Mücadele sporcularında antropometrik özellikler ve motorik performansın cinsiyet, branş, biyolojik olgunlaşma düzeyine göre incelenmesi
Examination of anthropometric characteristics and motor performance in combat sports athletes according to sex, discipline, and biological maturation
- Tez No: 1023737
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ERKAN TORTU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Spor, Sports
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Trabzon Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Antrenörlük Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Hareket ve Antrenman Bilimleri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, mücadele sporlarıyla uğraşan 14–18 yaş arası adölesan sporcularda antropometrik özelliklerin motorik performans üzerindeki etkisini farklı cinsiyet, branş ve biyolojik olgunlaşma grupları açısından karşılaştırmalı olarak incelemektir. Karşılaştırmalı tarama modelinde tasarlanan çalışmaya boks, kickboks, taekwondo ve güreş branşlarında aktif olarak yer alan, her branşta 40'ar (20 kız, 20 erkek) olmak üzere toplam 160 sporcu (yaş ort. = 15.81 ± 1.31 yıl) katılmıştır. Katılımcıların boy, vücut ağırlığı, oturma yüksekliği, kulaç uzunluğu ve yedi bölge deri kıvrımı ölçümlerine dayalı vücut yağ yüzdesi gibi antropometrik özellikleri ile 10 m sprint, dikey sıçrama, el-pençe kuvveti, plank, bir dakika mekik ve otur-eriş esneklik testleri aracılığıyla motorik performans parametreleri değerlendirilmiştir. Biyolojik olgunlaşma düzeyi Maturity Offset yöntemiyle belirlenmiş ve katılımcılar PHV öncesi (n = 88) ile PHV dönemi (n = 72) gruplarına ayrılmıştır. Veriler; bağımsız örneklem t-testi/Mann-Whitney U testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson korelasyon, ileri adımlı çoklu doğrusal regresyon ve kovaryans analizi (ANCOVA) ile çözümlenmiştir. Bulgular, mekik testi dışındaki tüm değişkenlerde cinsiyetler arasında anlamlı farklılıklar bulunduğunu; erkek sporcuların kulaç boyu (d = 2.15), pençe kuvveti (d = 1.80), anaerobik güç (d = 1.35) ve dikey sıçrama (r = .55), kadın sporcuların ise vücut yağ yüzdesi (r = −.69) ve esneklik (d = −1.24) değerlerinde üstün olduğunu göstermiştir. Branşlar arasında en güçlü farklılıklar skinfold toplam (η² = .230), plank (η² = .185) ve vücut ağırlığı (η² = .113) değişkenlerinde gözlenmiş; taekwondo sporcuları en düşük vücut yağ değerlerine sahipken, boks sporcuları en yüksek dikey sıçrama (37.06 cm) performansını sergilemiştir. Antropometrik değişkenler motorik performansı anlamlı düzeyde yordamış; vücut yağ yüzdesi dikey sıçramanın temel yordayıcısı olmuştur (r = −.666; model R² = .48). Anaerobik güç Lewis formülü gereği vücut ağırlığından türetildiğinden, bu iki değişken arasındaki yüksek ilişki (r = .779) tanımsal niteliktedir ve bağımsız bir yordama kanıtı olarak değerlendirilmemiştir. ANCOVA sonuçları; anaerobik güç (F = 5.95), dikey sıçrama (F = 7.08), plank (F = 12.94) ve esneklik (F = 7.16) değişkenlerindeki branş farklılıklarının yaş ve biyolojik olgunlaşmadan bağımsız biçimde devam ettiğini; buna karşın ANOVA'da anlamlı bulunan pençe kuvveti farkının kovaryatlar kontrol edildiğinde ortadan kalktığını (F = 0.82, p = .485) göstermiştir. Mekik ve 10 m sprint değişkenlerinde ise branşlar arasında hem kovaryat kontrolü öncesinde hem de sonrasında anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Sonuç olarak, mücadele sporlarında motorik performansın antropometrik özellikler, cinsiyet ve biyolojik olgunlaşma ile yakından ilişkili olduğu; antrenman planlaması ve yetenek seçimi süreçlerinde bireysel ve gelişimsel farklılıkların dikkate alınması gerektiği belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study was to comparatively examine the effect of anthropometric characteristics on motor performance in adolescent combat sports athletes aged 14–18 years across different sex, discipline, and biological maturation groups. Designed within the comparative survey model, the study included a total of 160 athletes (mean age = 15.81 ± 1.31 years) actively participating in boxing, kickboxing, taekwondo, and wrestling, with 40 athletes per discipline (20 females, 20 males). Anthropometric characteristics—including height, body weight, sitting height, arm span, and body fat percentage estimated from seven-site skinfold measurements—and motor performance parameters assessed through the 10 m sprint, vertical jump, hand-grip strength, plank, one-minute sit-up, and sit-and-reach flexibility tests were evaluated. Biological maturation was determined using the Maturity Offset method, and participants were classified as pre-PHV (n = 88) and around-PHV (n = 72). Data were analyzed using independent samples t-tests/Mann-Whitney U tests, one-way analysis of variance (ANOVA), Pearson correlation, forward stepwise multiple linear regression, and analysis of covariance (ANCOVA). The findings revealed significant differences between sexes in all variables except the sit-up test; male athletes were superior in arm span (d = 2.15), grip strength (d = 1.80), anaerobic power (d = 1.35), and vertical jump (r = .55), whereas female athletes showed higher values in body fat percentage (r = −.69) and flexibility (d = −1.24). The strongest differences among disciplines were observed in total skinfold (η² = .230), plank (η² = .185), and body weight (η² = .113); taekwondo athletes had the lowest body fat values, while boxing athletes exhibited the highest vertical jump (37.06 cm) performance. Anthropometric variables significantly predicted motor performance; body fat percentage was the principal predictor of vertical jump (r = −.666; model R² = .48). Because anaerobic power was derived from body mass through the Lewis formula, the strong association between the two (r = .779) is definitional rather than empirical and was not interpreted as independent predictive evidence. ANCOVA results indicated that discipline-related differences in anaerobic power (F = 5.95), vertical jump (F = 7.08), plank (F = 12.94), and flexibility (F = 7.16) remained significant independently of age and biological maturation, whereas the grip-strength difference that was significant in the ANOVA disappeared once the covariates were controlled (F = 0.82, p = .485). For the sit-up and 10 m sprint, no significant differences among disciplines were found either before or after covariate adjustment. In conclusion, motor performance in combat sports is closely associated with anthropometric characteristics, sex, and biological maturation, and individual and developmental differences should be taken into account in training planning and talent identification processes.
Benzer Tezler
- Kadın futbolcularda teknik, antropometrik ve motorik özelliklerin lig seviyesine göre değerlendirilmesi
Evaluation of technical, anthropometric and motoric characteristics of female football players according to league level
İBRAHİM TEKEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
SporMardin Artuklu ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BEYHAN ÖZGÜR
- Samsun ve çevresinde tarla sarmaşığı (conuolvulus arvensis L.)'na karşı biyolojik savaşa esas olacak fauna tespiti
Investigations on the insect fauna of the field binweed (Conuolvulus arvensis L.) related to its biological control in Samsun Province
YASEMİN UFUK GERMAN
- Marmara bölgesindeki kavun ve karpuz yetiştiriciliğinin bugünkü durumu, sorunları ve öneriler
The Status of melon and water melongrowing in Marmara region at present and its Problems and recommedations
MEHMET GÜLER
- Cenubigarbi Kafkas Hükümet-i Muvakkata-i Milliyesi
Başlık çevirisi yok
AHMET ENDER GÖKDEMİR
Doktora
Türkçe
1987
Türk İnkılap TarihiGazi ÜniversitesiTarih Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. REŞAT GENÇ