The limits of universality in the international refugee regime: Differentiated protection in Syrian and Ukrainian displacement
Uluslararası mülteci rejiminde evrenselliğin sınırları: Suriye ve Ukrayna yerinden edilmelerinde farklılaştırılmış koruma
- Tez No: 1023698
- Danışmanlar: PROF. DR. MİNE PINAR GÖZEN ERCAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Uluslararası İlişkiler, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Uluslararası İlişkiler (ingilizce) Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, çağdaş yerinden edilme bağlamlarında uluslararası mülteci rejimi içerisindeki evrensellik iddiasının tarihsel oluşumunu, kurumsal gelişimini ve işleyişini incelemiştir. Araştırma, aynı koruma ilkelerinin farklı krizlerde erişim, statü ve sorumluluğun dağılımı bakımından farklı sonuçlar doğuracağı varsayımına dayanmıştır. Mevcut mülteci hukuku literatürü, bu eşitsizliği genellikle uygulama boşlukları, siyasal irade, güvenlikleştirme ve yük paylaşımı üzerinden açıklamıştır. Evrenselliğin nasıl inşa edildiği ve bu inşa sürecinin koruma pratiklerini şekillendirmeyi nasıl sürdürdüğü çoğu zaman göz ardı edilmiştir. Tez, bu boşluğu“farklılaştırılmış koruma”kavramını geliştirerek ve evrenselliği tarihsel olarak üretilmiş bir hukuki ve kurumsal düzenleme biçimi olarak ele alarak gidermiştir. Analiz, uluslararası hukuk düşüncesinde evrensellik tartışmalarını, mülteci rejiminin 1951 Mülteci Sözleşmesi ve 1967 Protokolü üzerinden kurumsal evrimini ve Suriye ile Ukrayna kaynaklı yerinden edilmelere verilen yanıtları ilişkilendirmiştir. Hukuki metinleri, hazırlık belgelerini ve kurumsal metinleri yorumlayıcı nitel içerik analiziyle incelemiş ve Suriye ile Ukrayna vakalarını karşılaştırmalı olarak okumuştur. Bulgular, korumanın yerinden edilmiş nüfusun tarihsel konumlanışı, rejime kurumsal yakınlığı, erişime açılan hukuki kanallar ve sorumluluğun coğrafi örgütlenmesi tarafından şekillendirildiğini göstermiştir. Suriye vakası, bölgesel yoğunlaşma, dışsallaştırılmış sorumluluk ve parçalı geçici düzenlemelerle belirlenmiştir. Ukrayna kaynaklı yerinden edilmede ise Avrupa içinde hızlı erişim, kolektif statü tanıma ve kurumsal koordinasyon öne çıkmıştır. Bu nedenle tez, eşitsiz korumayı, evrenselliğin farklılaştırılmış erişim, statü ve sorumluluk biçimleri üzerinden işlerlik kazandığı mülteci rejiminin tarihsel ve kurumsal mimarisinin bir sonucu olarak açıklamıştır.
Özet (Çeviri)
This dissertation examines the historical formation, institutional development and functioning of the claim to universality within the international refugee regime in contemporary displacement contexts. The research is based on the assumption that the same protection principles will yield different results in terms of access, status and distribution of responsibility in different crises. Existing refugee law scholarship generally explains this unevenness through implementation gaps, political will, securitization and burden-sharing. How universality is constructed and how this construction process continues to shape protection practices has often been overlooked. The dissertation addresses this gap by developing the concept of“differentiated protection”and by treating universality as a historically produced form of legal and institutional regulation. The analysis connects debates on universality in international legal thought, the institutional evolution of the refugee regime through the 1951 Refugee Convention and the 1967 Protocol and the responses to Syrian and Ukrainian displacement. It examines legal, preparatory and institutional texts through interpretive qualitative content analysis and reads the Syrian and Ukrainian cases comparatively. The findings show that protection is shaped by the displaced population's historical positioning, its institutional proximity to the regime, the legal channels made available and the geographical organization of responsibility. The Syrian case is marked by regional concentration, externalized responsibility and fragmented temporary arrangements. In the Ukrainian displacement, rapid access within Europe, collective status recognition, and institutional coordination have been prominent. The dissertation therefore, explains unequal protection as an effect of the refugee regime's historical and institutional architecture, where universality becomes operative through differentiated forms of access, status and responsibility.
Benzer Tezler
- Potentialities for and limits to inclusion by education: The case of Syrian children's education in Turkey and child labour
Eğitim tarafından içermede potansiyeller ve limitler: Türkiye'deki Suriyeli çocukların eğitimi ve çocuk işçiliği
YASEMİN KIZILOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
Sosyal HizmetOrta Doğu Teknik ÜniversitesiSosyal Politika Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET OKYAYUZ
- Carl Schmitt'in siyaset felsefesinde yer alan universum ve pluriversum kavramlarının Immanuel Kant'ın idealizmi üzerinden incelenmesi
An examination of the concepts of universum and pluriversum in Carl Schmitt's political philosophy from the perspective of Immanuel Kant's idealism
GÜLRUY AVCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Siyasal BilimlerAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞENAY ERAY SARITAŞ
- Denek ve hasta hakları açısından klinik ilaç araştırmaları
The Rights experimental of subjects and patients in clinical drug researches
NÜKET ÖRNEK BÜKEN
Doktora
Türkçe
2000
Deontoloji ve Tıp TarihiAnkara ÜniversitesiDeontoloji ve Tıp Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF.DR. YAMAN ÖRS
- Çağdaş Türk plastik sanatlarında kozmik imgeler
Cosmic images in contemporary Turkish plastic arts
DENİZ ŞANLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sanat TarihiAltınbaş ÜniversitesiPlastik Sanatlar Ana Sanat Dalı
DOÇ. DR. HÜLYA KÜPÇÜOĞLU