Geri Dön

Beyin cerrahlarına yönelik gelişmiş iyileşme (ERAS) protokollerine ilişkin bilgi düzeyi, tutum ve uygulama alışkanlıklarının değerlendirilmesi ve ERAS uygulamalarıyla ilgili farkındalığın araştırılması

Assessment of knowledge levels, attitudes, and practice patterns regarding enhanced recovery after surgery (ERAS) protocols among neurosurgeons and investigation of awareness related to ERAS implementation

PDF İndir

  1. Tez No: 1023693
  2. Yazar: HACI ÖMER ERDAĞ
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. GÖKCE GİŞİ
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Anestezi ve Reanimasyon, Anesthesiology and Reanimation
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de beyin cerrahisi alanında görev yapan hekimlerin Cerrahi Sonrası Hızlandırılmış İyileşme (Enhanced Recovery After Surgery, ERAS) protokollerine yönelik bilgi düzeylerini, tutumlarını ve klinik uygulama alışkanlıklarını değerlendirmek; ayrıca bu protokollerin uygulanmasının önündeki engelleri ve hekimler arasındaki ERAS farkındalığını belirlemektir. Gereç ve Yöntem: Araştırma, kesitsel ve tanımlayıcı tipte bir anket çalışması olarak planlandı. Türk Beyin Cerrahisi Derneği'nin katkılarıyla, Şubat 2026 – Mayıs 2026 tarihleri arasında, Türkiye genelindeki beyin cerrahisi araştırma görevlileri, uzman hekimler ve öğretim üyelerine 34 sorudan oluşan çevrim içi bir anket formu ulaştırıldı. Anket; katılımcıların demografik ve mesleki özellikleri, ERAS bilgi düzeyleri, perioperatif uygulama alışkanlıkları ve ERAS uygulamalarını zorlaştıran faktörler olmak üzere dört bölümden oluşmaktaydı. Örneklem büyüklüğü G*Power 3.1 programı ile %95 güven düzeyi ve %5 hata payı esas alınarak en az 88 katılımcı olarak hesaplandı; temsil gücünü artırmak amacıyla anketi eksiksiz dolduran toplam 120 katılımcı çalışmaya dâhil edildi. Veriler SPSS 23.0 programı ile analiz edildi; kategorik değişkenler sayı (n) ve yüzde (%) olarak özetlendi. Gruplar arası karşılaştırmalarda Pearson ki-kare testi ve beklenen hücre değerlerinin düşük olduğu durumlarda Fisher-Freeman-Halton kesin testi (Monte Carlo) kullanıldı. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edildi. Bulgular: Çalışmaya katılan 120 hekimin 57'si uzman (%47,5), 45'i araştırma görevlisi (%37,5) ve 18'i öğretim üyesiydi (%15,0); katılımcıların yaklaşık yarısı üniversite hastanesinde görev yapmaktaydı (%46,7). Katılımcıların %74,2'si ERAS bilgi düzeyini“hiç yok”(%36,7) veya“düşük”(%37,5) olarak bildirdi. Kurumların %65,0'inde resmi bir ERAS protokolü bulunmadığı, %79,2'sinde düzenli uyum denetimi yapılmadığı ve yalnızca %8,3'ünde ERAS koordinatörünün bulunduğu saptandı. Uygulama düzeyleri bileşenler arasında belirgin farklılık gösterdi: insizyon öncesi antiseptik cilt hazırlığı (%90,8), preoperatif antibiyotik profilaksisi (%90,0), postoperatif multimodal opioid-koruyucu analjezi (%81,7), erken oral beslenme (%62,5), kurumsal düzeyde minimal invaziv cerrahi (%64,2) ve erken mobilizasyon (%60,8) yüksek oranda benimsenmişti. Buna karşın katılımcıların %87,5'i hâlâ hastalara“gece yarısından sonra açlık”talimatı vermekte, %90,0'ı preoperatif oral karbonhidrat yüklemesini hiç uygulamamaktaydı. Risk temelli postoperatif bulantı-kusma (PONV) profilaksisi (%18,3), preoperatif anemi yönetimi (%25,8), ileri analjezik adjuvan kullanımı (%12,5) ve rutin skalp sinir bloğu (%15,0) düşük düzeyde kaldı. ERAS bilgi düzeyi; akademik unvan (p<0,001), mesleki kıdem (p=0,023) ve kurum türü (p=0,007) ile istatistiksel olarak anlamlı ilişki gösterdi ve unvan ile kıdem arttıkça yükseldi. ERAS koordinatörü farkındalığı da kurum türü (p=0,001), unvan (p<0,001) ve mesleki kıdem (p=0,002) ile anlamlı biçimde ilişkiliydi. Buna karşılık resmi ERAS protokolünün varlığı incelenen demografik ve mesleki değişkenlerin hiçbiriyle anlamlı ilişki göstermedi. Katılımcıların en sık“yüksek düzeyde engel”olarak bildirdiği faktörler yetersiz ERAS eğitimi/farkındalık (%63,3) ve yetersiz personel/zaman (%61,7) oldu. Sonuç: Türkiye'de beyin cerrahları arasında ERAS farkındalığı ve bilgi düzeyi genel olarak yetersizdir ve akademik unvan ile mesleki kıdeme bağlı olarak anlamlı şekilde artmaktadır. Birçok hekim ERAS ile uyumlu bazı uygulamaları günlük pratiğinde kullanmakla birlikte, bu uygulamalar çoğunlukla kurumsal ve multidisipliner bir protokol çatısı altında yürütülmemekte; büyük ölçüde bireysel deneyime dayanmaktadır. Enfeksiyon profilaksisi, multimodal analjezi, minimal invaziv cerrahi ve erken mobilizasyon yüksek oranda benimsenmişken; ameliyat öncesi açlık ve karbonhidrat yüklemesi, anemi optimizasyonu, normotermi yönetimi, skalp bloğu ve PONV profilaksisi gibi kanıta dayalı bileşenlerde önemli eksiklikler bulunmaktadır. ERAS'ın bir seçenek olmaktan çıkarılarak standart bakımın ayrılmaz bir parçası hâline getirilebilmesi için ulusal düzeyde standardize edilmiş rehberlerin oluşturulması, multidisipliner ekip ve kurumsal ERAS koordinatörlüğü sistemlerinin kurulması, ERAS eğitiminin uzmanlık eğitimi müfredatına entegre edilmesi ve protokol uyumunun düzenli olarak denetlenip geri bildirimle desteklenmesi gerekmektedir.

Özet (Çeviri)

Aim: The aim of this study was to evaluate the knowledge level, attitudes and clinical practice habits of physicians working in the field of neurosurgery in Türkiye regarding Enhanced Recovery After Surgery (ERAS) protocols, and to determine the barriers to the implementation of these protocols as well as the level of ERAS awareness among physicians. Materials and Methods: The study was designed as a cross-sectional and descriptive survey. With the contribution of the Turkish Neurosurgical Society, a 34-item online questionnaire was distributed between February 2026 and May 2026 to neurosurgery residents, specialist physicians and faculty members across Türkiye. The questionnaire consisted of four parts assessing the participants' demographic and professional characteristics, ERAS knowledge level, perioperative practice habits, and factors hindering ERAS implementation. The sample size was calculated using G*Power 3.1 as a minimum of 88 participants, based on a 95% confidence level and a 5% margin of error; to strengthen representativeness, a total of 120 participants who fully completed the questionnaire were included. Data were analysed with SPSS 23.0; categorical variables were summarised as numbers (n) and percentages (%). The Pearson chi-square test and, where expected cell counts were low, the Fisher-Freeman-Halton exact test (Monte Carlo) were used for between-group comparisons. A p value <0.05 was accepted as statistically significant. Results: Of the 120 participating physicians, 57 were specialists (47.5%), 45 were residents (37.5%) and 18 were faculty members (15.0%); approximately half worked in university hospitals (46.7%). A total of 74.2% of participants rated their ERAS knowledge as“none”(36.7%) or“low”(37.5%). No formal ERAS protocol was present in 65.0% of institutions, no regular compliance auditing was performed in 79.2%, and an ERAS coordinator was reported in only 8.3%. Adoption rates varied markedly across components: pre-incision antiseptic skin preparation (90.8%), preoperative antibiotic prophylaxis (90.0%), postoperative multimodal opioid-sparing analgesia (81.7%), early oral feeding (62.5%), institutional use of minimally invasive surgery (64.2%) and early mobilisation (60.8%) were highly adopted. In contrast, 87.5% of participants still instructed patients to fast after midnight, and 90.0% never applied preoperative oral carbohydrate loading. Risk-based postoperative nausea and vomiting (PONV) prophylaxis (18.3%), preoperative anaemia management (25.8%), use of advanced analgesic adjuvants (12.5%) and routine scalp nerve block (15.0%) remained low. ERAS knowledge level was significantly associated with academic title (p<0.001), professional seniority (p=0.023) and institution type (p=0.007), increasing with higher title and seniority. Awareness of an ERAS coordinator was also significantly associated with institution type (p=0.001), title (p<0.001) and seniority (p=0.002). In contrast, the presence of a formal ERAS protocol showed no significant association with any of the demographic or professional variables examined. The factors most frequently reported as a“high-level barrier”were insufficient ERAS education/awareness (63.3%) and insufficient staff/time (61.7%). Conclusion: Among neurosurgeons in Türkiye, ERAS awareness and knowledge are generally insufficient and increase significantly with academic title and professional seniority. Although many physicians use some ERAS-compatible practices in their daily routine, these are mostly not carried out under an institutional and multidisciplinary protocol framework and largely depend on individual experience. While infection prophylaxis, multimodal analgesia, minimally invasive surgery and early mobilisation were highly adopted, important deficiencies persist in evidence-based components such as preoperative fasting and carbohydrate loading, anaemia optimisation, normothermia management, scalp block and PONV prophylaxis. For ERAS to become an integral part of standard care rather than an option, nationally standardised guidelines should be established, multidisciplinary teams and institutional ERAS coordinator systems should be created, ERAS training should be integrated into the residency curriculum, and protocol compliance should be regularly audited and supported with feedback mechanisms.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    863839

    Bazal ganglionların mikrocerrahı ve ak madde diseksiyonu ile 3 boyutlu anatomisi

    Başlık çevirisi yok

    AHMET YAPRAK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    NöroşirürjiSağlık Bakanlığı

    Beyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HÜSEYİN HAYRI KERTMEN

  2. Tez No

    958306

    Peritrigeminal alana prelemniskal transpontoserebellar yaklaşım : Beyin sapına en güvenli giriş yolu

    Prelemniscal transpontocerebellar approach to peritrigeminal area: Safest route to brainstem

    FERDİ AFŞİN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    NöroşirürjiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Beyin-Sinir ve Omurilik Cerrahisi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. NECMETTİN TANRIÖVER

    DOÇ. DR. OSMAN TANRIVERDİ

  3. Tez No

    991405

    Superior serebellar arter ve trigeminal sinir nöroanatomisine dair, koç beyni mikroşirürji eğitim modeli geliştirilmesi

    Neurosurgical training model with ram cadaver about the neuroanatomy of the superior cerebellar artery's relationship with the trigeminal nerve

    ONUR KORKUT

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    NöroşirürjiKahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi

    Beyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ EMRULLAH CEM KESİLMEZ

  4. Tez No

    870806

    Ventral kafa tabanı patolojilerine yönelik transmastoid infralabirintin posterior petrozal yaklaşmın (TİPPY) anatomik temelleri, sınırlamaları ve avantajları

    Anatomical fundamentals, limitations and advantages of the transmastoid infralabyrinthine posterior petrosal approach (TIPPA) for ventral skull base pathologies

    ONUR SARIKAYA

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    NöroşirürjiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Beyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ALİ KARADAĞ

  5. Tez No

    634612

    Beyin tümörlerinin derin öğrenme yaklaşımlarıyla tespiti

    Detecting brain tumors using deep learning approaches

    MEHMET ALİ ATICI

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolGazi Üniversitesi

    Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ŞEREF SAĞIROĞLU

Geri Dön