroforez (CE) yöntemi ile tayini

    Determination of nitrate and nitrite ions in baby foods by capilar electrophores (CE) method

    NIGAR KAMILOVA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Kimyaİstanbul Teknik Üniversitesi

    Kimya Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AYŞEGÜL GÖLCÜ

    ÖĞR. GÖR. ZEYNEP KALAYCIOĞLU

  2. Tez No

    618683

    Integration of optical and synthetic aperture radar imagery for improving crop mapping

    Ürün deseni haritası üretimini iyileştirmek üzere optik ve sentetik açıklıklı radar görüntülerinin entegrasyonu

    ROUHOLLAH NASIRZADEHDIZAJI

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2020

    Jeodezi ve FotogrametriYıldız Teknik Üniversitesi

    Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. FÜSUN BALIK ŞANLI

    PROF. DR. ZİYADİN ÇAKIR

  3. Tez No

    503926

    İki farklı ph ortamında yetiştirilen ayçiçeği bitkisinde herbisit olarak kullanılan imazamoks ile ağır metal düzeyleri arasındaki ilişkinin araştırılması

    Investigation of the relationship between imazamox and heavy metal levels used as herbicide in sunflower plant agriculture two different ph enviroments

    CİHAN TORLAK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    KimyaKırklareli Üniversitesi

    Kimya Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. CEMİLE ÖZCAN

  4. Tez No

    881700

    Nesnelerin interneti yardımıyla akıllı tarımda yapay zeka tabanlı gübre ve mahsül tahmini

    Artificial intelligence-based fertilizer and crop forecasting in smart agriculture with the help of the internet of things

    ZÜLKÜF GÜMAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolAtatürk Üniversitesi

    Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ FARUK BATURALP GÜNAY

  5. Tez No

    998899

    Seismic response assessment of a reinforced concrete structure using different types of seismic isolators

    Farklı sismik izolatör tipleri kullanılarak betonarme bir yapının sismik tepkisinin değerlendirilmesi

    DEMET OKUROĞLU

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2026

    İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesi

    İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ARCAN YANIK

Geri Dön